Ο Σεπτέμβριος των τραπεζιτών

Αν ο Αύγουστος δεν είχε δυνατές συγκινήσεις, όλα δείχνουν ότι ο μήνας που ξεκίνησε θα είναι κρίσιμος για το μέλλον της ευρωζώνης. Και η πρώτη εβδομάδα του Σεπτεμβρίου βρίσκει την μπάλα στο γήπεδο των κεντρικών τραπεζιτών. Το εναρκτήριο λάκτισμα έδωσε ο πρόεδρος της FED Μπεν Μπερνάνκι στο διεθνές συμπόσιο των κεντρικών τραπεζιτών, ο οποίος δήλωσε ότι η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ είναι έτοιμη να αναλάβει δράση για να στηρίξει την οικονομία.

Ο αμερικανός κεντρικός τραπεζίτης δεν αναφέρθηκε σε συγκεκριμένα μέτρα. Και οι αναλυτές επισήμαιναν ότι ήταν πολλά τα ερωτήματα που έμειναν αναπάντητα στο συμπόσιο του Γουαϊόμινγκ. Εγινε σαφές, όμως, ότι η FED είναι έτοιμη να κινητοποιηθεί για ακόμη μία φορά και αυτό το μήνυμα από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού αποτελεί μια πρώτης τάξεως πάσα στον επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Μάριο Ντράγκι, που την προσεχή Πέμπτη θα προεδρεύσει της πλέον πολυαναμενόμενης συνεδρίασης της ΕΚΤ των τελευταίων ετών. Το δικό του μήνυμα στο Eurotower της Φρανκφούρτης έστειλε χθες και ο επικεφαλής του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης Ανχελ Γκουρία. «Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα πρέπει να κάνει περισσότερα για την αντιμετώπιση της κρίσης στην ευρωζώνη, διότι οι σημερινοί οικονομικοί μηχανισμοί δεν επαρκούν», δήλωσε ο γενικός γραμματέας του ΟΟΣΑ από το Μπλεντ της Σλοβενίας, όπου φιλοξενήθηκε ένα άλλο διεθνές συμπόσιο. «Το σύστημα βρίσκεται σε κίνδυνο, δεν πρέπει να κινδυνεύσει το ευρώ. Η ΕΚΤ πρέπει να αρχίσει πρόγραμμα επαναγοράς κρατικών τίτλων χωρίς περιορισμούς και όσο το δυνατόν γρηγορότερα», εξήγησε.

Είναι ακριβώς αυτό που προτίθεται να κάνει ο Μπεν Μπερνάνκι. Και είναι ακριβώς αυτό που θα ήθελε να κάνει με τον χαρακτήρα τού κατεπείγοντος ο Μάριο Ντράγκι εάν η Κεντρική Τράπεζα της Γερμανίας, της οποίας η ΕΚΤ έχει δημιουργηθεί κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσιν, δεν προέβαλλε τόσο ισχυρές αντιστάσεις. Αντίθετα απ’ ό,τι πιστεύουν ο Ντράγκι, ο Μπερνάνκι ή ο Γκουρία, για τον Γενς Βάιντμαν της Μπούντεσμπανκ η αγορά ομολόγων θα μπορούσε να γίνει «εθιστική σαν ναρκωτικό».

Ωστόσο, το απολύτως υπαρκτό ενδεχόμενο ενός νέου πακέτου διάσωσης για την Ισπανία – ίσως και για την Ιταλία – και η συνεχιζόμενη κρίση στην Ελλάδα αποτελούν προβλήματα που απαιτούν τη λήψη αποφάσεων. «Θα ζήσουμε κρίσιμες στιγμές», επισημαίνει στην «Ελ Παΐς» ο Γκίντραμ Βολφ, υποδιευθυντής του βελγικού ιδρύματος Bruegel. Από το Γουαϊόμινγκ, ο Μπεν Μπερνάνκι έκανε λόγο για «ανησυχητική κρίση στον τομέα της απασχόλησης», προειδοποίησε ότι τα άλυτα προβλήματα της ευρωζώνης υποδαυλίζουν την αβεβαιότητα. Στα γεράκια της νομισματικής πειθαρχίας απαντά ότι «το σημαντικό είναι να υπάρξει πρόοδος στο μέτωπο της απασχόλησης».

ΤΟ ΧΑΣΜΑ. Με την τοποθέτησή του στο Τζάκσον Χολ, ο Μπεν Μπερνάνκι υπενθύμισε το χάσμα που χωρίζει τη νομισματική πολιτική της FED από τη νομισματική πολιτική της ΕΚΤ. Αλλά όπως σημειώνει αναλυτής στην εφημερίδα «Λα Ρεπούμπλικα», οι διαφορές ανάμεσα στις δύο τράπεζες δεν αποκλείουν η μία να βοηθήσει την άλλη. «Σε αυτήν την περίπτωση, ο Μπερνάνκι δεν δίνει μόνο ένα χέρι βοηθείας στον Μπαράκ Ομπάμα αλλά και στον φίλο του Μάριο Ντράγκι», επισημαίνει χαρακτηριστικά. Η σαφής στάση της FED ενισχύει τη θέση του Ντράγκι απέναντι στο γερμανικό τείχος της οικονομικής ορθοδοξίας.

Με τις προθέσεις της ΕΚΤ να είναι σαφείς, εκείνο που έχει ιδιαίτερη σημασία στις 6 Σεπτεμβρίου είναι οι όροι που θα συνοδεύουν την παρέμβασή της στην αγορά ομολόγων. Σύμφωνα με την «Ελ Παΐς», οποιαδήποτε ευρωπαϊκή βοήθεια θα συνοδεύεται από αυστηρούς όρους και ένα Μνημόνιο ανάλογο μ’ εκείνο που υπέγραψε η Ισπανία για τη διάσωση των τραπεζών της. «Φαίνεται ότι ο Ραχόι είναι διατεθειμένος να κάνει ό,τι πρέπει για να εκπληρώσει τις υποσχέσεις του», επισημαίνουν στην εφημερίδα πηγές της Κομισιόν. Για τους ίδιους αξιωματούχους, «ο ισπανός Πρωθυπουργός επιδεικνύει μια ενεργητικότητα που του έλειπε στην αρχή της θητείας του».