Εφυγε ένας Βρετανός που έγραφε σαν Ελληνας

Συγγραφέας με πλούσιο έργο στον χώρο του ιστορικού μυθιστορήματος – βραβευμένη πένα -, ο Μπάρι Ανσγουορθ είχε ζήσει και είχε γράψει εμπνευσμένος από την Ελλάδα. Ο βρετανός συγγραφέας έφυγε από τη ζωή την περασμένη Τρίτη στα 81 χρόνια του, χάνοντας τη μάχη με τον καρκίνο του πνεύμονα (όπως έγινε γνωστό από τον αμερικανό ατζέντη του), στην Περούτζια της Ιταλίας.

Η πυκνή πλοκή των μυθιστορημάτων του, τα θέματά του – από τον Τρωικό Πόλεμο έως τον ευρωπαϊκό Μεσαίωνα, τον 18ο αιώνα και όχι μόνο -, αλλά και η εκτενής μελέτη και έρευνα που έκανε για κάθε βιβλίο του χαρακτηρίζουν στο σύνολό του το έργο του Ανσγουορθ. Το 1992 κέρδισε το βραβείο Μπούκερ για το βιβλίο του «Ιερή πείνα», το οποίο μάλιστα μοιράστηκε τότε με τον Μάικλ Οντάατζε και τον «Αγγλο ασθενή» του. Υποψήφιος για βραβείο Μπούκερ ήταν άλλες δύο φορές: το 1980 (για το «Νησί του Πασχάλη») και το 1995 (για το «Θρησκευτικό δράμα»).

Από τα 17 μυθιστορήματά του, τα οποία βρήκαν φανατικούς αναγνώστες σε όλον τον κόσμο, ανάμεσα στα πιο δημοφιλή ξεχώρισαν επίσης η «Πέτρινη Παρθένος» (1985) που αναφέρεται στη Βενετία της Αναγέννησης , το «Χάνοντας τον Νέλσον», όπου αφηγείται την ιστορία ενός συγγραφέα που είχε εμμονή με τον βρετανό ναύαρχο, τα «Τραγούδια των βασιλέων»(2003) όπου αφηγείται ξανά την ιστορία του Τρωικού Πολέμου.

Γεννημένος στο Ντάραμ το 1930, με σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ, ο Ανσγουορθ εξέδωσε το πρώτο του μυθιστόρημα «Ο συνεταιρισμός» το 1966. H «Ιερή πείνα», όμως, με θέμα το δουλεμπόριο τον 18ο αιώνα είναι το έργο του που δείχνει ξεκάθαρα πώς ο Ανσγουορθ χρησιμοποιούσε τις αλληγορικές ιστορίες του για να αναφερθεί και να κάνει το σχόλιό του στο παρόν.

ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Εχοντας περάσει πολλά χρόνια στην Ανατολική Μεσόγειο, στην Αθήνα και στην Κωνσταντινούπολη, είχε εγκατασταθεί τελευταία μόνιμα στην Ιταλία. Σε όλη τη ζωή του, όμως, όπως και στις σελίδες του έργου του, η Ελλάδα είχε ξεχωριστή θέση.

Από τα χρόνια όπου έμενε σε ένα σπίτι που είχε νοικιάσει στο Χορευτό Πηλίου, ο Μπάρι Ανσγουορθ εμπνεύστηκε πολλά για τη μετέπειτα ενασχόλησή του με τη συγγραφή των ιστορικών μυθιστορημάτων. Είχε ήδη αρχίσει να γράφει στη δεκαετία του ’60, όταν βιοποριζόταν στη χώρα μας διδάσκοντας αγγλικά και κάνοντας πολλά ταξίδια ανά την Ελλάδα. Συνέχισε τα ταξίδια του και τα χρόνια που ακολούθησαν, δίδαξε στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, ενώ μόλις πέρυσι έδωσε διάλεξη στο Deree. Μέχρι τέλους μάλιστα σημείωνε ότι στην Ελλάδα αισθάνθηκε το βάρος της Ιστορίας και, παρότι αρχικά έγραψε απλή μυθοπλασία, επέλεξε ως λογοτεχνική του φόρμα το ιστορικό μυθιστόρημα.

Στο «Νησί του Πασχάλη» (1980) το στόρι «τρέχει» σε κάποιο αδιευκρίνιστο νησί την περίοδο όπου η Οθωμανική Αυτοκρατορία καταρρέει – όπως ο ίδιος αποκάλυψε αργότερα, είχε στον νου του τη Σάμο. Για την κινηματογραφική μεταφορά του έργου ωστόσο τα γυρίσματα έγιναν στη Ρόδο και στη Σύμη. «Με την ελληνική γλώσσα μπορείς να πεις τα πάντα», έλεγε ο ίδιος. «Oι Ελληνες έχουν μια λέξη γι’ αυτό» («The Greeks Have a Word For It») είναι το δεύτερο μυθιστόρημά του (1967) όπου η ιστορία εξελίσσεται στην Αθήνα μετά τον Εμφύλιο, έχοντας αντλήσει υλικό από τις δικές του ελληνικές εμπειρίες.