Οι κληρονομιές ενός μορμόνου που έγινε αρπακτικό

Είναι αδύνατον να καταλάβει κανείς τη διαδρομή του Ουίλαρντ Μιτ Ρόμνεϊ χωρίς να θυμηθεί τον πατέρα του, τον Τζορτζ Ρόμνεϊ, κυβερνήτη του Μίσιγκαν, φυσιογνωμία της αμερικανικής βιομηχανικής και στη συνέχεια της πολιτικής ζωής. Ο 65χρονος Μιτ ομολογεί πως τον «λάτρευε» και σίγουρα του μοιάζει πολύ: όπως ο πατέρας, έτσι και ο γιος είναι πιστός μορμόνος, αφοσιωμένος στην οικογένειά του και στη γυναίκα της ζωής του, κάτοχος σημαντικής περιουσίας που δημιούργησε στον ιδιωτικό τομέα (ο πατέρας στον τομέα του αυτοκινήτου, ο γιος σε αυτόν των επενδυτικών κεφαλαίων). Ομως στην πολιτική οι ομοιότητες στην πορεία τους σταματούν στις 31 Αυγούστου 1967.

Εκείνη την ημέρα ο 60χρονος Τζορτζ Ρόμνεϊ έκανε σχόλια κατά της στρατιωτικής κλιμάκωσης στο Βιεντάμ με αποτέλεσμα να καταβαραθρωθεί στις δημοσκοπήσεις και 6 μήνες αργότερα να εγκαταλείψει την κούρσα για την προεδρία. Ο Μιτ θέλησε να εκδικηθεί για λογαριασμό του πατέρα του πετυχαίνοντας εκεί όπου εκείνος απέτυχε. Η εμμονή αυτή ενδεχομένως εξηγεί την ακραία πολιτική ευελιξία του: για να μην έχει την ίδια τύχη με τον πατέρα του, ο Μιτ κάνει το αντίθετο απ’ ό,τι έκανε ο Τζορτζ, προσαρμόζοντας τον λόγο του στα εκλογικά του συμφέροντα.

Πολλοί πιστεύουν πως η μητέρα του, η Λινόρ, είχε λιγότερο θεαματική, αλλά πιο αποφασιστική επιρροή επάνω του. Μετά τη δική του αποτυχία στην προσπάθειά του να διεκδικήσει την προεδρία, ο Τζορτζ Ρόμνεϊ ώθησε τη Λινόρ να διεκδικήσει την έδρα τού Δημοκρατικού γερουσιαστή του Μίσιγκαν. Η Λινόρ επιδίωκε τον συμβιβασμό, την πειθώ μάλλον παρά τη σύγκρουση. Ηταν αντίθετη στον φυλετικό διαχωρισμό και πίστευε πως στο θέμα της άμβλωσης, «η τελική απόφαση ανήκει στη γυναίκα». Ο υπερδεξιός αντίπαλός της για το χρίσμα Ρόμπερτ Χιούμπερ την κατασυκοφάντησε και νίκησε στις προκριματικές, για να χάσει με διαφορά την εκλογή από το Δημοκρατικό αντίπαλό του.

Ο μορμονισμός είναι μια άλλη κληρονομιά του Ρόμνεϊ. Σύμφωνα με αυτή τη θρησκευτική κίνηση, οι ΗΠΑ είναι η νέα Γη της Επαγγελίας στην οποία ο Ιησούς αναστήθηκε με τα χαρακτηριστικά του Τζόζεφ Σμιθ, ιδρυτή της Εκκλησίας το 1830. Ο Μιτ Ρόμνεϊ γεννήθηκε μορμόνος, με ό,τι αυτό συνεπάγεται σε όρους ηθικής αυστηρότητας (ούτε προγαμιαίες σεξουαλικές σχέσεις ούτε αλκοόλ) και συντηρητισμού (οι γυναίκες μένουν στο σπίτι). Οικότροφος σε Λύκειο της ελίτ, το Κράνμπρουκ Σκουλ, ερωτεύτηκε στα 19 του μια ωραία ξανθιά μαθήτρια, την Αν Ντέιβις, τρία χρόνια μικρότερή του. Παντρεύτηκαν όταν εκείνος ήταν 22 ετών. Και μετά την αποφοίτησή του από την περίφημη Business School του Χάρβαρντ, ο Μιτ Ρόμνεϊ μπορούσε πλέον να ικανοποιήσει την ομολογημένη επιθυμία του «να κάνει λεφτά». Το 1977, στα 30 του, άρχισε να εργάζεται για την Bain & Company του Μπιλ Μπέιν και το 1983 ο επιχειρηματίας τού ανέθεσε να δημιουργήσει και να διευθύνει μια νέα εταιρεία, την Bain Capital. Εξαγόραζε χρεωμένες επιχειρήσεις, τις «εξυγίαινε» και τις μεταπωλούσε σε καλύτερη τιμή. Για πολλούς πρόκειται για την πιο αναμφίβολη μορφή του λεγόμενου αρπακτικού καπιταλισμού..

Με τη βοήθεια των χρημάτων του, ο Ρόμνεϊ άρχισε να προσεγγίζει την πολιτική. Το 1994 δήλωσε Ρεπουμπλικανός και έχασε διεκδικώντας την έδρα του γερουσιαστή Τεντ Κένεντι στη Μασαχουσέτη. Ομως το μικρόβιο της πολιτικής δεν τον εγκατέλειψε. Σύντομα έσπευδε να βοηθήσει τη Σολτ Λέικ Σίτι, την πρωτεύουσα των μορμόνων που οργάνωνε τους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες και η οργανωτική επιτροπή της είχε σχεδόν διαλυθεί από σκάνδαλα διαφθοράς. Το 1999 ο Μιτ Ρόμνεϊ «έσωσε τους Ολυμπιακούς Αγώνες» δημιουργώντας για τον εαυτό του μια εικόνα αποτελεσματικού και ακέραιου διαχειριστή. Το 2002 άρχισε εκστρατεία για τη θέση του κυβερνήτη της Μασαχουσέτης. Εμφανίστηκε προοδευτικός στα θέματα της κοινωνίας – υπερασπίστηκε το δικαίωμα των γυναικών στην άμβλωση και τα δικαιώματα των ομοφυλοφίλων -, αλλά συντηρητικός στα δημόσια οικονομικά. Κέρδισε τις εκλογές και έγινε κυβερνήτης στα 55 του, στην ίδια ηλικία που ο πατέρας του είχε γίνει κυβερνήτης του Μίσιγκαν.