Οι επιθέσεις δεν γίνονται για την ταινία

«Ο όχλος δεν επιτίθεται λόγω μιας προσβλητικής ταινίας και ένας αμερικανός πρεσβευτής δεν πεθαίνει επειδή κάποιοι που εμφανίζονται ως κόπτες χριστιανοί στην Καλιφόρνια αποφάσισαν με το ανύπαρκτο ταλέντο τους να εξευτελίσουν τον Μωάμεθ», γράφει ο Ρος Ντούτχατ σε άρθρο του στους «Νιου Γιορκ Τάιμς». «Αυτό που παρακολουθούμε είναι κυρίως μια άσκηση πολιτικής παλαιάς αντίληψης, με ένα χαζό βίντεο ως δικαιολογία για βία η οποία θα εκδηλωνόταν ούτως ή άλλως με άλλη πρόφαση. Αυτό έχει συμβεί πολλές φορές στο παρελθόν και όποιος χρειάζεται υπενθύμιση μπορεί να διαβάσει την αυτοβιογραφία του Σάλμαν Ρούσντι, η οποία κυκλοφορεί αυτή την εβδομάδα και προσφέρει μια εντυπωσιακή περιγραφή τού τι σημαίνει να ζει κάποιος με τη θανατική απειλή του αγιατολάχ στο κεφάλι του και να παρακολουθεί τι υπέφεραν άλλοι άνθρωποι στα χέρια του όχλου που ζητούσε τον θάνατό του».

Τότε υπήρχαν οι ηγέτες του Ιράν που ήθελαν να κρατήσουν ζωντανή τη φλόγα της επανάστασής τους με αυτόν τον τρόπο, παρατηρεί ο αρθρογράφος, μετά το φιάσκο του πολέμου Ιράν – Ιράκ, η επιθυμία των ισλαμιστών στο Πακιστάν να τεστάρουν τα θρησκευτικά διαπιστευτήρια του πρωθυπουργού της χώρας, καθώς και η διάθεση των εξτρεμιστών στη Βρετανία να μιλήσουν εκ μέρους όλης της μουσουλμανικής κοινότητας. Το σημερινό κύμα βίας, με τον ίδιο τρόπο, αποτελεί μια αιματηρή προσέγγιση της ρεάλ πολιτίκ και όχι έκφραση της βίας του πλήθους. Οι επιθέσεις τόσο στην Αίγυπτο όσο και στη Λιβύη δείχνουν προμελετημένες προκλήσεις στα κυβερνώντα κόμματα αυτών των χωρών από ακραίες ισλαμιστικές ομάδες: τους σαλαφιστές στην Αίγυπτο και τους φιλικά προσκείμενους στην Αλ Κάιντα στη Λιβύη. «Ούτε η επιλογή αμερικανικών στόχων ήταν τυχαία», γράφει ο Ντούτχατ. «Οι επιθέσεις στην πρεσβεία και στο προξενείο ήταν για “εμάς” με την έννοια ότι ο αντιαμερικανισμός παραμένει ένα θέμα που συσπειρώνει τις μάζες στον ισλαμικό κόσμο. Ωστόσο δεν αφορούσαν την ανοχή της Αμερικής στον προσβλητικό, αντιθρησκευτικό λόγο. Για άλλη μία φορά, ήταν απλώς το πρόσχημα, όχι η πραγματική αιτία. Ακριβώς όπως το 1989 ήταν ανούσιο οι πολιτικοί να συμπεριφέρονται λες και αν ζητούσε συγγνώμη ο Ρούσντι θα υποχωρούσαν οι διαδηλώσεις, έτσι και τώρα είναι άσκοπο να συμπεριφερθούν λες και μια πιο περιοριστική πολιτική του YouTube θα είχε αλλάξει τα πράγματα».

Ο Ντούτχατ καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα όσα διαδραματίζονται στη μετά την Αραβική Ανοιξη Μέση Ανατολή είναι το είδος του αγώνα για την εξουσία που συχνά συμβαίνει έπειτα από εξεγέρσεις: μεταξύ εκείνων που τάσσονται υπέρ του κοσμικού κράτους και φανατικών ισλαμιστών στη Βεγγάζη, μεταξύ της Μουσουλμανικής Αδελφότητας και των πιο ακραίων ισλαμιστών αντιπάλων τους στο Κάιρο, με παρόμοιες δυνάμεις να αντιπαρατίθενται από την Τυνησία έως την Υεμένη και τη μουσουλμανική Διασπορά στην Ευρώπη.

«Το να πλεύσουμε μέσα σε ένα τόσο ταραγμένο τοπίο», καταλήγει ο αρθρογράφος, «απαιτεί λιγότερη αφέλεια απ’ όση επιδεικνύει ο Λευκός Οίκος του Ομπάμα και περισσότερη λεπτότητα από όση φαίνεται να υπόσχεται μια πιθανή κυβέρνηση Ρόμνεϊ. Απαιτεί τουλάχιστον μια ακριβή κατανόηση της ρίζας της κρίσης και την αποδοχή ότι μεγαλύτερη αστυνόμευση στο Διαδίκτυο δεν θα κάνει τα προβλήματά μας να εξαφανισθούν».