Το γράψε – σβήσε των προγραμματικών

Το κλειδί στην τέχνη της διαπραγμάτευσης, από τον Νικολό Μακιαβέλι ώς τη δεκαετία του ’70 που δημιουργήθηκε στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ ειδικό εργαστήριο, παραμένει το ίδιο: όλοι «κερδίζουν». Πρόκειται για το περίφημο win-win που χρησιμοποιείται κατά κόρον στη διπλωματική γλώσσα. Μια πετυχημένη διαπραγμάτευση έχει ορισμένα χαρακτηριστικά: εμβάθυνση και κατανόηση της θέσης των άλλων, αναζήτηση πληροφοριών, δημιουργικότητα και επικέντρωση στην αποφυγή των συγκρούσεων.

Από αυτή την άποψη, η διαπραγματευτική ομάδα των τριών κυβερνητικών εταίρων που συναντήθηκε πολλές ώρες προκειμένου να επιτευχθεί η προγραμματική σύγκλιση της Νέας Δημοκρατίας, του ΠΑΣΟΚ και της Δημοκρατικής Αριστεράς φαίνεται πως πέτυχε τον στόχο της.

χωρισ καυγαδεσ. Οι Χρύσανθος Λαζαρίδης, Κώστας Σκανδαλίδης και Δημήτρης Χατζησωκράτης, τρία στελέχη με εμπειρία, κατάφεραν να γεφυρώσουν διαφορές, να κάνουν μικρές ή μεγαλύτερες υποχωρήσεις, να περάσουν τις θέσεις τους και να αποφύγουν επώδυνες συγκρούσεις, παρότι πολιτικά κινούνται από τη δεξιά έως την κεντροαριστερή πτέρυγα του φάσματος.

Εν αρχή ην η διαπραγμάτευση λοιπόν. Οχι όμως μεταξύ των τριών εταίρων αλλά της ελληνικής κυβέρνησης με την τρόικα.

Γιατί παρά την προεκλογική ρητορική, από νωρίς έγινε σαφές πως η πλευρά της Νέας Δημοκρατίας προσήλθε με το σύνδρομο του «φόβου της διαπραγμάτευσης». Το επιχείρημα ήταν πως η Ελλάδα δεν μπορεί να δώσει την εντύπωση πως ζητάει χωρίς να κάνει τίποτα. Χρειάστηκαν δε πολλές ώρες συζητήσεων μεταξύ όλων των πλευρών ώστε να ξεπεραστεί αυτή η φοβία.

Τον ρόλο του εμψυχωτή σε αυτή την περίπτωση ανέλαβαν ΠΑΣΟΚ και Δημοκρατική Αριστερά, η οποία είχε τη δυνατότητα να βλέπει τα πράγματα χωρίς τις τραυματικές επαφές με την τρόικα που είχαν τα προηγούμενα δύο χρόνια ΝΔ και ΠΑΣΟΚ. Βοήθησε όμως πολύ και η πάγια αντι-υφεσική και αναπτυξιακή θέση της Νέας Δημοκρατίας ώστε στις προγραμματικές δηλώσεις να περιληφθεί η επίμαχη διατύπωση περί επαναδιαπραγμάτευσης.

Μάλιστα κάποια στιγμή ο Κώστας Σκανδαλίδης υπογράμμισε ότι η έννοια της επαναδιαπραγμάτευσης είναι «στρατηγικού χαρακτήρα» και εάν δεν υπάρχει στις προγραμματικές δηλώσεις η κυβέρνηση θα φανεί «αφερέγγυα» απέναντι στους πολίτες. Οπως συμφώνησαν όμως όλοι, η επαναδιαπραγμάτευση θα τεθεί με τη δέουσα προσοχή καθώς «δεν μπορείς να ζητάς λεφτά και να διαπραγματεύεσαι. Χρειάζεται να τονιστεί ότι η επιδίωξη είναι κοινή». Ο φόβος της ΝΔ πήγαζε επίσης από το γεγονός ότι εάν η ελληνική πλευρά το θέσει μετ’ επιτάσεως στην παρούσα χρονική στιγμή μπορεί να δώσει την «αφορμή» να διακοπούν οι σχέσεις με την τρόικα.

