Κολλημένοι με την μπάλα

Γιώργος Μαρκόπουλος, ποιητής

Θέλω να υπενθυμίσω για άλλη μία φορά ότι λατρεύω το ποδόσφαιρο από τότε που ήμουν παιδάκι μέχρι και σήμερα, διότι μου χάρισε – και εξακολουθεί να μου χαρίζει – στιγμές ανυπέρβλητης ευτυχίας. Και αφού διαχωρίσω – συνεχίζοντας – το άθλημα από τις ατέλειες της σύγχρονης εμπορευματοποίησής του, το παιχνίδι αυτό καθαυτό αποτελεί κάθε φορά, κατά τη γνώμη μου, μια θεατρική παράσταση υψηλής, υψηλότατης ποιότητας όπου ο παίκτης-ηθοποιός πάνω στη σκηνή-τερέν αυτοσχεδιάζει σε κλάσματα δευτερολέπτου, χωρίς να παίζει μάλιστα κάποιο έργο που του το έχουν ετοιμάσει και που εκ των προτέρων του το έχουν σκηνοθετήσει.

Ως εκ τούτου, και το φετινό Euro θα το παρακολουθήσω με την ίδια ζέση που παρακολούθησα και το Euro του 2004. Θα μπορούσα να έλεγα ίσως και με περισσότερη ζέση, διότι ασχέτως του αποτελέσματος ή της θέσεως που θα κατακτήσουμε, το ότι βρισκόμαστε εκεί που βρισκόμαστε ήδη αποτελεί μεγάλη επιτυχία για τη χώρα και – γιατί όχι; – μια επιτυχία θα βοηθούσε λίγο στην ανάταση του τρωθέντος ηθικού των Ελλήνων. Οσο για τους αρνητές του αθλήματος, όπως έχω αναφέρει και σε ένα παλαιότερο σχετικό κείμενό μου, θα ήθελα να τους πω ότι δεν θα καταφέρουν τίποτα με την αντιπάθειά τους, διότι όσο θα παραμένει ακλόνητη σε κάθε ηλικία η αθωότητα, πάντα θα βγαίνουν στη ζωή παίκτες-χορευτές, παιδιά και ποιητές για να την παρηγορούν και να την ομορφαίνουν.

Λουκάς Καρυτινός, αρχιμουσικός

Ηταν πάλι Ιούνιος. Είχαμε και τότε παραστάσεις. Επαιζε η Εθνική μας στα γεμάτα γήπεδα της Πορτογαλίας, παίζαμε κι εμείς στο γεμάτο Ηρώδειο. Ετοιμαζόμασταν για τους Ολυμπιακούς Αγώνες και η Αθήνα έλαμπε από χαρά και προσμονή. Η ηρωική εθνική ποδοσφαιρική μας ομάδα κατακτούσε το Πανευρωπαϊκό Κύπελλο. Το Ηρώδειο, κατάμεστο, σειόταν από τις επευφημίες. Ηταν μεγάλες ώρες! Είναι πάλι Ιούνιος. Εχουμε και τώρα παραστάσεις. Παίζει η Εθνική μας στα γήπεδα της Πολωνίας, παίζουμε κι εμείς στο Ηρώδειο. Η Αθήνα, οκτώ χρόνια μετά τους Ολυμπιακούς, είναι σκιά του εαυτού της, καμένη κι εγκαταλειμμένη. Η παρουσία της Εθνικής μας στο Πανευρωπαϊκό δεν με συγκινεί όπως τότε. Αν και είμαι φανατικός φίλαθλος, δεν περιμένω με αγωνία τα αποτελέσματα των αγώνων. Οπως όλοι μας, έχω προβλήματα και αμφιβάλλω αν μια νέα επιτυχία μας θα μου δώσει την ανάλογη χαρά. Ομως περπατώντας προς το Ηρώδειο η ψυχή μου γεμίζει δέος. Οι μελωδίες που θα ακουστούν σε λίγο είναι ικανές να διώξουν κάθε βάρος και θλίψη. Θα επικοινωνήσω με τους καλλιτέχνες και το κοινό σε κάποιο άλλο επίπεδο που ξεπερνά τη μίζερη καθημερινότητα. Αυτή είναι η δύναμη της τέχνης και είμαι σίγουρος ότι σε αυτήν μπορούν όλοι να βρουν καταφύγιο τις δύσκολες ώρες.

Πέτρος Μάρκαρης, συγγραφέας

Η σύγκριση εκείνου του Euro με το σημερινό είναι η σύγκριση του τότε ενθουσιασμού και μεγαλομανίας – και λόγω Ολυμπιακών Αγώνων – με την αφύπνιση του τώρα και την απελπισία. Το Euro του 2004 ήταν η στιγμή του θριάμβου ενός συστήματος που είχε χτιστεί πάνω σε ψέματα. Το Euro του 2012 είναι ουσιαστικά η κατάρρευση του συστήματος που τότε θριαμβολογούσε. Η αρχή τού «άρτος και θεάματα» τότε βασιζόταν σε περισσότερα θεάματα γιατί ο άρτος δεν μας έλειπε. Εξού και τα θεάματα ήταν πρώτα το Euro και μετά οι Ολυμπιακοί. Το Euro 2012 έχει πάλι τα θεάματα, αλλά για να ξεχάσουμε για μερικές ημέρες την έλλειψη του άρτου. Αυτό που θέλω να τονίσω είναι ότι αν υπάρχει μια συνέχεια μεταξύ του 2004 και του 2012, είναι μια εθνική ομάδα που κατάφερε να φτάσει ώς εδώ, ακόμη και στα δύσκολα. Συνεπώς, αυτό μπορεί να μας χρησιμεύσει σαν ένα παράδειγμα ότι, αν αντέχουμε στα δύσκολα, η επιτυχία δεν αποκλείεται. Θα το παρακολουθήσω όσο πιο στενά μπορώ, όπως έκανα και με τα προηγούμενα, πιστεύοντας ότι η προσπάθεια σου εξασφαλίζει το να είσαι παρών, κάτι που είναι περισσότερο σημαντικό και από το να σηκώσεις το τρόπαιο.

Αχιλλέας Κυριακίδης, συγγραφέας

Οκτώ χρόνια έχουν περάσει από τότε, και δεν είναι καθόλου «σαν να ‘ταν χθες»• είναι σαν να ‘ταν πριν από αιώνες, λίγο πριν από τη Ναυμαχία του Ναυαρίνου, λίγο πριν από την εποχή του Περικλέους, λίγο πριν γραφτεί το τελευταίο μυκηναϊκό χαϊκού στη γραμμική Β. Και αν ούτε η νοσταλγία είναι πια αυτό που ήταν, όπως έλεγε η Σιμόν Σινιορέ, δεν φταίει τόσο η δραματική κατάσταση στην οποία έχουμε περιέλθει οι νοσταλγοί, όσο η ρευστή και εντέλει ανύπαρκτη ποιότητα των νοσταλγουμένων: ο βασιλιάς ήταν θεόγυμνος, η ευφορία πλαστή, της διαδοχής το δαχτυλίδι τσίγκινο, σαν κέρμα ποταπό της προκατακλυσμιαίας δραχμής. Μ’ άλλα λόγια, πηγαίνουμε στο πανευρωπαϊκό ντέρμπι χεσμένοι από τα αποδυτήρια του Κολοσσαίου: δεν ελπίζουμε τίποτα, φοβούμαστε πολλά, και διόλου ελεύθεροι δεν είμαστε. Αντε μετά να παίξεις μπάλα.