«Είναι όλες οι θερμίδες ίδιες;». Ερευνητές του Νοσοκομείου Παίδων στη Βοστώνη είναι κατηγορηματικοί όταν λένε ότι θερμίδα από θερμίδα διαφέρει σημαντικά. Και επισημαίνουν ότι κάποιες είναι πιο ύπουλες και συνεπώς υπεύθυνες όταν ο δείκτης της ζυγαριάς μετακινείται προς τα δεξιά με τα κιλά να ξεφεύγουν.
Σύμφωνα με τη μελέτη τους, η οποία δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση της Αμερικανικής Ιατρικής Εταιρείας («Journal of American Medical Association»), ο τύπος των θερμίδων που προσλαμβάνει κανείς παίζει σημαντικό ρόλο στη διατήρηση του βάρους του. Μάλιστα, φαίνεται ότι αποτελεί το «κλειδί» της λειτουργίας του μεταβολισμού, αφού μόνον όταν εκείνος δουλεύει… ρολόι το σωματικό βάρος δεν έχει διακυμάνσεις – προς τα πάνω.
Η διατροφή που είναι πλούσια σε λαχανικά και φρούτα και φτωχή σε επεξεργασμένα δημητριακά βοηθά το σώμα να καίει έως και 150 θερμίδες περισσότερες την ημέρα, συγκριτικά με μια διατροφή που βασίζεται στα χαμηλά λιπαρά.
Τι όμως είναι αυτό που κάνει τη διαφορά; Οπως προκύπτει από την ίδια έρευνα, το μυστικό κρύβεται για ακόμη μία φορά στον γλυκαιμικό δείκτη, ο οποίος όταν είναι χαμηλός επιταχύνει τον μεταβολισμό.
Για παράδειγμα, ένα μπολ κορν φλέικς (γλυκαιμικός δείκτης 77) μπορεί να περιέχει 200 θερμίδες, όσες περίπου και οι τρεις κουταλιές φάβα (γλυκαιμικός δείκτης 32). Ωστόσο, τελικά, η κατανάλωση επεξεργασμένων τροφών οδηγεί τον οργανισμό σε μονίμως αυξημένα επίπεδα γλυκόζης του αίματος, τα οποία με τη σειρά τους «πυροδοτούν» μια σειρά από αντιδράσεις που συνηγορούν στη μεγαλύτερη αύξηση του βάρους. Ειδικότερα, η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής την Κάρα Εμπελινγκ από το Κέντρο Πρόληψης της Παχυσαρκίας στο Ιδρυμα New Balance του Νοσοκομείου Παίδων της Βοστώνης, έβαλε στο μικροσκόπιο τρεις διαδεδομένες δίαιτες, με στόχο να ανακαλύψει την πιο αποτελεσματική.
Ετσι, μελετήθηκαν η δίαιτα τύπου Ατκινς (η πρόσληψη λίπους φθάνει στο 60% όταν οι ημερήσιοι υδατάνθρακες περιορίζονται στο 10%), μια δίαιτα χαμηλών λιπαρών που περιέχει υδατάνθρακες και αν δεν προσέξει κανείς υψηλό γλυκαιμικό δείκτη, αλλά και μια δίαιτα με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη (40% των θερμίδων προέρχεται από υδατάνθρακες και 40% από λίπος).
Νικήτρια σε ό,τι αφορά τη ζυγαριά ήταν η δίαιτα τύπου Ατκινς. Οπως διαπιστώθηκε, οι εθελοντές που την ακολούθησαν έκαιγαν 300 θερμίδες επιπλέον, από ό,τι εκείνοι που ακολούθησαν τη δίαιτα χαμηλών λιπαρών.
Τα αποτελέσματα όμως δεν ήταν εξίσου καλά, όταν έφθασε η ώρα των εθελοντών να υποβληθούν σε κλινικές εξετάσεις. Η αύξηση της χοληστερόλης και άλλων δεικτών που ευθύνονται για την εμφάνιση καρδιαγγειακών παθήσεων και διαβήτη έκαναν τους επιστήμονες να επανεκτιμήσουν τα δεδομένα.
Το συμπέρασμα στο οποίο κατέληξαν ήταν ότι το «χρυσό» παίρνει η δίαιτα χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη. Στα «συν» συμπεριέλαβαν το γεγονός ότι οι πιστοί της δεν χρειάζεται να αποκλείσουν κατηγορίες τροφών από το καθημερινό τους τραπέζι, ενώ παράλληλα φροντίζουν την υγεία τους.
Αμέσως μετά ακολουθεί η δίαιτα που είναι χαμηλή μεν σε λιπαρά και υψηλή σε υδατάνθρακες υπό μία προϋπόθεση: ότι οι υδατάνθρακες θα πρέπει να είναι χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη (όπως είναι για παράδειγμα τα δημητριακά ολικής αλέσεως).