Ο δήμαρχος που θέλει να γίνει Μόντι

Οταν ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι ανακοίνωνε την απόφασή του να κατεβεί στην πολιτική για να προφυλάξει την Ιταλία από τον «κομμουνιστικό κίνδυνο», ο Ματέο Ρέντσι ήταν ακόμη μαθητής. Ηταν αρχές της δεκαετίας του 1990, το σκάνδαλο της «Μιζούπολης» είχε τινάξει στον αέρα το πολιτικό σύστημα και το αστέρι ενός δικαστή, του Αντόνιο ντι Πιέτρο, μεσουρανούσε στο στερέωμα. Ο Ματέο Ρέντσι, πάντως, θα πρέπει να τα θυμάται καλά όλα αυτά. Στα μέσα της δεκαετίας του 1980 ο πατέρας του είχε εκλεγεί δημοτικός σύμβουλος με το ψηφοδέλτιο της Χριστιανικής Δημοκρατίας και ο ίδιος είχε αρχίσει να ασχολείται με την πολιτική από το λύκειο.

Ηταν η εποχή που ανέβαινε ακόμη τις βαθμίδες του προσκοπισμού και τα καλοκαίρια κλεινόταν επί μια εβδομάδα σε ένα μοναστήρι για πνευματική άσκηση. Η πρώτη νίκη του Σίλβιο Μπερλουσκόνι, τον Μάιο του 1994, βρίσκει τον Ρέντσι φοιτητή στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου της Φλωρεντίας. Αλλά το ακαδημαϊκό έτος δεν έχει μόνο ποινική δικονομία και αστικό δίκαιο. Εχει και το πρώτο φλερτ με την αναγνωρισιμότητα, όταν ένας 19χρονος διοπτροφόρος θα εμφανιστεί με κοστούμι και γραβάτα στο πιο δημοφιλές τηλεπαιχνίδι της ιταλικής τηλεόρασης. Είναι ο «Τροχός της Τύχης». Μεταδίδεται από τα κανάλια του Μπερλουσκόνι και ο οικοδεσπότης της εκπομπής είναι ο Μάικ Μπουοντζόρνο, ένας από τους μεγαλύτερους τηλεοπτικούς σταρ. Ο Ματέο θα λάμψει. Εμφανίζεται σε πέντε συνεχόμενες εκπομπές και στο τέλος θα φύγει πλουσιότερος κατά 49 εκατομμύρια λιρέτες, κάπου 25.000 ευρώ. Η τηλεοπτική Ιταλία παραληρεί γι’ αυτόν τον φλωρεντινό νεαρό που τίναξε την μπάνκα στον αέρα και συγκινείται από τη δήλωσή του ότι τα κέρδη θα διατεθούν αποκλειστικά για τις ανάγκες της οικογενειακής επιχείρησης.

ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΣΤΑ 34. Το φλας μπακ εξηγεί εν μέρει γιατί το 2010 ο Ματέο Ρέντσι ανακηρύχθηκε ο πιο αγαπητός δήμαρχος της Ιταλίας. Αλλά για να ολοκληρωθεί η εικόνα είναι απαραίτητη ακόμη μια επιστροφή στο παρελθόν, στην εποχή της ζύμωσης με την πολιτική. Ο Ρέντσι γνωρίζει από τότε και από πρώτο χέρι ότι στην πολιτική χωράνε τα καλά παιδιά αλλά όχι οι άγιοι. Τα πρώτα βήματα της πολιτικής του καριέρας τον οδηγούν στο Ιταλικό Λαϊκό Κόμμα, πολιτικό σχηματισμό που προέκυψε από τα απομεινάρια της Χριστιανικής Δημοκρατίας. Τα επόμενα τον φέρνουν στη Μαργαρίτα του Φραντσέσκο Ρουτέλι.

Στα 26 του γίνεται κομματάρχης στη Φλωρεντία, στα 28 περιφερειακός γραμματέας. Κι έρχεται το 2004. Είναι η χρονιά που ο Ρέντσι καταλαμβάνει το πόστο της Επαρχίας της Φλωρεντίας. Δεν είναι ότι λάμπουν οι δημοκρατικές διαδικασίες. Η ανάληψη του αξιώματος είναι προϊόν ενός πολιτικού ντιλ ανάμεσα στη Μαργαρίτα και τους Δημοκράτες της Αριστεράς – του τύπου «σε σας η προεδρία της επαρχίας, σε μας οι δήμοι». Ο Ρέντσι εκπαιδεύεται πολιτικά από τους παλιούς Χριστιανοδημοκράτες, ο καλύτερος δάσκαλος είναι κάποιος Λάπο Πιστέλι. Ο Ρέντσι, όμως, είναι ο κλασικός μαθητής που ξεπερνάει τον δάσκαλο. Στις προκριματικές εκλογές του 2009 για το χρίσμα του υποψήφιου δημάρχου θα νικήσει τον Πιστέλι και λίγους μήνες μετά θα γίνει ο πρώτος πολίτης της πόλης του.

