Γκλάσνοστ με μίνι στη Βόρεια Κορέα

Σε νέες κινήσεις για την ενίσχυση της εξουσίας του προχώρησε αυτή την εβδομάδα ο ηγέτης της Βόρειας Κορέας Κιμ Γιονγκ Ουν, βάζοντας τη σφραγίδα του στις Ενοπλες Δυνάμεις. Επτά μήνες αφότου ανέλαβε την εξουσία, ο νέος ηγέτης περιόρισε την ισχύ μιας ομάδας γηραιών στρατηγών που είχε έρθει στην εξουσία την εποχή του πατέρα του και επιβεβαίωσε την υποταγή του Στρατού στις δομές του κυβερνώντος κόμματος. Οι πιο αισιόδοξοι μιλούν για μια βορειοκορεατική γκλάσνοστ, αλλά οι αναλυτές, για να κατανοήσουν τις εξελίξεις, παρακολουθούν το… μήκος της φούστας των γυναικών στην Πιονγκγιάνγκ.

Τη Δευτέρα, ο Κιμ Γιονγκ Ουν έπαυσε τον ισχυρό αρχηγό των Ενόπλων Δυνάμεων, αντιστρατάρχη Ρι Γιονγκ Χο. Ο Ρι επαύθη επειδή ήταν αντίθετος στις αλλαγές που θέλουν να κάνουν ο νέος ηγέτης και ο θείος του, ο Τζανγκ Σονγκ Τεκ, ο οποίος έχει πάρει σύζυγο από τη δυναστεία των Κιμ και θεωρείται ευρέως η πραγματική δύναμη πίσω από τον θρόνο. Σύμφωνα με καλά πληροφορημένη πηγή την οποία επικαλείται το πρακτορείο Ρόιτερ, ο Κιμ αρχίζει πειραματισμούς με αγροτικές και οικονομικές μεταρρυθμίσεις και στο πλαίσιο αυτό το Υπουργικό Συμβούλιο δημιούργησε ένα «πολιτικό γραφείο» το οποίο θα πάρει από τον Στρατό τον έλεγχο της αποσαθρωμένης βορειοκορεατικής οικονομίας. «Στο παρελθόν, το Υπουργικό Συμβούλιο δεν είχε λόγο στην οικονομία. Ο Στρατός ήλεγχε την οικονομία, αλλά αυτό τώρα θα αλλάξει», δήλωσε η πηγή.

Ο Φίλιπ Παρκ, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Βορειοκορεατικών Σπουδών της Σεούλ, σχολιάζει πως οι κινήσεις του Κιμ Γιονγκ Ουν για την ενίσχυση της εξουσίας του δεν συμβιβάζονται με τις επιθυμίες του εκλιπόντος πατέρα του. «Το σχέδιο του Κιμ Γιονγκ Ιλ ήταν να κινηθεί προς μια πιο συλλογική ηγεσία διότι γνώριζε ότι το μονολιθικό ηγετικό μοντέλο δεν είναι βιώσιμο», λέει ο Παρκ στους βρετανικούς «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς». «Εκείνος εκπαιδευόταν σχεδόν 30 χρόνια για να γίνει ο ηγέτης της Βόρειας Κορέας, άρχισε όμως να προετοιμάζει τον γιο του μόνο αφού αντιμετώπισε προβλήματα υγείας, το 2008. Ο Κιμ Γιονγκ Ουν δεν έχει καμιά πείρα, αν προσπαθήσει να κυβερνήσει όπως ο πατέρας του θα υπάρξει πρόβλημα». Αυτή την εβδομάδα ο Κιμ ανακηρύχθηκε στρατάρχης, ενώ είναι ήδη επικεφαλής του Κόμματος Εργατών της Κορέας και πρώτος πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Αμυνας.

ΧΑΜΟΓΕΛΑ. Ωστόσο, σε αντίθεση με την αυστηρή εικόνα του πατέρα του, τα κρατικά μέσα ενημέρωσης δείχνουν τον Κιμ Γιονγκ Ουν να γελάει, να χειροκροτεί σε μια ροκ συναυλία. Επίσης οι γυναίκες φαίνεται να έχουν τώρα περισσότερες ελευθερίες. Οι βετεράνοι παρατηρητές της Βόρειας Κορέας παρακολουθούν το μήκος της φούστας για να μαντέψουν τι σκέφτεται ο νέος ηγέτης και, όπως επισημαίνουν οι «Νιου Γιορκ Τάιμς». Εδώ και εβδομάδες απορούν με τις φωτογραφίες γυναικών που φορούν μίνι φούστες και τακούνια στο κέντρο της Πιονγκγιάνγκ, μια εντυπωσιακή αλλαγή από τα χρόνια που τα δυτικά ρούχα απορρίπτονταν και προτιμούνταν οι φαρδιές παραδοσιακές ενδυμασίες ή οι στολές εργασίας στυλ Μάο. Σε ένα πολιτικό σύστημα που προσέχει πάρα πολύ τα μηνύματα που στέλνει, θα μπορούσαν άραγε οι κοντές φούστες να φανερώνουν πως η Βόρεια Κορέα επανεξετάζει τις σχέσεις της με τη Δύση; Ή μήπως πρόκειται για άλλη μία προσπάθεια παραπλάνησης του δυσαρεστημένου πληθυσμού;

Ο Κο Γιου Χουάν, ειδικός στη Βόρεια Κορέα στο Πανεπιστήμιο Ντονγκούκ της Σεούλ, δηλώνει αισιόδοξος, αποκαλεί τις πρόσφατες αλλαγές «γκλάσνοστ» (η σοβιετική περίοδος της «διαφάνειας» επί Μιχαήλ Γκορμπατσόφ) και λέει πως η αλλαγή υποστηρίζεται από μια νέα γενιά μελών του κόμματος, κυρίως τα παιδιά της παλιάς ελίτ που έχουν ταξιδέψει στο εξωτερικό και οραματίζονται οικονομικές μεταρρυθμίσεις.

Η ΕΛΒΕΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ. Στην άλλη πλευρά είναι αναλυτές όπως ο Λι Σουνγκ Γιουν, ειδικός για τη Βόρεια Κορέα στο Πανεπιστήμιο Ταφτς της Βοστώνης, ο οποίος λέει πως η άποψη ότι θα υπάρξει πραγματική αλλαγή επειδή ο Κιμ σπούδασε στην Ελβετία ως έφηβος είναι ευσεβής πόθος. «Αν η έκθεση στον ευρωπαϊκό κοσμοπολιτισμό ήταν θεραπεία για τον ολοκληρωτισμό θα ήταν άξιον απορίας πώς ο Πολ Ποτ, ο οποίος πέρασε τέσσερα χρόνια στο Παρίσι στα μέσα της δεκαετίας του 1920, έχασε αυτή τη αναμορφωτική εμπειρία», τόνισε αναφερόμενος στον αιματοβαμμένο πρώην δικτάτορα της Καμπότζης.