Στο ψυχιατρείο λόγω αμφιβολιών

Σε ψυχιατρική κλινική στέλνουν οι νορβηγοί εισαγγελείς τον Αντερς Μπέρινγκ Μπρέιβικ, έπειτα από σχεδόν δέκα εβδομάδες ωμών καταθέσεων στην υπόθεση μίας από τις χειρότερες σφαγές της σύγχρονης ιστορίας εν καιρώ ειρήνης. «Η απόφαση έχει ληφθεί», δήλωσε στους δημοσιογράφους ο εισαγγελέας Σβέιν Χόλντεν, ο οποίος εισηγήθηκε χθες τον εγκλεισμό του σε ψυχιατρική κλινική αψηφώντας τους συγγενείς των θυμάτων κι ένα πολύ μεγάλο μέρος της νορβηγικής κοινής γνώμης (τρεις στους τέσσερις πολίτες) που πιστεύουν πως αυτό που του αξίζει είναι η φυλακή.

Εν μέσω αντικρουόμενων ψυχιατρικών γνωματεύσεων, σχετικά με την ψυχική κατάσταση του κατηγορουμένου, οι εισαγγελείς επισήμαναν χθες στο Δικαστήριο του Οσλο ότι δεν μπορούν να πουν με απόλυτη βεβαιότητα εάν ο ακροδεξιός εξτρεμιστής είναι υπεύθυνος για τις πράξεις του. Επομένως, τόνισαν, είναι υποχρεωμένοι να του δώσουν το προνόμιο της αμφιβολίας. «Κατά τη γνώμη μας, είναι χειρότερο να στείλεις ένα ψυχωτικό άτομο στη φυλακή από το να θέσεις ένα μη ψυχωτικό υπό ψυχιατρική φροντίδα», δήλωσε ο Χόλντεν.

Η πρώτη ομάδα ψυχιάτρων που εξέτασε τον Μπρέιβικ είχε καταλήξει στο συμπέρασμα πως πρόκειται για ψυχωτικό άτομο που πάσχει από παρανοϊκή σχιζοφρένεια. Σύμφωνα με αυτή τη γνωμάτευση, οι πράξεις του Μπρέιβικ πρέπει να ιδωθούν ως παραισθήσεις ενός ψυχωτικού μυαλού. Η δεύτερη ομάδα, πάλι, σχημάτισε εντελώς διαφορετική άποψη. Συνεκτιμώντας και την κυνική στάση του στο δικαστήριο, έκρινε πως ο μακελάρης του Οσλο, ο άνθρωπος που σκότωσε εν ψυχρώ 77 ανθρώπους, πάσχει από ναρκισσιστική διαταραχή της προσωπικότητας. Αυτό σημαίνει πως ο Μπρέιβικ, από νομικής τουλάχιστον απόψεως, έχει σώας τας φρένας και οι πράξεις του είναι αποτέλεσμα της ακραίας πολιτικής του ιδεολογίας. Σε αυτή τη λογική κινείται και ο ίδιος ο κατηγορούμενος, ο οποίος έχει δηλώσει ότι ο εγκλεισμός του σε ίδρυμα θα ήταν μια μοίρα χειρότερη από τον θάνατο, υποστηρίζοντας ότι είχε απόλυτη συνείδηση των πράξεων, πως ό,τι έκανε εντάσσεται στον αγώνα κατά της «ισλαμοποίησης» της Νορβηγίας και πως αυτοί που σκότωσε ήταν προδότες της πατρίδας.

Το πενταμελές δικαστήριο έχει περίπου έναν μήνα στη διάθεσή του για να ανακοινώσει την ετυμηγορία του – υπολογίζεται έως τις αρχές Αυγούστου. Στην περίπτωση που αποφανθούν πως ο Μπρέιβικ φέρει ποινική ευθύνη για τις πράξεις του, το πιθανότερο είναι πως θα τον καταδικάσουν σε ποινή κάθειρξης 21 ετών – η ανώτατη σύμφωνα με τον νορβηγικό νόμο. Οπως επισήμανε ωστόσο ο Χόλντεν, θα κρατείται για όσο διάστημα θεωρείται επικίνδυνος. Στο άκουσμα της πρότασης της Εισαγγελίας, ο Μπρέιβικ σηκώθηκε όρθιος και χαιρέτησε ναζιστικά.