Ιστορική πρωτιά με άρωμα γυναίκας

Οκτώ ετών ήταν η σημερινή αρεοπαγίτης Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου όταν ιδρύθηκε η Ενωση Δικαστών και Εισαγγελέων, το 1958. Και τότε είναι βέβαιο πως ούτε καν είχε περάσει σαν σκέψη από το μυαλό της ότι έπειτα από πολλά χρόνια εκείνη θα γινόταν δικαστής, αλλά και η πρώτη γυναίκα στην ιστορία του θεσμού που θα έπιανε στα χέρια της το τιμόνι της μεγαλύτερης δικαστικής ένωσης. Ηταν εξάλλου πολύ μικρή για να γεμίζει τη ζωή της με λέξεις όπως διατάξεις, κώδικες, νόμοι, τήβεννος, αρνησιδικία, φυλακή, ισόβια, τεκμήριο αθωότητας και τόσες άλλες που τελικά έγιναν μέρος της καθημερινότητάς της.

Η χαλκιδαία νέα πρόεδρος της Ενωσης Δικαστών και Εισαγγελέων δεν είχε κανένα σημείο αναφοράς στην οικογένειά της που να οδηγούσε τα βήματά της στον χώρο της Δικαιοσύνης. Ο πατέρας της ήταν υπάλληλος του Επιμελητηρίου. Και εκείνη, νεαρή κοπέλα, όταν αποφάσισε να στραφεί στη νομική επιστήμη, το έκανε για έναν και μοναδικό λόγο: επειδή από τα εφηβικά της χρόνια πίστευε στο «ιδανικό της δικαιοσύνης», έννοια που εξακολουθεί και σήμερα φανατικά να υπερασπίζεται γνωρίζοντας καλά πως στα αυτιά κάποιων ακούγεται ως «κενό γράμμα».

Από τότε λοιπόν η Βασιλική Θάνου, η οποία ήταν συμμαθήτρια με τη Μαλβίνα Κάραλη, άρχισε να βλέπει το επαγγελματικό της μέλλον να γράφεται μέσα στις δικαστικές αίθουσες. Οχι όμως ως δικηγόρος, αλλά τοποθετημένη στην πλευρά των δικαστών.

ΓΑΛΛΙΚΑ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟ. Το πρώτο βήμα για να πραγματοποιήσει το όνειρό της έγινε όταν κατάφερε να μπει στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου της Αθήνας. Παίρνοντας το πτυχίο της, συνέχισε τις μεταπτυχιακές σπουδές της. Ετσι, με διαβατήριο και την πολύ καλή γνώση της γαλλικής γλώσσας (σ.σ.: μιλάει άπταιστα και αγγλικά) γίνεται δεκτή στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης και αποκτά εξειδίκευση στο Ευρωπαϊκό Δίκαιο.

Αφήνοντας πλέον πίσω τα πανεπιστημιακά έδρανα, ανοίγει ο νέος κύκλος της ζωής της που τη βρίσκει στην έδρα των δικαστών. Στις 29 Απριλίου 1975 πρωτοδιορίζεται ως νεαρή πάρεδρος και αρχίζει τη διαδρομή στις βαθμίδες της Δικαιοσύνης.

Μέσα στον χώρο αυτό έμελλε να γνωρίσει τον σύζυγό της, επίτιμο πλέον αρεοπαγίτη Γιώργο Χριστόφιλο, με τον οποίο απέκτησε τρία παιδιά. Κανένα δεν ακολούθησε το επάγγελμα των γονιών του. Μόνο ο ένας γιος τους ακολούθησε τη νομική επιστήμη, ασχολούμενος όμως με τη δικηγορία. Οπως ο σύζυγός της εξήντλησε τους βαθμούς της ιεραρχίας της Δικαιοσύνης φτάνοντας στον Αρειο Πάγο, έτσι και η κ. Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, ακολουθώντας τα δικά του βήματα, στις 31 Μαΐου 2008 προήχθη στον βαθμό του αρεοπαγίτη και υπηρετεί στο Ανώτατο Δικαστήριο.

Η καρέκλα της προέδρου στην Ενωση Δικαστών και Εισαγγελέων δεν ήταν ποτέ αυτοσκοπός, όπως λέει η ίδια. Από το 1998 εκλέγεται συνεχώς στο Διοικητικό Συμβούλιο της Ενωσης και είναι από τις δικαστικές λειτουργούς που έχουν να επιδείξουν πλούσια συνδικαλιστική δραστηριότητα.

