Ποια εμβόλια χρειάζονται οι ενήλικες

Τα εμβόλια δεν σταματούν στην παιδική ηλικία. Πολλοί ενήλικοι όμως δεν γνωρίζουν ότι ο εμβολιασμός, μια από τις πιο αποτελεσματικές παρεμβάσεις δημόσιας υγείας, πρέπει να συνεχίζεται και στην ενήλικη ζωή.

Ο πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών, καθηγητής Ανδρέας Κωνσταντόπουλος και οι ειδικοί επιστήμονες του υπουργείου Υγείας εξηγούν τη σημασία των εμβολίων στους μεγάλους και συμβουλεύουν πότε και πώς να τα κάνετε.

Γιατί πρέπει να εμβολιάζονται και οι ενήλικοι;

Ο μαζικός εμβολιασμός των παιδιών τον 20ό αιώνα είχε ως αποτέλεσμα να εκλείψουν οι περιοδικές ευκαιρίες για κρυψιμολύνσεις του πληθυσμού και η φυσική αναζωπύρωση της ανοσίας που είχαν αποκτήσει οι ενήλικοι παλαιότερα είτε σπό φυσική νόσηση είτε από εμβολιασμό.

Ετσι, με την πάροδο των δεκαετιών, ελαττώθηκε ο βαθμός προστασίας των μεγάλων σε ηλικία ανθρώπων και άρχισαν να εμφανίζονται σε όλες τις ηλικίες κρούσματα νοσημάτων που είχαν εκλείψει. Ο κίνδυνος λοιπόν αυτών των νοσημάτων είναι πλέον υπαρκτός σε πρόσωπα όλων των ηλκιών.

Παράλληλα, η μετανάστευση από χώρες στις οποίες η εμβολιαστική κατάσταση ή η κατάσταση ανοσίας του πληθυσμού τους δεν είναι γνωστές επιτείνει το φαινόμενο της αύξησης στη δεξαμενή των επίνοσων προσώπων. Επιπλέον, η συνεχής αύξηση του μέσου όρου ηλικίας του γενικού πληθυσμού καθιστά τον κίνδυνο για πολλές ασθένειες από αυτές ολοένα και μεγαλύτερο.

Από την άλλη πλευρά, η μείωση του ποσοστού της εμβολιαστικής κάλυψης ενός πληθυσμού μπορεί να οδηγήσει στην επανεμφάνιση και εξάπλωση μεταδοτικών νοσημάτων, όπως η ιλαρά, ο κοκίτης, η διφθερίτιδα ή ακόμα και η πολιομυελίτιδα.

Ετσι, τα τελευταία χρόνια θεωρείται διεθνώς επιβεβλημένος ο εμβολιασμός των ενηλίκων. Για όλους αυτούς τους λόγους, η Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών, ακολουθώντας τις διεθνείς οδηγίες, κατάρτισε πρόσφατα το Πρόγραμμα Εμβολιασμών Ενηλίκων.

Ποιο είναι το πιο σημαντικό εμβόλιο για τους ενηλίκους, εάν πρέπει κανείς να επιλέξει;

Tου πνευμονιόκοκκου, γιατί οι περισσότερες πνευμονίες που νοσηλεύονται κάθε χειμώνα στις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας επί έναν μήνα και καταλήγουν συχνά σε θάνατο ή αναπηρία οφείλονται σε αυτόν.

Πολύ σημαντικό επίσης είναι το ετήσιο εμβόλιο της γρίπης καθώς και του τετάνου για όσους κυρίως εργάζονται χειρωνακτικά.

Ποιες ηλικίες είναι πιο κρίσιμες για τα εμβόλια των ενηλίκων;

Οπωσδήποτε μετά την ηλικία των 60 ετών.

Αν κάποιος έχει ένα υποκείμενο νόσημα, πρέπει να ρωτήσει προηγουμένως τον γιατρό του;

Ναι, γιατί εάν παίρνει λ.χ. κορτιζόνη, αν κάνει χημειοθεραπεία ή αν έχει ανοσοκαταστολή, το εμβόλιο δεν θα έχει αποτέλεσμα. Επομένως, θα πρέπει να συμβουλευτεί τον γιατρό του πότε πρέπει να κάνει κάθε εμβόλιο.

Θα πρέπει πρηγουμένως να κάνει εξέταση για να δει εάν έχει περάσει το λοιμώδες νόσημα που αφορά το εμβόλιο;

Μπορεί κανείς να κάνει τις ειδικές εξετάσεις και εάν έχει ανοσία να μην κάνει το αντίστοιχο εμβόλιο. Εάν έχει περάσει το νόσημα, το εμβόλιο δεν θα προσφέρει κάτι αλλά και δεν θα τον βλάψει.

Μπορεί λοιπόν κανείς να κάνει τα εμβόλια και χωρίς προηγούμενες εξετάσεις, εάν δεν θέλει να μπει σε αυτή τη διαδικασία.

Είναι αλήθεια ότι δεν πρέπει να κάνουμε εμβόλια το καλοκαίρι;

Είναι μύθος που έρχεται από την παλιά εποχή όπου τα εμβόλια δεν ήταν «καθαρά» και προκαλούσαν υψηλό πυρετό, που ήταν πολύ δυσάρεστος το καλοκαίρι. Σήμερα τα εμβόλια μπορεί να γίνουν όλον τον χρόνο.

Πολύ χαμηλή εμβολιαστική κάλυψη

 – Τα εμβόλια σώζουν 3 εκατομμύρια ζωές παγκοσμίως κάθε χρόνο, ενώ προφυλάσσουν ακόμα περισσότερους ανθρώπους από νόσο ή ισόβια αναπηρία.

– Στην Ελλάδα έχουμε ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά εμβολιαστικής κάλυψης ενηλίκων- για όλα τα έως τώρα κυκλοφορούντα εμβόλια -μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ (λ.χ. 15-20% για πνευμονιόκοκκο και γρίπη, όταν τα αντίστοιχα ποσοστά στις περισσότερες  χώρες της Ευρώπης είναι πάνω από 50%).

– Αντιθέτως, στα παιδιά έχουμε υψηλά ποσοστά εμβολιασμών (80-99%).

Τα SOS

– Το πιο σημαντικό εμβόλιο των ενηλίκων: του πνευμονιόκοκκου (παγκοσμίως, η πνευμονιοκοκκική νόσος αποτελεί τη Νο 1 προλαμβανόμενη με εμβολιασμό αιτία θανάτου).

– Η πιο κρίσιμη ηλικία για τα εμβόλια ενηλίκων: μετά τα 60

Πρακτικές συμβουλές

– Τα εμβόλια ενηλίκων, που προτείνονται από το Υπουργείο υγείας, αποζημιώνονται κατά 100% από όλα τα ασφαλιστικά ταμεία.

– Γίνονται στα Κέντρα Υγείας, στα ιατρεία των ασφαλιστικών ταμείων και σε ιδιωτικά ιατρεία.

– Να μην εμβολιάζεσθε εάν έχετε ίωση ή αισθάνεσθε ασθενής.

– Να συμβουλεύεστε τον γιατρό σας εάν έχετε χρόνιο νόσημα.