Το ΔΝΤ ήξερε, οι Γερμανοί σφύριζαν αδιάφορα

^«Το να κρύβεις την αλήθεια είναι σαν να θάβεις χρυσάφι», δηλώνει στα «ΝΕΑ» έλληνας αξιωματούχος που πρωταγωνίστησε στις διεργασίες για την αναδιάρθρωση του χρέους και γνωρίζει σε βάθος το πολιτικό και οικονομικό παρασκήνιο και το τι διημείφθη για το κούρεμα πίσω από τις κλειστές πόρτες σε Αθήνα, Βρυξέλλες, Ουάσιγκτον, Βερολίνο και Παρίσι. Οπως αποκαλύπτεται, η αρχική εισήγηση για την αναδιάρθρωση χρέους είχε γίνει στα τέλη του 2009, αλλά έπρεπε να μεσολαβήσουν 17 μήνες, μήνες θυσιών για τους Ελληνες, προκειμένου να αποφασισθεί το PSI και 26 μήνες να εφαρμοσθεί. Ακόμη, προκύπτει πως η απόφαση του Ιουλίου 2011 για κούρεμα 21% ήταν μια γερμανική μπλόφα επικών διαστάσεων που κινητοποίησε 60 κράτη και προετοίμασε το έδαφος για τις αποφάσεις της 26ης Οκτωβρίου 2011 και το μέγα κούρεμα, που τελικά ελάφρυνε το ελληνικό χρέος κατά 100 δισ. ευρώ. Τέλος, έρχεται στην επιφάνεια η διαφωνία του Ντομινίκ Στρος-Καν και του Πολ Τόμσεν για τη διαχείριση του ελληνικού χρέους.

«Αν δεν πιστεύουν τον Ρουμελιώτη, να ρωτήσουν τον Ματιέ Πιγκάς, τον Ντανιέλ Κοέν ή ακόμη και τον Χάρη Παμπούκη», δηλώνει πρώην στέλεχος της κυβέρνησης Παπανδρέου στα «ΝΕΑ» σχολιάζοντας την πολεμική που ασκήθηκε τις τελευταίες εβδομάδες στον πρώην εκπρόσωπο της Ελλάδας στο ΔΝΤ κ. Παναγιώτη Ρουμελιώτη για την αναφορά του στους «Νew York Times», ότι ήταν από την αρχή γνωστό στην ελληνική κυβέρνηση και στο ΔΝΤ πως το οικονομικό πρόγραμμα της Ελλάδος ήταν αδύνατο να επιτύχει.

Οπως αποκαλύπτει η ίδια πηγή, ο Πιγκάς, γενικός διευθυντής της γαλλικής τράπεζας Lazard και ο Κοέν, ένας από τους σημαντικότερους γάλλους οικονομολόγους, καθηγητής στην Ecole Normale Superieure και αντιπρόεδρος της Ecole d’ Economie de Paris, από τα τέλη του 2009 είχαν διαγνώσει πως η ελληνική κρίση δεν είναι «κρίση ρευστότητας», αλλά «κρίση φερεγγυότητας» και είχαν εισηγηθεί στο τότε πρωθυπουργό Γ. Παπανδρέου και στον τότε υπουργό Οικονομικών Γ. Παπακωνσταντίνου την αναδιάρθρωση τους χρέους.

Ο Πιγκάς, που μέσω της Lazard παραμένει ακόμη και σήμερα σύμβουλος της ελληνικής κυβέρνησης σε θέματα που άπτονται του PSI, σε συνέντευξη που παραχώρησε προσφάτως στο «BHMagazino» (20 Ιουλίου) αποκάλυψε πως στις συζητήσεις που είχε ο οίκος με τις ελληνικές αρχές προς το τέλος του 2009 με αρχές του 2010 είχε ξεκαθαρίσει πως η Ελλάδα έπρεπε να προχωρήσει σε αναδιάρθρωση χρέους καθώς δεν αντιμετώπιζε δυσκολία βραχυπρόθεσμης χρηματοδότησης αλλά κρίση φερεγγυότητας και δυσκολία να αναλάβει μακροπρόθεσμα την ευθύνη του χρέους.

