[Το πνεύμα του τόνου] Πορνό με μπούρκα

Τόση ασχετοσύνη, Θεέ μου. Διαβάζω πως στην παράσταση του Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου (που για τους γνωστούς λόγους υγείας δεν είδα στην Επίδαυρο, αλλά θα δω προσεχώς) ο σκηνοθέτης απέφυγε, λέει, τις φαλλοκρατικές κακογουστιές, σαν αυτές που τα τελευταία χρόνια είχαν καταντήσει, λέει, τις παραστάσεις του Αριστοφάνη ανυπόφορες. Αντιλαμβάνομαι το δικαίωμα του σκηνοθέτη να ερμηνεύει κατά το δοκούν, χωρίς βεβαίως να προδίδει τον νουν του κειμένου, τα έργα που σκηνοθετεί. Το πρόβλημα δεν είναι του Θεοδωρόπουλου, είναι των νεαρών σχολιαστών των παραστάσεων που γράφουν χωρίς να γνωρίζουν ούτε τον Αριστοφάνη ούτε την παραστασιολογία του. Εχουμε λοιπόν και λέμε: ο πρώτος μέγας αριστοφανικός σκηνοθέτης, τολμητίας της Επιδαύρου, πριν 50 χρόνια Αλέξης Σολομός δεν είχε στις παραστάσεις του φαλλούς. Δεν το σήκωνε η μικροαστική εποχή του. Αντίθετα, ο πλέον μουσειακός σκηνοθέτης, ο Λίνος Καρζής, που εμπιστεύτηκε ρόλους στη Γεωργία Βασιλειάδου, από το 1959 είχε φαλλούς γιατί διάβαζε πιστά τον Αριστοφάνη. Και ο δαιμόνιος εκείνος είχε και φαλλούς και συχνά τα χειρόγραφα γράφουν «τα αιδοία δείκνυσι». Αλλά για να φτάσουμε στην «κατάντια» των αστοιχείωτων, ο πρώτος που έφερε φαλλούς στην Επίδαυρο ήταν ο Κουν με κοστούμια του Τσαρούχη και του Φωτόπουλου. Αλλά και ο Πίτερ Χολ (από τότε η «κατάντια») έφερε φαλλούς και μάλιστα ογκώδεις στην Επίδαυρο με τη «Λυσιστράτη» του. Αλλά για να ανοίξουν τα μάτια των αδιάβαστων, τους παραπέμπω στο ανεπανάληπτο βιβλίο (τυπωμένο στην Κύπρο το 1930) «Τα ου φωνητά» που πιθανόν είχε κρυφό συνεργάτη τον Συκουτρή και το πρόσφατο έξοχο λεξικό ερωτικών και σεξουαλικών λέξεων του σκηνοθέτη και φίλου Ροβήρου Μανθούλη• αφήνω τον Πετρόπουλο και την Ανθολογία Αθυροστομίας της συντρόφου του Μαίρης Κουκουλέ και τα έξοχα «Ανδρικά μουνάτα». Επιστρέφει ξανά ο μικροαστισμός του Κολωνακίου και της μπούρκας.