Ενα θέμα που τέθηκε από τη Δημοκρατική Αριστερά ήταν το δίλημμα εάν η ελληνική πλευρά θα πρέπει να συμπεριφέρεται σαν να έχει πλέον ξεπεραστεί ο κίνδυνος για τη χρεοκοπία της χώρας και του εξοστρακισμού από το ευρώ ή όχι.

Ταυτόχρονα όμως ετέθη και το ζήτημα συμπεριφοράς των εταίρων, ώστε να μην υπάρχουν συνέχεια διαρροές που επιτείνουν το αρνητικό κλίμα. Το θέμα αυτό, εκτός από τη ΔΗΜΑΡ, το έβαλε και η πλευρά της ΝΔ, λέγοντας «κι εμείς το σκεφτόμαστε αυτό» ενώ σιωπηρά το αποδέχτηκε το ΠΑΣΟΚ.

ιδιωτικοποιησεισ. Από την πλευρά της Νέας Δημοκρατίας έγινε σαφές ότι χρειάζεται να ακολουθηθεί μια πιο επιθετική τακτική σε ό,τι αφορά τις ιδιωτικοποιήσεις, σημείο στο οποίο η ΔΗΜΑΡ αναγκάστηκε να βάλει νερό στο κρασί της, έχοντας στο πλάι της και το ΠΑΣΟΚ. Η άποψη των δυο ήταν πως δεν είναι σωστό να τεθούν π.χ. θέματα στις προγραμματικές δηλώσεις με πολύ συγκεκριμένο τρόπο καθώς δεν έχει πλήρως μελετηθεί η επίπτωση της αποκρατικοποίησής τους.

Σημείο αιχμής ήταν η περίπτωση των μονάδων της ΔΕΗ και ειδικότερα η πώληση υδροηλεκτρικών και λιγνιτικών σταθμών σε ιδιώτες. Η άποψη της ΝΔ ήταν ότι χρειάζεται να σταλεί ένα καθαρό μήνυμα προς τους εταίρους στον τομέα αυτό, άποψη με την οποία τελικά συντάχθηκε και η Δημοκρατική Αριστερά.

Η γενικότερη αίσθηση από τη διαπραγμάτευση των τριών ήταν πάντως ότι τους περισσότερους συμβιβασμούς και γενικότερα τα περισσότερα ζητήματα έμπαιναν μεταξύ ΝΔ και ΔΗΜΑΡ, ενώ το ΠΑΣΟΚ κυρίως συμφωνούσε ή διαφωνούσε αλλά σε χαμηλούς τόνους.

Γι’ αυτή τη στάση έπαιξε ρόλο, όπως λέει αυτόπτης μάρτυρας, η ψυχολογία του κόμματος που «έχει φορτωθεί όλο το κόστος» από τα προηγούμενα δύο χρόνια και αφήνει το πεδίο ανοιχτό «στους καινούργιους» να δουν μόνοι τους τι πραγματικά συμβαίνει.

Για αργότερα  το μεταναστευτικό
Ενα θέμα που θα μπορούσε να αποτελέσει πηγή έντασης μεταξύ ΝΔ – ΔΗΜΑΡ ήταν ο νόμος για το μεταναστευτικό καθώς η πρώτη ήθελε να τον καταργήσει ενώ η δεύτερη τον θεωρεί ζήτημα αρχής. Τελικά, το θέμα παραπέμπεται για αργότερα. Ωστόσο από την ΔΗΜΑΡ δόθηκε το μήνυμα «δεν χρειάζεται να τα ψηφίσουμε και όλα»

«Κομψό» βέτο  στις βαριές εκφράσεις;
Με κομψό τρόπο έθεσε το δικό της βέτο η πλευρά του ΠΑΣΟΚ σε εκφράσεις που θίγουν την πρόσφατη κυβερνητική του θητεία, όπως «χαράτσια» και «ταπεινωτικά συμβόλαια», και την πρόταση άλλων, όπως η ανάγκη Εθνικού Σχεδίου Ανασυγκρότησης