Αντίστοιχες αναφορές με τον Πιγκάς είχε κάνει ο πρώην υπουργός του ΠΑΣΟΚ Χάρης Παμπούκης στις 9 Φεβρουαρίου 2012 σε άρθρο του στην εφημερίδα «Le Monde» με τον τίτλο «Σήμερα η Ελλάδα, αύριο ποιος έχει σειρά;». Ο Παμπούκης τόνιζε ότι η Ελλάδα χρησιμοποιήθηκε ως αποδιοπομπαίος τράγος για να κρυφτεί το ευρωπαϊκό πρόβλημα και ότι η χώρα μετατράπηκε σε πεδίο εφαρμογής σχεδίων δημοσιονομικής προσαρμογής, που ήταν καταδικασμένα ευθύς εξ αρχής, γιατί σχεδιάστηκαν λανθασμένα.

H ΑΓΝΩΣΤΗ ΔΙΑΦΩΝΙΑ. «Ηταν γνωστό από την αρχή ότι στο Ταμείο υπήρξαν επιφυλάξεις στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο για το πρόγραμμα που προωθούσε η ευρωζώνη για την Ελλάδα. Ολοι όσοι μετείχαν τότε σε αυτές τις συζητήσεις γνώριζαν τις επιφυλάξεις της διοίκησης του ΔΝΤ για τους όρους που έθετε η ευρωζώνη, και ειδικά η Γερμανία, για την ελληνική διάσωση», δηλώνει στα «ΝΕΑ» ανώτατη ελληνική πηγή που συνομιλεί σε εμπιστευτικό πλαίσιο με το ΔΝΤ.

Οπως ξεκαθαρίζει, υψηλότατες πηγές της διοίκησης του ΔΝΤ ζητούσαν από την αρχή να υπάρξει άμεσο κούρεμα του χρέους, αλλά η θέση αυτή προσέκρουε στη σφοδρή αντίρρηση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και στους φόβους της Γερμανίας και της Γαλλίας για τις επιπτώσεις που θα είχε μια τέτοια εξέλιξη στις επενδύσεις των τραπεζών τους σε ελληνικό χρέος. Ακόμη, το ΔΝΤ εξέφραζε ενστάσεις για τη μικρή περίοδο (τριετία) προσαρμογής που επέβαλε η Γερμανία για να «τιμωρήσει» την Ελλάδα, αλλά και για το ύψος του επιτοκίου δανεισμού της χώρας που διαμορφωνόταν στο 5%, όταν η Γερμανία δανειζόταν με 1,5%.

Στα τέλη του φθινοπώρου 2010 άρχισε να αναφύεται μια διακριτή απόκλιση απόψεων μεταξύ του Ντομινίκ Στρος-Καν και του επικεφαλής της τρόικας στην Ελλάδα Πολ Τόμσεν για το θέμα της αναδιάρθρωσης του χρέους. Ο γάλλος επικεφαλής του ΔΝΤ επιθυμούσε την άμεση απομείωση του χρέους, ενώ ο Δανός φέρεται να είχε υιοθετήσει τις ευρωπαϊκές θέσεις για το ζήτημα και να ήταν αντίθετος με αυτή την προοπτική.

