Ενας Στρεψιάδης για τη Λαγκάρντ
Εργο νεφελώδες
που πραγματεύεται
τις ιδέες χαρακτηρίζει
τις «Νεφέλες»
του Αριστοφάνη ο σκηνοθέτης Νίκος Μαστοράκης, ο οποίος
κάνει πυρετωδώς πρόβες για το ανέβασμά τους
στην Επίδαυρο
Ο υδράργυρος δεν χτυπάει κόκκινο στην αργολική γη (θάλασσα γαρ) όπου ο Νίκος Μαστοράκης κάνει πρόβες για την εκδοχή του Εθνικού Θεάτρου πάνω στις «Νεφέλες» του Αριστοφάνη – την πρώτη κωμωδία φέτος στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου. Ζέστη πάντως έχει, λέει ο σκηνοθέτης την ώρα που σκιαγραφεί στα «ΝΕΑ» το αριστοφανικό έργο.
Στο κέντρο της υπόθεσης ο Στρεψιάδης, ένας καταχρεωμένος αγρότης που λόγω της ασωτίας του γιου του απευθύνεται στη σχολή του Σωκράτη, ώστε να τον βοηθήσει με τη διαστρέβλωση της αλήθειας να αντιμετωπίσει τους δανειστές του – με… στρεψοδικία – στα δικαστήρια.
«Είναι απλώς η αφορμή για τον Αριστοφάνη να μιλήσει για τον συντηρητισμό και τον φόβο των νέων ιδεών», σημειώνει ο Νίκος Μαστοράκης που θεωρεί επίκαιρη τη συγκεκριμένη αρχαία κωμωδία (σε μετάφραση Κ.Χ. Μύρη) και στην οποία Στρεψιάδης είναι ο Γιάννης Μπέζος, Σωκράτης ο Αλέξανδρος Μυλωνάς και Φειδιππίδης ο Μάκης Παπαδημητρίου ανάμεσα σε άλλους.
Ποιος είναι όμως σήμερα ο φόβος για τις νέες ιδέες ή μάλλον ποιες είναι οι νέες ιδέες;
«Σήμερα έχουν μπερδευτεί τα πράγματα, ο νεοφιλελευθερισμός εξελίχθηκε στο πιο συντηρητικό σύστημα που φοβάται κάθε νεωτερισμό, ενώ τα αποθέματα ιδεών δείχνουν να έχουν εξαντληθεί. Από την άλλη, η Αριστερά – η πιο καθαρόαιμη εκδοχή της, το ΚΚΕ – μιλάει για πράγματα ανεδαφικά. Εχει καταφέρει ο καπιταλισμός και μεταμορφώνεται», σημειώνει με πολιτική διάθεση ο σκηνοθέτης, που πάντως ιντριγκάρεται από τις «Νεφέλες» και γι’ αυτό τις μελέτησε επί δύο χρόνια.
«Είναι ένα νεφελώδες έργο, έχει θολό (όχι ασαφές) μήνυμα. Είναι ένα έργο που μιλάει για τις ιδέες καθαρά, για τον διάλογο, τον αγώνα μεταξύ άδικου και δίκαιου λόγου», συμπληρώνει στα «ΝΕΑ» ο Νίκος Μαστοράκης.
Επίκαιρα και διαχρονικά κείμενα σαν τις «Νεφέλες» μοιάζει παράξενο αλλά υπηρετούνται από σκηνοθέτες και ηθοποιούς (σχεδόν) μόνο το καλοκαίρι. «Θα έπρεπε τα αριστουργήματα των αρχαίων συγγραφέων να παίζονται όλο τον χρόνο και να μην ασχολούμαστε μαζί τους μόνο το καλοκαίρι», καταθέτει την άποψή του ο Νίκος Μαστοράκης. «Ας κάνουμε και τον χειμώνα έναν προγραμματισμό για όλες τις εποχές, αν επιδοκιμαστούν από το κοινό, να παιχθούν και καλοκαίρι. Ας πειραματιστούμε με αυτά τα έργα – έτσι κι αλλιώς αποκλειστικά και μόνο η Επίδαυρος δεν είναι και το πιο εύκολο μέρος για τέτοιες παραστάσεις».
Η τελευταία ερώτηση αναπόφευκτη αλλά και προφανής: «Είστε ευχαριστημένος από τις πρόβες;». Ο Νίκος Μαστοράκης γελάει (στην άλλη άκρη της τηλεφωνικής γραμμής) και απαντάει με σαφήνεια: «Είμαι σαν νοικοκυρά. Οταν δοκιμάζει το φαγητό στην κουζίνα, πάντα κάτι βρίσκει να λείπει. Ποτέ δεν είμαι ευχαριστημένος».