Το πακέτο βγαίνει μόνο με πόνο

Οταν, την περασμένη εβδομάδα, οι τροϊκανοί εξέτασαν τη λίστα με τις προτάσεις της κυβέρνησης για την περικοπή των δαπανών του Δημοσίου, μηδένισαν αυτήν που προέβλεπε εξοικονόμηση 1,2 δισ. ευρώ μέσω της διοικητικής μεταρρύθμισης. Οπως είπαν, δεν υπάρχει περίπτωση να μειωθούν οι δαπάνες αν η διοικητική μεταρρύθμιση – δηλαδή οι συγχωνεύσεις φορέων και οργανισμών – δεν συνοδεύεται από απολύσεις.

Αλλωστε, δυστυχώς, η αντίστοιχη εμπειρία με την τοπική αυτοδιοίκηση αυτό επιβεβαιώνει. Αντί της εξοικονόμησης κατά 1,5 δισ. ευρώ των δαπανών, χάρη στον Καλλικράτη, προς το παρόν, τουλάχιστον, αυτές εμφανίζονται αυξημένες κατά 450 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με πηγή του υπουργείου Οικονομικών.

Κάπως έτσι επανήλθε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με την τρόικα η εφεδρεία. Η τρόικα για την ακρίβεια, λέει υψηλόβαθμη πηγή του υπουργείου Οικονομικών, έθεσε θέμα απολύσεων, όχι εφεδρείας. Εμείς είμαστε αυτοί που αντιπροτείναμε την εφεδρεία.

ΤΟ ΤΑΜΠΟΥ. Προς το παρόν, το θέμα αποτελεί ταμπού για τους πολιτικούς αρχηγούς, κυρίως τον Φώτη Κουβέλη, όμως είναι βέβαιο ότι θα επανέλθει λόγω της πίεσης των μεγεθών. «Δεν βγαίνουν τα νούμερα, αν δεν ληφθούν δύσκολα μέτρα» επαναλαμβάνει με κάθε ευκαιρία ο υπουργός Οικονομικών Γιάννης Στουρνάρας στους συνομιλητές του, αναφερόμενος στα 11,5 δισ. ευρώ του πακέτου από τα οποία εξακολουθούν να λείπουν τα 4,5 δισ. ευρώ.

Στο υπουργείο Οικονομικών κάνουν αυτό το διάστημα την πιο δυσάρεστη δουλειά. Βάζουν μαχαίρι στο κοινωνικό κράτος, όπως ομολογούν τα ίδια τα στελέχη που είναι επιφορτισμένα με τη δουλειά. Αλλά οι δαπάνες του κράτους είναι σε μεγάλο βαθμό κοινωνικές και αν δεν κοπούν αυτές δεν μειώνεται το έλλειμμα, υποστηρίζουν. Συγκεκριμένα πρέπει να κοπεί περίπου το 1 στα 7 ευρώ της δημόσιας δαπάνης, δηλαδή το περίπου 14%. Εξού και οι αντίστοιχοι υπολογισμοί για περικοπές σε συντάξεις και μισθούς. Να σημειωθεί ότι το σύνολο των δαπανών του προϋπολογισμού για συντάξεις είναι περίπου 35 δισ. ευρώ, ενώ οι λειτουργικές δαπάνες δεν ξεπερνούν τα 13 δισ. ευρώ.

Οχι ότι δεν υπάρχουν άλλα περιθώρια να περικοπούν σπατάλες. Το υπουργείο Οικονομικών ζήτησε, μάλιστα, πρόσφατα να υποβάλουν όλα τα υπουργεία προτάσεις για την περικοπή κατά 25% όλων των μη μισθολογικών δαπανών. Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε εξοικονόμηση γύρω στα 3-3,5 δισ. ευρώ, αλλά είναι μάλλον δύσκολο να επιτευχθεί καθώς ήδη οι λειτουργικές δαπάνες έχουν περιορισθεί σημαντικά.