Ηταν μια διαδρομή που κανένας δεν μπορούσε να φανταστεί για εκείνο το νεαρό παιδί με τη φάτσα κατηχητικού που οδηγούσε ένα παλιό Γκολφάκι σε χρώμα μοβ – σαν τη φανέλα της ποδοσφαιρικής Φιορεντίνα. Ή μάλλον υπάρχει κάποιος που τη φαντάστηκε: «Δεν του στρώνουμε τον δρόμο αν τον κάνουμε πρόεδρο της επαρχίας;» είχε αναρωτηθεί μια παλιά καραβάνα των Δημοκρατών της Αριστεράς. «Δεν υπάρχει πρόβλημα, θα βάλουμε να τον φυλάει ένα δικό μας λυκόσκυλο» του είχαν απαντήσει.

Στις δημοτικές εκλογές του 2009, όμως, ο Ρέντσι διαψεύδει τις παλιές καραβάνες. Στον πρώτο γύρο κερδίζει το 47,57% των ψήφων έναντι 32% του υποψηφίου της Κεντροδεξιάς. Στον δεύτερο εκτοξεύεται στο 57%. Εναν χρόνο μετά ήταν ο πιο αγαπητός δήμαρχος στην Ιταλία και φέτος βρίσκεται στην πρώτη τριάδα.

Τι άλλο θα ήθελε να κανείς στα 37 του, σύζυγος μιας συμβασιούχου εκπαιδευτικού και πατέρας τριών παιδιών ο οποίος κάθε τόσο γκρινιάζει για το μεγάλο στεγαστικό που έκανε το λάθος να πάρει; Στην περίπτωση του Ρέντσι, θα επιθυμούσε να διεκδικήσει το χρίσμα του Δημοκρατικού Κόμματος από τον Πιερ Λουίτζι Μπερσάνι ενόψει των βουλευτικών εκλογών που θα γίνουν το αργότερο την άνοιξη του 2013. Η ανακοίνωση της διεκδίκησης του χρίσματος θα γίνει επισήμως στις 13 Σεπτεμβρίου. Αλλά ο Ρέντσι έχει πάρει ήδη την απόφασή του. Ο επόμενος πρωθυπουργός της Ιταλίας της κρίσης θα είναι ένας 40άρης.

FACEBOOK ΚΑΙ ΤΡΟΧΟΣΠΙΤΟ. Στο μεταξύ, ο Ρέντσι ετοιμάζεται για τη μάχη. Το πρωί θα κάνει τη δουλειά του στο δημαρχείο, βεβαιώνει συνεργάτες και εκπροσώπους των μέσων ενημέρωσης, αλλά το απόγευμα θα ανεβαίνει στο αυτοκινούμενο τροχόσπιτο και θα γυρίζει την Ιταλία. Το πρότυπό του είναι ο Μπαράκ Ομπάμα. Κι αυτό σημαίνει, μεταξύ άλλων, πολύ Διαδίκτυο. Ο Ρέντσι είναι συνεχώς συνδεδεμένος στο Ιντερνετ και παίζει τις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης στα δάχτυλα. Το facebook έγινε το όχημα που τον οδήγησε στην καρέκλα του δημάρχου, το twitter μπορεί να του εξασφαλίσει την υποψηφιότητα για την πρωθυπουργία.

Αλλά οι μάχες δεν κερδίζονται μόνο στον κυβερνοχώρο. Ο Ρέντσι πιστεύει πολύ στην προσωπική επαφή, στη χημεία με το ευρύ κοινό. Το τροχόσπιτο θα κάνει τη δική του δουλειά. Εκεί έχει στήσει ένα μίνι γυμναστήριο για να διατηρείται σε φόρμα και μια ντουλάπα για να φιλοξενεί τα άψογα σιδερωμένα πουκάμισά του.

Από εκεί θα απαντήσει στις κατηγορίες που θα δεχθεί. Γιατί ο νεαρός Ρέντσι είναι παλιός στην πολιτική και έχει τις δικές του σκιές. Η μία είναι οι φήμες για παράνομη χρηματοδότηση της προεκλογικής του εκστρατείας. Η δεύτερη είναι ένα μυστικό δείπνο με τον Μπερλουσκόνι στη βίλα του Καβαλιέρε στο Αρκορε.

Αν κερδίσει τις προκριματικές, ο Ρέντσι είναι πιθανό να βρει απέναντί του τον Σίλβιο Μπερλουσκόνι, τον άνθρωπο στον οποίο οφείλει το πρώτο φλερτ με τη δημοτικότητα. Ο Μπερλουσκόνι θα είναι 75 κι ο Ρέντσι 38. Ισως δεν υπάρχει άλλος τρόπος για εκείνη τη γενιά να ηττηθεί από το να έρθει στα πράγματα η επόμενη.