«Ανοιχτή πληγή η ιστορία της Μικρασίας»

«Εγώ τη Σμύρνη θεωρώ πατρίδα μου. Από εκεί, άλλωστε, προέρχονταν και οι γονείς μου και τα πεθερικά μου. Μάλιστα, από τη δεκαετία του ’90 και μετά κάθε φορά που την επισκέπτομαι αφήνω εκεί κι ένα κομμάτι της ψυχής μου, με κατακλύζουν συναισθήματα που δεν ξεριζώνονται. Νιώθω όμως και οργή και προβληματισμό για το τι είχαμε τότε και τι χάσαμε», λέει με τη σειρά του ο Ευάγγελος Τσίρκας, πρόεδρος της εν Αθήναις Ενώσεως Σμυρναίων, αντιστράτηγος ε. α., επίτιμος διοικητής του Γ’ Σώματος Στρατού. Είκοσι χρονών ήταν το 1921 ο πατέρας του και είχε ήδη δύο γιους. «Ηταν οδηγός στα τρένα στη Σμύρνη, μέχρι που στρατεύθηκε εθελοντικά στο Ελληνικό Εκστρατευτικό Σώμα. Πολέμησε στο Εσκί Σεχίρ όπου τραυματίστηκε και του απονεμήθηκε Πολεμικός Σταυρός και στη μάχη του Αλή Βεράν, κατά την υποχώρηση του ελληνικού στρατεύματος το’ 22, χτυπήθηκε στο κεφάλι από βλήμα πυροβόλου. Για καιρό τότε είχε θεωρηθεί αγνοούμενος», ξετυλίγει το οικογενειακό ιστορικό ο κ. Τσίρκας. Η μητέρα του ίσα που πρόλαβε, πριν καεί η Σμύρνη, να διαφύγει μέσω Εβρου. Κατέληξε στη Δραπετσώνα μαζί με τα δύο μεγαλύτερα αδέλφια του. «Εκεί ένας γνωστός της την ενημέρωσε πως στο στρατιωτικό νοσοκομείο Χαλκίδας υπήρχε τραυματίας ονόματι Γιάννης Τσίρκας, όπως ο πατέρας μου. Οντως, ύστερα από τρεις ημέρες που περπάτησε μέχρι εκεί, διαπίστωσε πως επρόκειτο για τον άντρα της, που είχε υποστεί αμνησία. Τον πήρε μαζί της στην Αθήνα, όπου σταδιακά η υγεία του αποκαταστάθηκε. Αργότερα μάλιστα απέκτησαν άλλα επτά παιδιά, εγώ είμαι ο ένατος, γεννημένος το ’38. Τα επόμενα χρόνια ο πατέρας μου έστησε στόλο με λεωφορεία και ταξί, που δούλεψε μέχρι και τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Σκοτώθηκε τελικά σε ηλικία 40 ετών, στη μάχη για την απελευθέρωση της Κορυτσάς», ανατρέχει ο κ. Τσίρκας, που έχει βαθιά χαραγμένο στη μνήμη του το γεγονός πως η μητέρα του απέφευγε να μιλά για αυτή τη θλιβερή ιστορία της Μικρασίας. «Οπως όλοι οι Μικρασιάτες, τη θεωρούσε πληγή. Ψυχολογικά, είχε την ελπίδα πως το σπίτι μας στη Σμύρνη μάς περιμένει. Και αυτή δεν είχε καταλάβει ότι ο Κεμάλ είχε σχέδιο, να αφανίσει οτιδήποτε χριστιανικό», λέει.