Η Κούβα προσπαθεί να πετύχει κάτι που λίγες χώρες έχουν καταφέρει. Προσπαθεί να απορρυθμίσει εν μέρει τον ιδιωτικό τομέα, διατηρώντας έναν αυστηρά ελεγχόμενο κρατικό τομέα. Τα τρία τέταρτα της οικονομίας παραμένουν στα χέρια του κράτους, παρά τις πρόσφατες μεταρρυθμίσεις.
Ο Μαρίνο Μουρίγιο, ο τσάρος της οικονομικής μεταρρύθμισης της χώρας, επιμένει ότι η Κούβα «εκσυγχρονίζει το μοντέλο και κάνει τον σοσιαλισμό της βιώσιμο», δεν τον καταργεί. Ωστόσο οι επικριτές λένε ότι, αν η απορρύθμιση δεν προχωρήσει περισσότερο, η Κούβα θα φτάσει στο τέλος να έχει ένα μείγμα κομμουνισμού χωρίς επιδοτήσεις και καπιταλισμού χωρίς κεφάλαιο, που θα είναι αδύνατο να λειτουργήσει.
ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ. «Δεν μπορείς να είσαι ολίγον έγκυος», λέει ο 43χρονος Ενρίκε Νούνιες, ο οποίος το 2009 αναγκάστηκε να κλείσει το Guarida, το γνωστότερο παλαδάρ (εστιατόριο σε σπίτι) της Κούβας, «επειδή οι κανονιστικές ρυθμίσεις ήταν αφόρητες», αλλά τώρα το έχει ανοίξει ξανά. «Είτε είσαι οικονομία της αγοράς είτε δεν είσαι», τονίζει.
Ο δρ Χουάν Τριάνα διαφωνεί. Χάρη στην ιστορία της, η Κούβα είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση, υποστηρίζει. Παρ’ όλα τα προβλήματά της, έχει πετύχει να παρέχει υψηλής ποιότητας δωρεάν παιδεία και υγειονομική περίθαλψη, επιδοτούμενη στέγαση και επιδοτούμενες δημόσιες συγκοινωνίες και έναν μισθό για σχεδόν όλους τους πολίτες της.
Τώρα που οι αποτυχίες της καθαρής οικονομίας της αγοράς είναι εμφανέστατες στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ, δεν είναι η στιγμή για να απορριφθούν τα οφέλη
από το κουβανέζικο σύστημα, τονίζει.
ΝΕΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ. Προς το παρόν ο Κουβανός στον calle, τον δρόμο, μοιάζει να συμφωνεί με τον δρα Τριάνα, αποφαίνεται ο Τζον Αρλιτζ των «Σάντεϊ Τάιμς». Νέες επιχειρήσεις ξεφυτρώνουν συνεχώς, όμως λίγες φωνές υψώνονται για την πλήρη κατάργηση του σοσιαλισμού της λιακάδας και την αντικατάστασή του με το σύστημα της ελεύθερης αγοράς που έχουν η Κόστα Ρίκα ή η Βραζιλία.
Ούτε υπάρχει μεγάλη κινητοποίηση υπέρ μιας πολιτικής φιλελευθεροποίησης για να συνοδεύσει τις νέες οικονομικές ελευθερίες. Αυτό συμβαίνει, λένε οι επικριτές, επειδή η Κούβα παραμένει ένα από τα πιο καταπιεστικά κράτη στον κόσμο. Οι διαφωνούντες υφίστανται διώξεις και φυλακίζονται.
Αν μιλήσεις όμως με απλούς Κουβανούς για πολιτική, καταλαβαίνεις ότι δεν υπάρχει διάθεση για μια Κουβανέζικη Ανοιξη, υπογραμμίζει ο Αρλιτζ. Οι περισσότεροι δεν θέλουν να χάσουν αυτά που το κράτος εξακολουθεί να προσφέρει, κυρίως τη σύνταξη.