[Πρόσωπα] Ενας τραπεζίτης στο απόσπασμα

Στις 12 Ιουλίου, ο Μιγκέλ Ανχελ Φερνάντεθ Ορντόνιεθ, γνωστός ως «Μάφο», θα εγκαταλείψει τη θέση του διοικητή της Τράπεζας της Ισπανίας ύστερα από εξαετή θητεία. Ο 67χρονος οικονομολόγος θα φύγει ταπεινωμένος, καθώς σε αυτόν επιρρίφθηκε η ευθύνη για την οικονομική κρίση στην οποία έχει βυθιστεί η Ισπανία. Ισως μάλιστα και να παραπεμφθεί στη Δικαιοσύνη. Πολλοί είναι εκείνοι άλλωστε που θέλουν να πέσουν κεφάλια μετά τη χρεοκοπία της Bankia, της τέταρτης εισηγμένης τράπεζας της χώρας, που η σωτηρία της θα κοστίσει στους φορολογουμένους… 23,5 δισ. ευρώ.

Ο Φερνάντεθ Ορντόνιεθ που έχει σπουδάσει οικονομικές επιστήμες και έχει εργαστεί στο ΔΝΤ, στην Παγκόσμια Τράπεζα και στον ΟΟΣΑ, θεωρείται λαμπρός οικονομολόγος. Δεν μπόρεσε όμως να φέρει εις πέρας την εξυγίανση των τραπεζών όταν έσκασε η φούσκα των ακινήτων, η οποία τις είχε φορτώσει με προβληματικά ομόλογα αξίας 184 δισ. ευρώ. Διοικητής της τράπεζας από το 2006, είχε καταλάβει νωρίτερα θέσεις-κλειδιά στις κυβερνήσεις του Φελίπε Γκονθάλεθ και του Χοσέ Λουίς Ροντρίγκεθ Θαπατέρο. Το 2006, σε μια Ισπανία που βρισκόταν σε πλήρη ανάπτυξη, αυτό δεν φαινόταν πολύ σημαντικό. Αλλά το 2008 το τοπίο άλλαξε. Το Λαϊκό Κόμμα κατηγόρησε τον Φερνάντεθ Ορντόνιεθ ότι συγκάλυψε την τραπεζική κρίση για να βοηθήσει τον Θαπατέρο να επανεκλεγεί. Ο κεντρικός τραπεζίτης εξανέστη. Ενα χρόνο αργότερα ανακοίνωσε την πρώτη μεταρρύθμιση του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Βασικός στόχος, να μειωθούν τα ταμιευτήρια από 45 σε 15. «Ο Ορντόνιεθ έδειξε έλλειψη ρεαλισμού θεωρώντας πιο σημαντικό το μέγεθος των τραπεζών από τη βιωσιμότητά τους», σχολιάζει ένας πρώην διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας.

Το 2008, ο «Μάφο» έλεγε ότι «η Τράπεζα της Ισπανίας δεν θα κάνει συστάσεις, δεν θα διευθύνει, δεν θα επιβάλλει συγχωνεύσεις». Δύο χρόνια αργότερα, απείλησε τα ταμιευτήρια ότι θα τα θέσει υπό εποπτεία αν δεν επιταχυνθεί η συγχώνευσή τους. Ετσι γεννήθηκε το 2011 η Bankia. Ηταν προϊόν συγχώνευσης επτά ταμιευτηρίων, ανάμεσα στα οποία η Caja Madrid και η Bancaja. Σήμερα, το Λαϊκό Κόμμα της Μαδρίτης κατηγορεί τον «Μάφο» ότι ανάγκασε την Caja Madrid να συγχωνευτεί με την Bancaja, παρότι η τελευταία ήταν φορτωμένη με τοξικά ομόλογα. Και πολλοί οικονομολόγοι όμως επικρίνουν τη συγχώνευση διαφόρων «ζόμπι», από την οποία γεννήθηκαν τέρατα με πήλινα πόδια.

Μέσα σε επτά μήνες, η μετοχή της Bankia έπεσε 60%, με αποτέλεσμα χιλιάδες μικροεπενδυτές να καταστραφούν. Στις 10 Απριλίου, ο «Μάφο» υποβάθμισε τα λάθη του παρελθόντος και τους βραδείς ρυθμούς των μεταρρυθμίσεων: «Κάλλιο αργά παρά ποτέ», δήλωσε. Τρεις εβδομάδες αργότερα, το υπουργείο Οικονομίας ανέλαβε τα ηνία της τελευταίας μεταρρύθμισης του χρηματοπιστωτικού τομέα. Ηταν η τέταρτη μεταρρύθμιση σε τρία χρόνια. Την ίδια περίοδο ορίστηκαν δύο Επιτροπές Ελέγχου, υπό τον Γερμανό Ρολάν Μπέργκερ και τον Αμερικανό Ολιβερ Ουάιμαν, για να αναλύσουν τον απολογισμό των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Ηταν ένας θλιβερός επίλογος για τον «Μάφο».