Αλλάζοντας δισκάκια στο τζουκμπόξ της πολιτικής

Κουίζ σχετικά μεγάλης δυσκολίας: ποιος πρώην αρχηγός πρώην μεγάλου κόμματος αποκαλεί τον νυν αρχηγό του «τζουκμπόξ»; Ο πρώην το εξηγεί, μιλώντας κατ’ ιδίαν σε δικούς του, λέγοντας ότι ο νυν «αλλάζει κάθε τόσο δισκάκι». Κι εδώ που τα λέμε, δεν έχει εντελώς άδικο.

Ασφαλώς, η δικαιολογία είναι ότι δεν μπορείς εύκολα να κάνεις πολιτική στον καιρό της κρίσης. Ακόμη χειρότερα: είναι δύσκολο να πολιτεύεσαι ως αρχηγός ενώ τρέχει η διαπραγμάτευση με την τρόικα. Και, σε τελική ανάλυση, αυτά είναι πράγματα που συμβαίνουν κι αλλού. Και συγκεκριμένα στη Βρετανία.

Ισως το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της διεθνούς πολιτικής επικαιρότητας των τελευταίων ημερών είναι το βιντεοσκοπημένο μήνυμα του αρχηγού των βρετανών Φιλελευθέρων Νικ Κλεγκ. Οι Φιλελεύθεροι είναι κομμάτι του κυβερνητικού συνασπισμού στο Λονδίνο, του οποίου ηγείται ο Ντέιβιντ Κάμερον. Ο Κλεγκ στάθηκε μπροστά σε ένα παράθυρο, φορώντας ένα λευκό πουκάμισο και ζήτησε συγγνώμη στην κάμερα γιατί μία από τις προεκλογικές υποσχέσεις των Φιλελευθέρων – ότι δεν θα υπάρξει αύξηση των διδάκτρων στα πανεπιστήμια – δεν τηρήθηκε. «Ηταν ανοησία που το υποσχεθήκαμε αλλά το κάναμε με καλή πίστη…» λέει στο βίντεο.

Βρετανικόν φερ πλέι; Ασφαλώς. Αλλά κι ένας τρόπος να δικαιολογήσει ένας πολιτικός αρχηγός τον εαυτό του επειδή έγινε κι αυτός – για να θυμηθούμε τα καθ’ ημάς – τζουκμπόξ. Κάτι που δεν είναι χωρίς συνέπειες. Η δημοτικότητα του Νικ Κλεγκ είναι σε ελεύθερη πτώση – όπως, περνώντας τη Μάγχη, και του Φρανσουά Ολάντ. Κι αυτός έχει έλλειμμα όχι τόσο να ικανοποιήσει τις προεκλογικές δεσμεύσεις του όσο στο να ανταποκριθεί στις προσδοκίες που δημιούργησε η εκλογή του.

Πίσω στη διαπραγμάτευση με την τρόικα, μπορεί κανείς να επισημάνει δύο στοιχεία.

Στοιχείο πρώτο: την κυβέρνηση των τριών βαρύνουν όσα συμφωνήθηκαν στο προγραμματικό κείμενο του Ιουνίου. Το ενδιαφέρον είναι ότι στη φάση εκείνη ΝΔ και ΠΑΣΟΚ έσπευσαν να συμφωνήσουν σε όλα όσα ζητούσε ο Φώτης Κουβέλης. Γιατί; Διότι ο Σαμαράς ήθελε τη ΔΗΜΑΡ στην κυβέρνηση. Και γιατί η Ιπποκράτους ήθελε να μην της βγει από Αριστερά η ΔΗΜΑΡ.

Στοιχείο δεύτερο: τζουκμπόξ έγιναν και οι Γερμανοί που από κατήγοροι της Ελλάδας μετατράπηκαν στο τέλος του καλοκαιριού σε υπερασπιστές της. Με αποτέλεσμα να αλλάξει δισκάκι ο Πολ Τόμσεν, καθώς προκύπτει ότι το ΔΝΤ θέλει μεγαλύτερο πακέτο για την Ελλάδα και συνολικότερη λύση για την ευρωζώνη. Κάτι που εξηγεί και τις πληροφορίες για δυσκολίες στη διαπραγμάτευση εν Αθήναις και κλήση Σαμαρά προς Λαγκάρντ.

Η τελική παρατήρηση είναι ότι η κρίση απαιτεί πολύ μεγαλύτερες πολιτικές δεξιότητες από τους αρχηγούς – εδώ ή έξω. Η εποχή δεν επιτρέπει ούτε καθαρούς στόχους ούτε ιδεολογικές σημαίες ούτε σταθερή γραμμή. Και ο μεγαλύτερος φόβος είναι μη μείνει κάποια στιγμή το τζουκμπόξ χωρίς δισκάκι.