Ραντεβού στα τυφλά με τη μεσαία τάξη

Στην πολιτική όλα είναι θέμα τάιμινγκ.

Ο Αλέξης Τσίπρας έκανε ένα φουλ τριήμερο στη Θεσσαλονίκη, βάφοντας κόκκινο το Βελλίδειο. Ηταν η στιγμή που ο ΣΥΡΙΖΑ, ως αξιωματική αντιπολίτευση πλέον, έμπαινε στα μεγάλα γήπεδα, στο Τσάμπιονς Λιγκ, της ελληνικής πολιτικής. Ωστόσο, το ίδιο Σαββατοκύριακο άρχισαν να έρχονται από την Κύπρο, όπου γινόταν το άτυπο Eurogroup της Ευρωπαϊκής Ενωσης, τα πρώτα μηνύματα ότι πάμε για επιμήκυνση.

Το νέο είναι σημαντικό. Υστερα από ένα καλοκαίρι γεμάτο κακούς οιωνούς για επιστροφή της Ελλάδας στη δραχμή, φαίνεται ότι επικρατεί το καλό στόρι για τη χώρα μας. Μένουμε στο ευρώ, παίρνουμε παράταση για το πρόγραμμα, θα μας βοηθήσουν και στο πολύ κρίσιμο θέμα της ανάπτυξης. Αν είναι έτσι, τότε δεν θα έχουμε σύντομα εκλογές. Ολα αυτά, ενώ ο Αντώνης Σαμαράς, με προπομπό συνήθως τον υπουργό Οικονομικών Γιάννη Στουρνάρα, έσπασε τον πάγο των διεθνών συναντήσεων. Και η Αθήνα ξαναμπαίνει, έπειτα από μια παγερή διετία, στο δρομολόγιο των ξένων επισήμων. Ο Σαμαράς ήταν στη Φρανκφούρτη την Τρίτη, για να δει τον Μάριο Ντράγκι στην ΕΚΤ. Ο γάλλος υπουργός Οικονομικών Πιερ Μοσκοβισί ήταν στην Αθήνα την Πέμπτη, καθ’ οδόν προς Κύπρο.

Η εμφάνιση Τσίπρα στη Θεσσαλονίκη φωτίζεται από τα πολιτικο-οικονομικά αυτά συμφραζόμενα. Η πολιτική αγορά ξέρει ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δεν θέλει εκλογές – γι’ αυτό και δεν τις ζητάει. Είναι κάτι που επιβεβαίωσε ο Αλέξης στη Θεσσαλονίκη. Η πρόκληση του τριημέρου ήταν λοιπόν καθαρή: να παρουσιάσει η Κουμουνδούρου μια συνολική επιχειρηματολογία που να δείχνει ότι, σε ορίζοντα χρόνου, ναι, μπορεί να κυβερνήσει. Ο Τσίπρας και οι δικοί του έχουν δαγκώσει τη λαμαρίνα της εξουσίας. Στις αρχές του καλοκαιριού, η παρέα της Κουμουνδούρου ήταν αμφίθυμη. Κάποια στιγμή ήθελαν όντως τη νίκη και το απόγευμα της 17ης Ιουνίου περίμεναν εναγωνίως τους νεότερους να πάνε από τις παραλίες στα εκλογικά κέντρα. Ολα αυτά, έστω κι αν μια διακυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ θα ήταν άσκηση υψηλού κινδύνου επάνω στο δίλημμα: συμβιβασμός ή δραχμή.

Τα σενάρια για την εξέλιξη του ΣΥΡΙΖΑ είναι δύο. Το καλό και το κακό. Η εμφάνιση στη ΔΕΘ συσχετίζεται και με τα δύο.

Το κακό σενάριο λέει ότι η εποχή του ακτιβισμού και των «Αγανακτισμένων» τελείωσε. Εχουμε φρέσκια τρικομματική κυβέρνηση και ο κόσμος δύσκολα θα ξαναβγεί στο πεζοδρόμιο που το διεκδίκησαν με σκληρές μάχες στην Πλατεία Συντάγματος αναρχικοί και ακροδεξιά στοιχεία, τα γνωστά «εθνίκια», πέρυσι τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο. Την εκτίμηση ότι οι κινητοποιήσεις δεν έχουν ρεύμα έχει κάνει ήδη από το καλοκαίρι και ο πρόεδρος της ΔΗΜΑΡ Φώτης Κουβέλης. Ακόμη περισσότερο: ένα κόμμα του 27% πρέπει να δώσει πια τη μάχη στη Βουλή και στα ΜΜΕ. Η ψήφος στον ΣΥΡΙΖΑ μπορεί να ήταν έκφραση διαμαρτυρίας. Με την οικονομία όμως στο πάτωμα, ποιος πιστεύει στον νεολαϊκισμό του Αλέξη;

