«Για να επουλώσεις τις πληγές θέλεις χρόνια»

Τις πρώτες ημέρες, θυμάται το πλήθος να εισβάλλει στα κρεοπωλεία για να πάρει ένα κομμάτι κρέας και να σχηματίζει ουρές χιλιομέτρων μέσα στο κρύο για ένα καρβέλι ψωμί. Θυμάται μανάδες να αναζητούν λίγο γάλα για να ταΐσουν τα παιδιά τους και παιδικά πρόσωπα κολλημένα στις βιτρίνες των ελάχιστων καταστημάτων όπου πωλούνταν δυτικά προϊόντα – μόνο οι λιγοστοί Πολωνοί που είχαν συνάλλαγμα ή οι ξένοι μπορούσαν να ψωνίσουν από αυτά και να πληρώσουν σε δολάρια – να ξεροσταλιάζουν για λίγες μέντες. «Μετά το πρώτο εξάμηνο ήρθαν τα κουπόνια, σε μια προσπάθεια να βάλουν τα πράγματα σε σειρά. Ο πατέρας μου εργαζόταν τεχνικός σε νοσοκομείο και επειδή το επάγγελμά του ήταν κουραστικό δικαιούνταν κουπόνια για τεσσεράμισι κιλά κρέας και ένα κοτόπουλο τον μήνα. Το ίδιο και η αδελφή μου, ως παιδί επτά ετών που ήταν στην ανάπτυξη. Η μητέρα μου που ήταν υπάλληλος σε κατάστημα παιδικών ρούχων δικαιούνταν κουπόνια για δυόμισι κιλά κρέας και ένα κοτόπουλο. Και αυτό γιατί ασκούσε επάγγελμα λιγότερο κουραστικό. Το ίδιο και εγώ, ως έφηβη 15 ετών, θεωρούσαν ότι είχα αναπτυχθεί. Ο φόβος όμως να περιμένεις στην ουρά και να μην προλάβεις να πάρεις γιατί θα στερέψει, ήταν αβάσταχτος».

Η Μαργαρίτα Αργυράκου λέει πως σε μια τέτοια περίοδο οικονομικού χάους και κοινωνικοπολιτικής αστάθειας, δύο πράγματα ανθούσαν στην Πολωνία: η μαύρη αγορά και τα μονοπώλια. «Οταν έχεις ανάγκη να φας, θα πουλήσεις όσο όσο τα υπάρχοντά σου για να ζήσεις. Θα τα δώσεις γιατί θα πεινάς. Και τότε, κάποιοι θα κάνουν τεράστιες περιουσίες», λέει και αισθάνεται την ανάγκη να στείλει ένα μήνυμα στους έλληνες πολίτες: «Η πτώχευση έρχεται σαν τσουνάμι, αλλά φεύγει σταγόνα σταγόνα. Ερχεται από τη μια στιγμή στην άλλη χωρίς να καταλάβεις τι έγινε. Για να ισορροπήσεις όμως και να επουλώσεις τις πληγές θέλεις χρόνια».