Η μόνη χρονική περίοδος τα τελευταία δεκατέσσερα χρόνια που απουσίασε από τα δρώμενα της δικαστικής Ενωσης ήταν η διετία 2004-2006, όταν – πάλι με τις ψήφους των συναδέλφων της – εξελέγη μέλος της διοίκησης του Εφετείου Αθηνών. Και τότε πάλι ήταν η πρώτη γυναίκα αιρετό μέλος στη διοίκηση του Εφετείου. Τα χρόνια εκείνα, το γραφείο της ήταν πάντα ανοιχτό, όχι μόνο για τους συναδέλφους της, αλλά και για τους δικηγόρους και τον απλό κόσμο που έφτανε μέχρι εκεί ψάχνοντας να βρει το δίκιο του.

Στο τέλος της θητείας της στη διοίκηση του Εφετείου συνέχισε την πορεία της στην Ενωση Δικαστών και Εισαγγελέων, εκπροσωπώντας τη σε πολλά συνέδρια και επιτροπές εργασίας. Πορεία που την οδήγησε τελικά στην κορυφή της συνδικαλιστικής πυραμίδας της Δικαιοσύνης. Και είναι αλήθεια, όπως λένε αστειευόμενοι οι δικαστές, ότι «μπορεί η Θέμις να είναι γένους θηλυκού και κατά τεκμήριο να γυναικοκρατείται τα τελευταία χρόνια, αλλά η κορυφή των δικαστηρίων εξακολουθεί να παραμένει ανδρική υπόθεση».

Μόλις πριν από 332 ημέρες, μια άλλη γυναίκα, ανώτατη δικαστική λειτουργός, η Ρένα Ασημακοπούλου, έγινε η πρώτη πρόεδρος του Αρείου Πάγου στα χρονικά της ελληνικής Δικαιοσύνης. Και προχθές έπεσε – κατά την προσφιλή έκφραση – ένα ακόμα ανδροκρατούμενο κάστρο της Δικαιοσύνης, με την εκλογή τής Βασιλικής Θάνου-Χριστοφίλου στη θέση της προέδρου της Ενωσης Δικαστών και Εισαγγελέων. «Αυτό που μένει τώρα είναι να δούμε και γυναίκα εισαγγελέα του Αρείου Πάγου», λένε γυναίκες δικαστές, στοχεύοντας και πάλι προς την άλλη κορυφή της ποινικής Δικαιοσύνης.

ΠΑΡΑΓΡΑΦΗ. Τις άμεσες προτεραιότητες για την Ενωση Δικαστών και Εισαγγελέων προσδιορίζει η ίδια η πρόεδρός της. Τέσσερις είναι οι βασικοί στόχοι: η αναβάθμιση του κύρους της Δικαιοσύνης και της αξιοπιστίας των δικαστικών λειτουργών, η διασφάλιση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης, η βελτίωση των συνθηκών εργασίας και η αναβάθμιση των διεθνών σχέσεων της Ενωσης. Η ίδια γνωρίζει καλά πως αναλαμβάνει τα ηνία της Ενωσης σε μια δύσκολη συγκυρία, όπου η Δικαιοσύνη έχει πολλά προβλήματα να αντιμετωπίσει και να λύσει. Το όνειρό της όμως, παρά τα χρόνια που πέρασαν από τότε που διορίστηκε πάρεδρος, είναι ίδιο: «Να ανέβει κάποια στιγμή η Δικαιοσύνη στο βάθρο που της αξίζει και ο πολίτης να ανακτήσει την εμπιστοσύνη του στον έλληνα δικαστή», όπως χαρακτηριστικά λέει η κ. Θάνου-Χριστοφίλου. Και αυτό είναι ένα στοίχημα που ελπίζει ότι μπορεί να πετύχει το νέο προεδρείο της Ενωσης, το οποίο έχει ενωτικό χαρακτήρα. Για πρώτη φορά, αν ήθελε κάποιος να περιγράψει τη νέα σύνθεση με όρους πολιτικούς, θα μπορούσε να πει ότι οι δικαστές κατάφεραν να κάνουν μια «κυβέρνηση συνεργασίας».

Οταν ζητά κανείς από την κ. Θάνου-Χριστοφίλου να θυμηθεί και να μετρήσει καλές και κακές στιγμές στα χρόνια που πέρασε από όλες τις βαθμίδες, προτιμά να… παραγράφει τα άσχημα και να μένει μόνο στα καλά. Και ως τέτοιες στιγμές στη Δικαιοσύνη θεωρεί ότι είναι όλες οι φορές που νέοι δικαστές με τη συμπεριφορά και τις αποφάσεις τους προστατεύουν το κύρος της. Γι’ αυτό και σε όσους σκοπεύουν να ακολουθήσουν το επάγγελμα του δικαστή «αδίστακτα λέω ναι, γιατί παρά την υποβάθμιση εγώ εξακολουθώ να πιστεύω ότι είναι ένα ιδανικό».