«Δηλητηριώδης», «αφροδισιακή» και αντικαρκινική

Η ντομάτα δεν ήταν πάντα το αυτονόητο συστατικό στο ελληνικό τραπέζι. Ηρθε στη χώρα μας μαζί με την πατάτα στις αρχές του 19ου αιώνα αφού προηγουμένως είχε δοθεί αγώνας για να κυριαρχήσει στις ευρωπαϊκές κουζίνες.

Αρχικά ο κατακόκκινος καρπός που είχαν φέρει οι Ισπανοί από το Μεξικό είχε θεωρηθεί δηλητηριώδης. Γι’ αυτό και δεν υπάρχει καμιά γραπτή αναφορά σε συνταγή με ντομάτα μέχρι το 1692 – τότε κυκλοφορεί στην Νάπολι το μαγειρικό βιβλίο του Αντόνιο Λατίνι, το οποίο περιέχει τη συνταγή για «σάλτσα ντομάτα σε ισπανικό στυλ». Σύμφωνα με αυτή τη συνταγή, ψιλοκόβεις την αποφλοιωμένη ντομάτα και προσθέτεις ψιλοκομμένο κρεμμύδι, σκόρδο, μαϊντανό, αλάτι και πιπέρι και λάδι – περίπου δηλαδή όπως φτιάχνουμε μια κλασική σάλτσα ντομάτας. Τι μεσολάβησε και άρχισε σιγά σιγά να χάνεται ο φόβος για το δηλητήριο και να μπαίνει η ντομάτα στις κατσαρόλες; Της απέδωσαν αφροδισιακές ιδιότητες!

Το όνομα της προήλθε από την παραφθορά των λέξεων tomatl (μεγάλο φρούτο) και xitomatl (ντομάτα) των Αζτέκων. Και όσο κι αν αντιμετωπίστηκε στην αρχή με δυσπιστία, σήμερα υπάρχουν σ’ όλο τον κόσμο χιλιάδες συνταγές με βασικό συστατικό την ντομάτα.

Οσο για την ελληνική κουζίνα, την ενέταξε με τόσο μεγάλη επιτυχία στις συνταγές της ώστε να θεωρούμε ότι το φρούτο αυτό (διότι περί φρούτου πρόκειται) υπήρχε από πάντα στα χωράφια μας, καθώς το συναντάς σχεδόν σε όλες τις παραδοσιακές συνταγές: Από την χωριάτικη σαλάτα και την στραπατσάδα μέχρι τα γεμιστά, τον κρητικό ντάκο και τους ντοματοκεφτέδες Σαντορίνης.

Η μεγάλη της περιεκτικότητα στο αντιοξειδωτικό λυκοπένιο, το οποίο της δίνει και το κατακόκκινο χρώμα, την κάνει πολύτιμη για τον άνθρωπο, αφού έχει θεωρηθεί από τους πιο σημαντικούς συμμάχους μας στην μάχη κατά του καρκίνου. Είναι μάλιστα από τα λίγα τρόφιμα που όσο πιο πολύ μαγειρεύονται τόσο πιο υγιεινά θεωρούνται!