Μικρή ευρωανάσα για το έλλειμμα

Ελαστικότερη στάση έναντι της Ελλάδας στο θέμα της δημοσιονομικής προσαρμογής θα υιοθετήσει η τρόικα. Η ηγεσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε συνεννόηση με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και σε συντονισμό με το Eurogroup αποφάσισαν να προσεγγίσουν διαφορετικά τα δημοσιονομικά μεγέθη της Ελλάδας και της Πορτογαλίας και να εστιάσουν εφεξής στο διαρθρωτικό έλλειμμα και όχι στο κυκλικό (ονομαστικό) έλλειμμα όπως συνέβαινε μέχρι σήμερα. Σημειώνεται πως το διαρθρωτικό έλλειμμα συνυπολογίζει και σταθμίζει την ύφεση και παρουσιάζει μικρότερες τις αποκλίσεις μεταξύ εσόδων και δαπανών.

Η γενική διευθύντρια του ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ παρουσίασε στο προχθεσινό Eurogroup και στο χθεσινό Ecofin στο Λουξεμβούργο τεχνική έκθεση στελεχών του Ταμείου με προτάσεις για τη στήριξη της οικονομίας της ευρωζώνης. Στην εν λόγω έκθεση σημειώνεται πως η δημοσιονομική εξυγίανση στην ευρωζώνη πρέπει να προχωρήσει αποφασιστικά και πειστικά, όπου η πίεση των αγορών είναι υψηλή, αλλά σταδιακά για να βοηθήσει τη στήριξη της εγχώριας ζήτησης. Υπογραμμίζεται μάλιστα πως για τον σκοπό αυτό, η δημοσιονομική προσαρμογή πρέπει να επικεντρωθεί σε δημοσιονομικούς στόχους εκφρασμένους με διαρθρωτικούς όρους και όχι ονομαστικούς, που θα αποτυπωθούν πλήρως σε πολυετή σχέδια. Ακόμη, το ΔΝΤ τονίζει πως η ευέλικτη εφαρμογή του ισχύοντος δημοσιονομικού πλαισίου (Δημοσιονομικό Σύμφωνο) είναι απαραίτητη για τη μείωση των ελλειμμάτων.

ΟΙ ΡΗΤΡΕΣ. Σημειώνεται πως οι προτάσεις του ΔΝΤ απηχούν και τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ηδη από τα μέσα Μαΐου ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο έχει ανακοινώσει την ενεργοποίηση ρητρών προσαρμοστικότητας για το νέο Δημοσιονομικό Σύμφωνο της ΕΕ, οι οποίες θα προβλέπουν ακριβώς τις επιπτώσεις της ύφεσης στα δημοσιονομικά μεγέθη. Ετσι το διαρθρωτικό έλλειμμα που οφείλεται στα πραγματικά προβλήματα της οικονομίας, ήτοι στο υπερδιογκωμένο Δημόσιο, τις σπατάλες του κράτους, τη φοροδιαφυγή, τη γραφειοκρατία, θα διαχωρίζεται από το κυκλικό έλλειμμα που οφείλεται στον οικονομικό κύκλο, που επιδρά πρόσκαιρα και μόνο στις δημόσιες εισπράξεις και τις κρατικές δαπάνες και μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο με την ανάπτυξη. Θετικά βλέπουν τη διάκριση αυτή τόσο η ΕΚΤ όσο και η Γερμανία.

Υπολογίζεται ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα μείωσης του ΑΕΠ, το έλλειμμα αυξάνεται κατά μισή ποσοστιαία μονάδα. Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν της Ελλάδας σε τρέχουσες τιμές το διάστημα 2008 – 2011 μειώθηκε κατά 17,8 δισ. ευρώ (από τα 232,9 δισ. ευρώ στα 215,1 δισ. ευρώ). Την ίδια περίοδο το δημοσιονομικό έλλειμμα (κυκλικό) μειώθηκε από τα 36,1 δισ. ευρώ στα 19,5 δισ. ευρώ. Εάν εξαρχής η τρόικα είχε υιοθετήσει το κριτήριο του διαρθρωτικού ελλείμματος δεν θα είχε λάβει τόσο επώδυνα μέτρα λιτότητας και δεν θα είχε τροφοδοτήσει το σπιράλ ύφεσης – ελλειμμάτων. Πλέον με την ελληνική οικονομία να συρρικνώνεται το πρώτο τρίμηνο του 2012 κατά 6,5% και την Ελλάδα να είναι σε ύφεση για 14ο συνεχόμενο τρίμηνο, τόσο το ΔΝΤ όσο και η ΕΕ αλλάζουν στάση.

Η ΑΛΛΑΓΗ. Στις συζητήσεις που θα έχουν από τη Δευτέρα οι επικεφαλής της τρόικας Πολ Τόμσεν, Ματίας Μορς και Κλάους Μαζούχ στην Αθήνα με το οικονομικό επιτελείο της νέας κυβέρνησης θα εξετάσουν την αλλαγή μεθοδολογίας. Πλέον λοιπόν η στάθμιση της ύφεσης για τον υπολογισμό του ελλείμματος θα είναι μεγαλύτερη. Οσο υποχωρεί η ύφεση τόσο θα λαμβάνεται υπόψη το κυκλικό έλλειμμα και όσο παραμένει η ύφεση, βασικό κριτήριο θα είναι το διαρθρωτικό έλλειμμα.

Σημειώνεται πως ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρας έχει δηλώσει επανειλημμένως πως «αν θέλουμε να μειώσουμε το συνολικό έλλειμμα, πρέπει να συνδυάσουμε μέτρα παραδοσιακά όπως αυτά που ήδη περιλαμβάνει το Μνημόνιο, με μέτρα καταπολέμησης της ύφεσης που τα ίδια αυτά μέτρα, δυστυχώς, προκαλούν».