[Αποψη] Οι μετοχές, τα κέρδη και οι δημοσκοπήσεις

Οι οικονομολόγοι Ελρόι Ντίμσον, Πολ Μαρς και Μάικ Στόντον του London Βusiness School, οι οποίοι σε συνεργασία με την ελβετική τράπεζα Credit Suisse μελέτησαν την πορεία των μετοχών για περισσότερο από έναν αιώνα, υπολόγισαν πως αν κάποιος είχε επενδύσει 1 δολάριο ΗΠΑ το 1900 σε μετοχές και επανεπένδυε τα μερίσματα της περιόδου θα είχε στο τέλος του 2008 – στην αρχή δηλαδή της τελευταίας παγκόσμιας κρίσης -14.276 δολ. ΗΠΑ, σημειώνοντας μια μέση ετήσια απόδοση 9,2%.

Αν τώρα εξετάσουμε την πραγματική (αποπληθωρισμένη) απόδοση του 1 δολαρίου ώστε να αντικατοπτρίζει καλύτερα την αγοραστική του δύναμη, τότε το αρχικό κεφάλαιο (1 δολ.) του 1900 θα είχε αυξηθεί ώς το 2008 κατά 582 φορές έναντι 9,9 φορές αν είχε επενδυθεί σε ομόλογα και μόλις 2,9 φορές αν ήταν τοποθετημένο σε καταθέσεις.

Αυτοί οι τελευταίοι αριθμοί οι οποίοι μας δείχνουν την εξέλιξη του πλούτου τα τελευταία 110 χρόνια αντιστοιχούν σε μια μέση ετήσια πραγματική απόδοση 6% για τις μετοχές, 2,1% για τα ομόλογα και 1% για τις καταθέσεις. Ώς σήμερα η χειρότερη πτώση για τις μετοχές παγκοσμίως σε πραγματικούς όρους ήταν η περίοδος της Μεγάλης Απομόχλευσης/Υφεσης του 2007-2009 με -56% ξεπερνώντας την περίοδο της Μεγάλης Υφεσης της περιόδου 1929-1931 (-54%). Οσον αφορά τις «χρυσές εποχές», τη δεκαετία του ’90, οι μετοχές παγκοσμίως σημείωσαν κέρδη 113%, τη δεκαετία του ’80 225%, ενώ οι περίοδοι που ακολούθησαν τους δύο Παγκοσμίους Πολέμους ήταν εντυπωσιακές, με άνοδο 206% την περίοδο 1919-28 και 516% από το 1949 ώς το 1959.

Τα δεδομένα δείχνουν λοιπόν ότι οι μετοχές υπεραποδίδουν έναντι των άλλων αξιών. Ωστόσο, ενώ το ποσοστό των περιπτώσεων υποαποδόσεων των μετοχών είναι πιο σπάνιο σε βάθος χρόνου, το ύψος των ζημιών σε περιόδους πτώσης όμως (όπως π.χ. αυτό που ακολούθησε της κατάρρευσης της φούσκας των μετοχών του 1999 στην Ελλάδα) ίσως να μην μπορεί να αναπληρωθεί στη σύντομη διάρκεια της ζωής του ανθρώπου.

Αλλες φορές πάλι, όπως σήμερα στο ελληνικό Χρηματιστήριο, οι αποδόσεις λαμβάνουν τη μορφή ενός στοιχήματος, καθώς π.χ. οι προσδοκίες από τις δημοσκοπήσεις για τις επερχόμενες εκλογές καθορίζουν και την πορεία των μετοχών. Από το τι θα βγάλουν οι κάλπες μάλιστα θα εξαρτηθεί και το κατά πόσο θα έχουμε ένα «ράλι ανακούφισης» ή μια νέα περιπέτεια για τις ελληνικές μετοχές.