«Ο Στρος-Καν είχε επισημάνει ανεπισήμως στον τότε υπουργό Οικονομικών κ. Γ. Παπακωνσταντίνου ότι από το ελληνικό πρόγραμμα λείπει το στοιχείο της αναδιάρθρωσης», σημείωσε η προσκείμενη στο ΔΝΤ πηγή, προσθέτοντας πως η τότε διαφοροποίηση του Τόμσεν από τον Στρος-Καν αποτελεί μια μικρογραφία της άτυπης αντιπαράθεσης που εξακολουθεί να υφίσταται μέχρι και σήμερα μεταξύ του Ευρωπαϊκού Τμήματος και του Τομέα Στρατηγικής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Ο Παπακωνσταντίνου πάντως δεν καλόβλεπε τις προτάσεις Στρος-Καν και συντασσόταν με τον τότε σύμβουλο του πρωθυπουργού και μετέπειτα πρωθυπουργό κ. Λ. Παπαδήμο ο οποίος ήταν κατά της αναδιάρθρωσης, όπως άλλωστε και όλοι οι έλληνες τραπεζίτες.

«Πώς θα κάναμε την αναδιάρθρωση το 2010, αφού δεν γνωρίζαμε τους κατόχους και τη διασπορά των ομολόγων και δεν είχαμε διασφαλίσει τη χρηματοδότηση της χώρας για το διάστημα που θα έμενε εκτός αγορών; Πώς θα ανακεφαλαιοποιούσαμε τις τράπεζες και θα σώζαμε τις καταθέσεις; Οσοι θεωρούν πως το ΔΝΤ θα μπορούσε να μας χρηματοδοτήσει πλήρως είναι αφελείς. Το ίδιο είναι και όσοι θεωρούν πως την επομένη μιας τέτοιας αναδιάρθρωσης η Ελλάδα δεν θα είχε πρωτογενές έλλειμμα», δηλώνει στα «ΝΕΑ» στενός συνεργάτης του Γ. Παπανδρέου εκείνη την περίοδο.

Ολοι εμπλεκόμενοι άρχισαν να αναθεωρούν τις απόψεις τους για το κούρεμα μετά τις αντιδράσεις που προκάλεσε στην Ελλάδα στις 11 Φεβρουαρίου η ανακοίνωση για το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων 50 δισ. ευρώ για την περίοδο 2011-2015. Κοινή διαπίστωση και των τριών εκπροσώπων της τρόικας ήταν ότι θα απαιτηθεί «πρόσθετη στήριξη» προκειμένου να εξακολουθήσει να παραμένει σε θετική τροχιά η υλοποίηση του προγράμματος προσαρμογής. «Οποιος διαβάσει την ανακοίνωση που εξέδωσε στις 14 Μαρτίου ο τότε αναπληρωτής γενικός διευθυντής και προεδρεύων της Εκτελεστικής Επιτροπής του Ταμείου Τζον Λίπσκι θα διαπιστώσει τη μεγάλη αμφισβήτηση που υπήρχε στο Εκτελεστικό Συμβούλιο του ΔΝΤ για το ελληνικό πρόγραμμα», σημειώνει το στέλεχος που γνωρίζει τα τεκταινόμενα στο ΔΝΤ.

Οπως τονίζει, ουσιαστικά η διαδικασία για την αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους ξεκίνησε να εξετάζεται σοβαρά μετά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 24 και 25 Μαρτίου 2011 που επικύρωσε τις αποφάσεις της Συνόδου Κορυφής της ευρωζώνης της 11ης Μαρτίου για τη δημιουργία του μόνιμου Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM) και την τροποποίηση του προσωρινού Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF).

«Τότε ήταν πλέον ξεκάθαρο πως η ελληνική διάσωση θα απαιτήσει πολλά περισσότερα χρήματα, που δεν ήταν όμως διαθέσιμα» σημειώνει με νόημα παραπέμποντας στην «προφητική» συνέντευξη του πρώην πρωθυπουργού κ. Κ. Σημίτη στο «ΒΗΜΑ της Κυριακής» (17 Απριλίου 2011), ο οποίος πρώτος από όλους διέγνωσε πως μετά τις αποφάσεις της 25 Μαρτίου είχε ανοίξει ο δρόμος για μια καλά προετοιμασμένη αναδιάρθρωση του χρέους που θα βελτίωνε ουσιαστικά τη θέση της χώρας.