[Διαστάσεις] Εξι μήνες μετά, ακόμη σε κώμα

Ηταν το τραγικό τέλος μιας χειμερινής ανάπαυλας. Τον περασμένο Φεβρουάριο, ενώ έκανε σκι στην Αυστρία, ο πρίγκιπας της Ολλανδίας Γιόχαν Φρίζο καταπλακώθηκε από χιονοστιβάδα. Εμεινε θαμμένος κάτω από το χιόνι 23 λεπτά∙ πολύς χρόνος, κατά τους θεράποντες γιατρούς του, καθώς η έλλειψη οξυγόνου όλο αυτό το διάστημα προκάλεσε τεράστιες – ίσως και ανεπανόρθωτες – βλάβες στον εγκέφαλό του. Σήμερα, έξι μήνες μετά το δυστύχημα στο Λεχ του Τιρόλου, ο 43χρονος πρίγκιπας, δευτερότοκος γιος της βασίλισσας Βεατρίκης και πατέρας δύο παιδιών, βρίσκεται ακόμη σε κώμα, διασωληνωμένος σε νοσοκομείο του Λονδίνου. Πολλά χιλιόμετρα μακριά, στη χώρα του – όπου η ευθανασία είναι νόμιμη από το 2002 -, μια μεγάλη συζήτηση φουντώνει κάθε μέρα όλο και περισσότερο: μήπως είναι καιρός να τραβήξει κάποιος την πρίζα;

«Κανένας δεν μπορεί να πει αν ο πρίγκιπας θα μπορέσει να ζήσει ξανά μια φυσιολογική ζωή», δήλωσε πρόσφατα η Χελέιν Ντιπουί, επικεφαλής ολλανδικής οργάνωσης φροντίδας για ανθρώπους με αναπηρία και μέλος της Ανω Βουλής του ολλανδικού Κοινοβουλίου. «Αυτό που καταλαβαίνω είναι ότι οι πιθανότητες είναι ελάχιστες. Αν είχε μεταφερθεί σε νοσοκομείο της Ολλανδίας, το πιθανότερο είναι πως οι γιατροί θα τον είχαν αποσυνδέσει από τη μηχανική υποστήριξη», τόλμησε να πει δημοσίως.

Το σχόλιο της Ντιπουί ήχησε αρχικά σαν αγένεια – αν όχι χυδαιότητα, λαμβάνοντας υπόψη ότι όλο αυτό το διάστημα η πολυαγαπημένη του σύζυγος πριγκίπισσα Μαμπέλ βρίσκεται διαρκώς δίπλα του και η μητέρα του πηγαινοέρχεται από το Αμστερνταμ στο Λονδίνο κάθε εβδομάδα. Επιπλέον, για τους Ολλανδούς ο πρίγκιπας Φρίζο είναι ό,τι ήταν η πριγκίπισσα Νταϊάνα για τους Βρετανούς – και αν πεθάνει, με ή χωρίς βοήθεια, στη χώρα του αναμένεται να εκτυλιχθούν σκηνές απείρου συναισθηματισμού, ανάλογες με εκείνες που έζησε η Βρετανία, σαν χθες, πριν από 15 χρόνια. Η πραγματικότητα παρ’ όλα αυτά δεν αλλάζει. Η Ντιπουί απλώς πυροδότησε τη συζήτηση σχετικά με το πώς και το πότε πρέπει να τερματίζεται μια ζωή.

Αυτή τη στιγμή στην Ολλανδία υπάρχουν μόνο 30 ασθενείς που βρίσκονται σε κώμα για μεγάλο χρονικό διάστημα. Το γεγονός είναι αποτέλεσμα του νόμου που εξουσιοδοτεί τους γιατρούς να προχωρήσουν σε ένα είδος ευθανασίας, εφόσον κρίνουν ότι το μαρτύριο του ασθενούς είναι «ατέρμονο και ανυπόφορο» – οι «κουρασμένοι από τη ζωή» δεν εμπίπτουν στην κατηγορία, σύμφωνα με έτερο νόμο. Και βέβαια, πρέπει να πληρούνται μια σειρά από προϋποθέσεις, όπως για παράδειγμα ο ασθενής να μην είναι κάτω των 16 ετών, να έχουν εξαντληθεί όλα τα περιθώρια και να έχει συναινέσει η αρμόδια ιατρική επιτροπή.

Για οποιονδήποτε άλλον ασθενή η απόφαση των γιατρών θα ήταν σίγουρα πολύ πιο εύκολη, υποστηρίζει η ολλανδέζα παρουσιάστρια Μαρίκε Αμάντο. Ο Φρίζο, όμως, έστω και αν αποποιήθηκε τον ρόλο του ως δεύτερος στη σειρά για να αναλάβει τον θρόνο προκειμένου να παντρευτεί την εκλεκτή της καρδιάς του, δεν παύει να είναι πρίγκιπας. Γεγονός που σημαίνει ότι, όποια και αν είναι η τελική απόφαση της βασιλικής οικογένειας, η σκληρή κριτική «επιβάλλεται από το πρωτόκολλο».