Γι’ αυτό και θεωρείται βέβαιο ότι το τελικό πακέτο των μέτρων που πρέπει να είναι έτοιμο ώς το τέλος Αυγούστου θα περιλαμβάνει και μέτρα που δεν τολμούν προς το παρόν να τα κατονομάσουν τα κυβερνητικά στελέχη. Οπως σημείωνε υψηλόβαθμο στέλεχος του οικονομικού επιτελείου, «έχουμε ακόμη 6-7 δύσκολες προτάσεις που δεν τις έχουμε δώσει και θα τις εμφανίσουμε μόνο αν παραστεί ανάγκη».

Εκτός από την εφεδρεία, για την οποία εξετάζονται εναλλακτικά σενάρια, ως προς τη διάρκεια και το ποσοστό αναπλήρωσης, σε σύγκριση με τα ισχύοντα (1 έτος και 60% αντίστοιχα), το «εφεδρικό οπλοστάσιο» του υπουργείου Οικονομικών περιλαμβάνει επίσης τα εξής μέτρα:

– Την επίμαχη μείωση των συντάξεων του ΟΓΑ κατά 30 ευρώ, δηλαδή κατά το ποσό που αυξήθηκε στην αρχή της θητείας της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ, το 2009. Το ποσό δεν είναι ευκαταφρόνητο, φτάνει τα 400 εκατ. ευρώ .

– Τα ειδικά μισθολόγια που αν δεν περικοπούν θα αυξήσουν το κόστος του πακέτου στα 12 δισ. ευρώ! Κι αυτό γιατί τα 11,5 δισ. ευρώ είχαν υπολογισθεί με δεδομένη τη μείωσή τους, η οποία απέφερε ετήσια εξοικονόμηση περίπου 500 εκατ. ευρώ. Αυτό που θα επιχειρηθεί να περισωθεί είναι ίσως κάποιο μέρος των επιδομάτων επικινδυνότητας για τους μάχιμους ενστόλους.

– Μείωση του ΕΚΑΣ για όσους κατοικούν σε δικό τους σπίτι.

Η ΛΙΣΤΑ. Το μεγάλο μέρος του πακέτου θα αφορά, σε κάθε περίπτωση, τις συντάξεις και τα κοινωνικά επιδόματα, για τα οποία ο υπουργός Εργασίας Γιάννης Βρούτσης επεξεργάζεται εναλλακτικά σενάρια, τα οποία θα παρουσιάσει στους πολιτικούς αρχηγούς μάλλον την επόμενη εβδομάδα. Η λίστα που θα ετοιμάσει θα καλύπτει περισσότερα από τα προβλεπόμενα 5 δισ. ευρώ, ώστε να υπάρχει δυνατότητα επιλογής από τους αρχηγούς. Ισως όμως και το τελικό πακέτο του υπουργείου Εργασίας να διαμορφωθεί τελικά σε επίπεδο άνω των 5 δισ. ευρώ, υποστηρίζουν πηγές στο υπουργείο Οικονομικών.

Το σταυρόλεξο των 11,5 δισ.
Τα στάνταρ
– Μείωση των συντάξεων από 700 ευρώ και άνω, σε ποσοστά από 2% έως 15%. Περικοπές σε ενδεχόμενες διπλές και τριπλές συντάξεις.
– Αύξηση του ελάχιστου χρόνου για θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος στα 20 χρόνια (έναντι 15 που ισχύει σήμερα).
– Κατάργηση της 13ης και της 14ης επικουρικής.
– Μείωση των εφάπαξ σε ποσοστά έως 45%, ανάλογα με τις εισφορές που έχουν καταβάλει οι εργαζόμενοι.
– Περικοπές στα προνοιακά επιδόματα, με βάση εισοδηματικά κριτήρια.
– Eφεδρεία για 40.000-45.000 υπαλλήλους. Εξετάζονται εναλλακτικές λύσεις ως προς τη διάρκεια και το ποσοστό αναπλήρωσης (έναντι του ενός έτους και του 60% που ισχύει σήμερα).
– Μείωση μη μισθολογικού κόστους σε κάθε υπουργείο κατά 25%.
Και τα τελευταία όπλα
– Μείωση του ΕΚΑΣ για όσους ιδιοκατοικούν.
– Μείωση των συντάξεων του ΟΓΑ κατά 30 ευρώ.
– Περικοπές στα ειδικά μισθολόγια, με εξαίρεση ίσως το επίδομα επικινδυνότητας των μάχιμων ενστόλων.