Σύμφωνα με την εκδοχή αυτή, ο Τσίπρας χτύπησε ταβάνι το καλοκαίρι του 2012. Αν μείνουμε στο ευρώ, σε έναν ορίζοντα διετίας, η οικονομία θα έχει πάρει μπροστά κι αυτό θα βοηθήσει και το παραδοσιακό πολιτικό σύστημα – τη ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ που συγκατοικούν στην κορυφή – να ανασυνταχθεί. Καλή θα είναι η εξέλιξη και για τη ΔΗΜΑΡ που, αναδρομικά, θα φαίνεται ότι βοήθησε να μη μείνει ακυβέρνητη η χώρα σε μια κρίσιμη στιγμή. Με άλλα λόγια, θα υπάρχουν περιθώρια για ανασύνθεση του κεντροαριστερού χώρου.

Το κακό σενάριο επιβαρύνεται και από άλλες πιθανές εξελίξεις, εκτός Ελλάδος. Αν η Ιταλία και η Ισπανία μπουν και επισήμως σε πολιτικές τύπου Μνημονίου, που είναι ο όρος τον οποίο έβαλε ο Ντράγκι για απεριόριστη αγορά ομολόγων τους στη δευτερογενή αγορά, τότε εκ των υστέρων το ΠΑΣΟΚ δικαιώνεται ή, τέλος πάντων, απαλύνεται η ευθύνη του στα μάτια της κοινής γνώμης για όσα έγιναν το 2010. Δηλαδή, αν η Ρώμη και η Μαδρίτη οδηγήθηκαν σε λιτότητα και ύφεση, ε, πώς θα άντεχε η Ελλάδα;

Το καλό σενάριο λέει ότι ο Τσίπρας είναι νέος. Οτι ο ΣΥΡΙΖΑ έχει περιχαρακώσει τους κάτω των 45 ετών ψηφοφόρους και τα χαμηλά στρώματα. Και ότι αυτοί δεν έχουν πουθενά να πάνε. Η ύφεση θα τους ταλαιπωρήσει έως το τέλος του 2013, το νωρίτερο. Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει παρά να επιβληθεί ως η μεγάλη κεντροαριστερή δύναμη και να φορέσει σιγά σιγά το κοστούμι της εξουσίας. Αυτό θα υπακούσει στην κοπτορραπτική ενός στοχευμένου μικροσχεδιασμού για τα οικονομικά. Δύο παραδείγματα: πρώτα να πιαστούν οι μεγάλοι φοροφυγάδες και μετά οι ταβερνιάρηδες που δεν κόβουν αποδείξεις όπως στην Υδρα• πρώτα να αυξηθεί ο μισθός των εκπαιδευτικών και μετά να αρχίσει το κυνηγητό στα ιδιαίτερα. Στην Κουμουνδούρου διαβάζουν με προσοχή τις δημοσκοπήσεις και ξέρουν με ποια στρώματα δεν πρέπει να χάσουν επαφή. Αυτή όμως η πολιτική σημαίνει ότι η μεσαία τάξη μπορεί να μην έρθει ποτέ στο ραντεβού.

Το ενδιαφέρον είναι ότι η Ευρώπη παίζει το κακό σενάριο. Καλομαθημένοι από την προσοχή των διεθνών ΜΜΕ το δίμηνο Μάιος – Ιούνιος, οι συριζαίοι βλέπουν τους ξένους επισκέπτες – όπως ο Χέρμαν βαν Ρόμπαϊ και ο Πιερ Μοσκοβισί – να μην ενδιαφέρονται να συναντήσουν τον Αλέξη. Ο ξένος παράγων δεν βοηθά καθόλου τον ΣΥΡΙΖΑ να χτίσει παράσταση επόμενης κυβέρνησης. Ισα ίσα, φαίνεται να ποντάρει ότι η άνοδος της ελληνικής Αριστεράς θα είναι συγκυριακή.