«Το Βερολίνο πρέπει να δείξει αλληλεγγύη»

«Πότε θα γίνει η Γερμανία κανονική χώρα;» Σε αυτό το ερώτημα προσπαθεί να δώσει απάντηση ο πρώην καγκελάριος της Γερμανίας Χέλμουτ Σμιτ σε άρθρο του που δημοσιεύθηκε στην ιταλική εφημερίδα «Il Sole 24 ore» και στο οποίο προτρέπει το Βερολίνο να δείξει μεγαλύτερη αλληλεγγύη στις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ, ώστε να προχωρήσει η ευρωπαϊκή ενοποίηση. «Η απάντησή μου είναι ότι στο εγγύς μέλλον η Γερμανία δεν θα γίνει “κανονική” χώρα λόγω του τεράστιου και ιδιαίτερου ιστορικού φορτίου μας και λόγω της κυρίαρχης θέσης την οποία κατέχει η χώρα μας τόσο δημογραφικά όσο και οικονομικά στην Ευρώπη», γράφει ο Σοσιαλδημοκράτης πολιτικός.

Ο 93χρονος Σμιτ διαπιστώνει ότι κάθε φορά που ένα κεντροευρωπαϊκό κράτος έδειξε αδυναμία, οι γειτονικές χώρες της περιφέρειας πίεζαν προς το κέντρο. Και όταν οι ηγεσίες χωρών της Κεντρικής Ευρώπης ήταν ή νόμιζαν ότι ήταν ισχυρές, επιτίθεντο στην περιφέρεια. «Οι μνήμες των μεσαιωνικών πολέμων έχουν σβηστεί από τη συλλογική συνείδηση, όμως η μνήμη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και η γερμανική κατοχή παίζει ακόμα κυρίαρχο ρόλο», παρατηρεί. «Για εμάς τους Γερμανούς, ο αποφασιστικός παράγοντας είναι ότι σχεδόν όλοι οι γείτονές μας και όλοι οι Εβραίοι που βρίσκονται διασκορπισμένοι στον κόσμο θυμούνται το Ολοκαύτωμα και τις ωμότητες που διεπράχθησαν στην κατεχόμενη περιφέρεια της Ευρώπης. Ισως δεν κατανοούμε ότι όλοι οι γείτονές μας, για πολλές μελλοντικές γενιές, δεν θα μας εμπιστεύονται».

Η σημερινή γενιά δεν πρέπει να ξεχνά ότι ο δρόμος για την ευρωπαϊκή ενοποίηση δημιουργήθηκε στη δεκαετία του ’50 λόγω της ανησυχίας για την μελλοντική ανάπτυξη της Γερμανίας, σημειώνει. Το 1946 ο Τσόρτσιλ είχε δύο λόγους για να ζητήσει από τη Γαλλία να φτιάξει τις σχέσεις της με τη Γερμανία με στόχο τις Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης: τη δημιουργία μιας κοινής αντίστασης απέναντι στην απειλή της ΕΣΣΔ και τη δέσμευση της Γερμανίας σε μια ευρύτερη ένωση. Κοιτώντας στο μέλλον, ο Τσόρτσιλ προέβλεπε την ενίσχυση της Γερμανίας. Ευρωπαίοι και αμερικανοί ηγέτες – ο Μάρσαλ, ο Αϊζενχάουερ, ο Κένεντι, ο Τσόρτσιλ, ο Μονέ, ο Αντενάουερ, ο Ντε Γκολ – δεν έδρασαν από ευρω-ιδεαλισμό, αλλά επειδή γνώριζαν Ιστορία. Οποιος δεν κατανοεί τα αρχικά κίνητρα για την ενοποίηση της Ευρώπης δεν κατανοεί τη βασική προϋπόθεση για την επίλυση της σημερινής κρίσης. «Σε όλη την ιστορία της Γερμανικής Δημοκρατίας, όσο πιο πολύ αυξανόταν η οικονομική, στρατιωτική και πολιτική της δύναμη τόσο οι περισσότεροι ευρωπαίοι ηγέτες έβλεπαν την ιδέα της ευρωπαϊκής ενοποίησης ως εγγύηση εναντίον της δίψας της Γερμανίας για εξουσία. Η αντίσταση που έφεραν η Θάτσερ, ο Μιτεράν και ο Αντρεότι στην επανένωση της Γερμανίας προκλήθηκε από τον φόβο ότι η Γερμανία θα γίνει και πάλι πολύ ισχυρή», γράφει ο ηγέτης. «Στο εσωτερικό της Γερμανίας θα πρέπει να σταματήσει η μικροπολιτική, προς τα έξω η Γερμανία θα πρέπει να επιδείξει μεγαλύτερη αλληλεγγύη», τονίζει ο Χέλμουτ Σμιτ και καταλήγει: «Αυτή τη στιγμή αντιμετωπίζουμε μια κατάσταση όπου μερικές χιλιάδες αμερικανοί κερδοσκόποι και μερικοί οίκοι πιστοληπτικής αξιολόγησης κρατούν ομήρους τις κυβερνήσεις της Ευρώπης. Ούτε ο Ομπάμα ούτε η Βρετανία μπορούν να αντιδράσουν. Η ευθύνη πέφτει στα μέλη της ευρωζώνης».