[Αποψη] Τα «ομόλογα χρέους» και η Πρωτοχρονιά

Kοινό στοιχείο ανάμεσα στα «ομόλογα έργου» και στα «ομόλογα χρέους» αφορά, όπως λέγεται, την ανάληψη κάποιας μορφής κοινού επενδυτικού ρίσκου μεταξύ των κρατών της ευρωζώνης. Υπό αυτή την έννοια η συμφωνία που ανακοινώθηκε στο Στρασβούργο για την έκδοση ομολόγων για διακρατικές επενδύσεις σε μεταφορές, ευρυζωνικά δίκτυα ή άλλα έργα υποδομής αποτελεί καινοτομία για τη δημοσιονομική λογική των κρατών-μελών. Τα ευρωομόλογα ωστόσο υπάρχουν ήδη υπό μια έννοια, παρατηρούσε το Reuters Breakingviews: ως τέτοια θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν τα ομόλογα που εκδίδει το Eυρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF). Το ίδιο θα μπορούσε να ισχυριστεί κανείς και για τα «ομόλογα έργων» (project bonds) που υιοθετήθηκαν, ενώ η Κομισιόν έχει προτείνει επίσης τρεις διαφορετικές εκδοχές αυτού που η ίδια αποκαλεί «ομόλογα σταθερότητας». Ακόμα περισσότερες εκδοχές έχουν προτείνει ορισμένα think tanks, όπως και οι οικονομικοί σύμβουλοι της γερμανίδας Καγκελαρίου. Τέλος, υπάρχουν τα ομόλογα τα οποία θα πρέπει να εκδώσει το EFSF ή ο διάδοχός του, ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ESM), εάν τους επιτραπεί να παρέχουν ρευστότητα απευθείας στις τράπεζες της ευρωζώνης που αντιμετωπίζουν προβλήματα βιωσιμότητας – μια ιδέα που συζητείται αυτή την περίοδο.

Εδώ και αρκετό καιρό βλέπουμε την κρίση στην ευρωζώνη σαν ένα πλαίσιο που διαμορφώνεται από τρεις βασικούς συντελεστές, εκτίμησε η JP Morgan: τις πιέσεις από τα δημοσιονομικά προβλήματα, την έλλειψη αναπτυξιακής ώθησης – απόρροια της ασθενούς ανταγωνιστικότητας πολλών κρατών της περιφέρειας – και την ελλιπή ρευστότητα του τραπεζικού συστήματος αλλά και τους φόβους χρεοκοπίας. Για τη Citigroup π.χ. η Ελλάδα θα κάνει Πρωτοχρονιά με τη δραχμή αφού την 1/1/2013 θα βρίσκεται εκτός ευρωζώνης, ενώ – όπως εκτιμάται στην αγορά – η διακοπή της οικονομικής βοήθειας, η κατά συνέπεια χρεοκοπία και η έξοδος από το ευρώ θα είχαν για τους Ελληνες σκληρές επιπτώσεις, για την Ευρώπη όμως αντιμετωπίσιμες. Ωστόσο, το σίγουρο είναι πως η έξοδος της Ελλάδας από το ευρώ, εάν συμβεί, δεν θα σημάνει και το τέλος της κρίσης της ευρωζώνης.

Από την άλλη πλευρά, ωστόσο, καθώς οι οικονομικές συνέπειες ενός τέτοιου ενδεχόμενου, σύμφωνα και με τη Standard & Poor’s, θα είναι καταστροφικές, αξίζει άραγε ο λαός να περάσει μέσα από μια τέτοια εγκληματική διαδικασία, που η διάρκειά της αλλά ακόμα και το ακριβές καταστροφικό αποτέλεσμά της είναι τελείως ακαθόριστα;