Αντίο στον «μετρ» του Σούμπερτ

Είναι παράξενο: για έναν βαρύτονο με λαμπρή καριέρα έξι δεκαετιών και τη σφραγίδα του «ειδικού» στα λίντερ του Σούμπερτ, εκείνο που έχει μείνει από την κριτική είναι ότι η τεχνική του ήταν «υπερκαλλιτεχνική», πολύ «art» και περίτεχνη, τόσο ώστε να χάνει την αμεσότητα και τον αυθορμητισμό της. Κι ας ήταν πρότυπο σε επίπεδο ελέγχου αναπνοής, μουσικά άψογος, ρυθμικά συνεπέστατος και με τέτοιες αποχρώσεις στη φωνή που μπορούσες να ακούς ξανά και ξανά την ίδια ηχογράφηση (ή να τον ακούς σε συναυλία) και να έχεις πάντα κάτι νέο να ανακαλύψεις.

Ο θάνατος (στα 86 του) του διάσημου γερμανού βαρύτονου Ντίτριχ Φίσερ-Ντισκάου, από τους διαπρεπέστερους της λεγόμενης παλιάς γενιάς των μεγάλων δασκάλων, θα κάνει ίσως αυτούς τους κριτικούς να συνειδητοποιήσουν τι χάθηκε: μια μουσική διάνοια, ένας σημαντικός και εμβληματικός καλλιτέχνης στη μεταπολεμική αναδόμηση της κατεστραμμένης από τον πόλεμο Γερμανίας, η ωραιότερη και γλυκύτερη ίσως φωνή βαρύτονου στην ιστορία. Κυρίως όμως ο πρωτοπόρος που δίδαξε την εκφορά, το «φραζέ», στα λίντερ.

Ο Φίσερ-Ντισκάου (που είδε τον αδελφό του να γίνεται πειραματόζωο στα «ιατρικά» προγράμματα των Ναζί) ήταν ο πρώτος γερμανός καλλιτέχνης που τραγούδησε στο Ισραήλ, το 1971. Και εκείνος που πρωτοτραγούδησε το θρυλικό «Πολεμικό ρέκβιεμ» του Βρετανού Μπρίτεν υπέρ της ανοικοδόμησης του Καθεδρικού Ναού στο Κόβεντρι, το 1962.