Η επιδιόρθωση της καρδιάς

Είναι πολλοί αυτοί που ισχυρίζονται ότι η μεγάλη πρόοδος και η εξέλιξη της ιατρικής του περασμένου αιώνα δεν ήταν αποτέλεσμα των ιατρικών κυρίως ερευνών αλλά των εφαρμογών της τεχνογνωσίας και της προόδου άλλων επιστημών που είναι συναφείς με την ιατρική, όπως π.χ. της βιοχημείας και της φαρμακολογίας.

Τώρα, μια περίεργη εφεύρεση έρχεται από το Πανεπιστήμιο του Λονδίνου από έναν ηλεκτρολόγο μηχανικό, τον Dr Suwan Jayasinghe, o oποίος με τη βοήθεια ηλεκτρικής ενέργειας 10.000 βολτ βάζει καρδιακά κύτταρα μέσα σε ένα είδος σύριγγας (ψεκαστήρα), τα οποία εκτοξεύει δημιουργώντας ένα είδος ηλεκτρικού εμπλάστρου από καρδιακά κύτταρα που λειτουργούν και μπορούν να αντικαταστήσουν κατεστραμμένα μέρη της καρδιάς.

Οταν π.χ. η καρδιά παθαίνει ένα έμφραγμα, τότε μέρος της καρδιάς καταστρέφεται και αντικαθίσταται από ουλώδη συνδετικό ιστό, κάτι ανάλογο με αυτό που συμβαίνει πάνω στο δέρμα ύστερα από έναν τραυματισμό. Με βάση λοιπόν αυτή τη συγκεκριμένη εφεύρεση, ερευνητές του Βρετανικού Ιδρύματος Καρδιολογίας πιστεύουν ότι θα μπορέσουν να εμφυτεύσουν στο μυοκάρδιο όχι μόνο καρδιακά κύτταρα αλλά και αρχέγονα εμβρυϊκά κύτταρα, τα οποία μπορούν να μετατραπούν σε καρδιακά. Βέβαια, η θεωρία και το πείραμα απέχουν πάρα πολύ από την πρακτική εφαρμογή, αλλά αναμφισβήτητα η εφεύρεση αυτή αποτελεί πρόκληση και ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο για προοπτικές και ελπίδες.

Σήμερα οι επιστημονικές προσπάθειες στρέφονται στη μετατροπή των αρχέγονων κυττάρων του οργανισμού, όπως είναι τα εμβρυϊκά κύτταρα του πλακούντα ή τα κύτταρα του μυελού των οστών, σε καρδιακά κύτταρα, τα οποία εμφυτεύονται στην καρδιά. Η εμφύτευση των κυττάρων γίνεται είτε κατά τη διάρκεια μιας εγχείρησης στην καρδιά ή κατά τον καθετηριασμό της καρδιάς. Τα προβλήματα όμως που προκύπτουν από αυτή τη μεταμόσχευση κυττάρων είναι πολλά και δυσεπίλυτα μέχρι σήμερα. Γι’ αυτό άλλωστε η μέθοδος αυτή βρίσκεται ακόμα σε ερευνητικό επίπεδο. Η βασικότερη δυσκολία έγκειται στο γεγονός ότι από τα κύτταρα που μεταμοσχεύονται μόλις το 5% επιβιώνει μέσα στην καρδιά, ενώ σε πολλές περιπτώσεις δημιουργούνται εστίες κυττάρων ανεξάρτητες που δεν συνεργάζονται με τα γηγενή καρδιακά κύτταρα. Ετσι, πολλές φορές οι εστίες αυτές των κυττάρων που δεν συνεργάζονται δημιουργούν αρρυθμίες, οι οποίες σε ορισμένες περιπτώσεις μπορούν να προκαλέσουν ακόμα και το σταμάτημα της λειτουργίας της καρδιάς (cardiac arrest).

Τελευταία, όμως, με τη χρησιμοποίηση αρχέγονων μυοκαρδιακών κυττάρων του ίδιου του αρρώστου – και όχι απλώς μυϊκών κυττάρων – το πρόβλημα των θανατηφόρων αρρυθμιών φαίνεται να επιλύεται. Παραμένει όμως το πρόβλημα του μικρού αριθμού κυττάρων που επιβιώνουν και τα οποία τελικά αποτελούν τα ουσιαστικά δραστικά κύτταρα.

Υπό το πρίσμα αυτών των εξελίξεων, ο ηλεκτρικός εκτοξευτήρας των καρδιακών κυττάρων, που θα λειτουργούν εν είδει εμπλάστρου, αναμένεται να βοηθήσει ουσιαστικά την επίλυση του τεράστιου προβλήματος της μεταμόσχευσης μυοκαρδιακών κυττάρων. Στην πράξη όμως θα εκτιμηθούν το μέγεθος και η συμβολή αυτής της εφεύρεσης.