Aνατομία της εκτέλεσης ενός αθώου

Μια συγκλονιστική υπόθεση κακοδικίας που οδήγησε στην εκτέλεση ενός αθώου έφερε στο φως της δημοσιότητας η νομική επιθεώρηση του Πανεπιστημίου Κολούμπια έπειτα από έρευνα, για την οποία εργάστηκαν πολύ καιρό ενδελεχώς ο καθηγητής Νομικής Τζέιμς Λίμπμαν και 12 φοιτητές του.

Στις 436 σελίδες της έρευνας που διήρκεσε έξι χρόνια, όπως αναφέρει η «Γκάρντιαν», περιγράφεται με κάθε λεπτομέρεια πως ένας αθώος άνθρωπος, ο Κάρλος Ντελούνα, εκτελέστηκε στις 8 Δεκεμβρίου 1989 από την Πολιτεία του Τέξας. Ξεκινώντας το 2004, φοιτητές και καθηγητής πήραν καταθέσεις από 100 μάρτυρες, μελέτησαν 900 στοιχεία καθώς και φωτογραφίες από το έγκλημα και νομικά έγγραφα. Οι ανακαλύψεις τους εντυπωσίασαν τον Λίμπμαν, ο οποίος ως ειδικός στη θανατική ποινή γνωρίζει πολύ καλά και τα ελαττώματα του συστήματος. «Ο,τι μπορούσε να πάει στραβά, πήγε», λέει.

Ο 20χρονος Κάρλος Ντελούνα συνελήφθη στις 4 Φεβρουαρίου 1983 για τη δολοφονία της Γουάντα Λόπεζ. Η νεαρή γυναίκα είχε δεχθεί χτυπήματα στο αριστερό της στήθος από ένα μαχαίρι με λάμα 8 ιντσών. Από τη στιγμή της σύλληψής του έως την μέρα της εκτέλεσής του με θανατηφόρα ένεση, έξι χρόνια αργότερα, ο Ντελούνα επέμενε για την αθωότητά του. Κατέδειξε μάλιστα και ποιος το έκανε: ένας ιδιαίτερα βίαιος εγκληματίας, ονόματι Κάρλος Χερνάντεζ. Οι δύο Κάρλος εκτός από το όνομα είχαν και άλλα κοινά: το ίδιο ύψος και βάρος και μεγάλη ομοιότητα στο πρόσωπο.

Στη δίκη του το 1983 ο Ντελούνα είπε στους ενόρκους ότι την ημέρα της δολοφονίας συναντήθηκε με τον Χερνάντεζ, με τον οποίο γνωρίζονταν πέντε χρόνια. Οι δύο άνδρες που ζούσαν στην πόλη Κόρπους Κρίστι του Νότιου Τέξας σταμάτησαν σε ένα μπαρ. Ο Χερνάντεζ πετάχτηκε σε ένα βενζινάδικο εκεί κοντά, το Σάμροκ, να αγοράσει κάτι και όταν δεν επέστρεψε ο Ντελούνα πήγε να δει τι συμβαίνει. Οπως αφηγήθηκε αργότερα, είδε τον Χερνάντεζ μέσα στο Σάμροκ να παλεύει με μια γυναίκα πίσω από το ταμείο. Ο Ντελούνα φοβήθηκε και άρχισε να τρέχει, επειδή είχε συλληφθεί στο παρελθόν για σεξουαλική επίθεση και φοβόταν ότι θα έμπλεκε πάλι. Οταν άκουσε τις αστυνομικές σειρήνες, κρύφτηκε κάτω από ένα φορτηγάκι, όπου τον συνέλαβαν 40 λεπτά μετά τη δολοφονία. Στη δίκη, οι συνήγοροι είπαν πως ο Κάρλος Χερνάντεζ ήταν ο δολοφόνος, όμως οι εισαγγελείς υποστήριξαν ότι δεν υπήρχε αυτός ο άνθρωπος και ήταν αποκύημα της φαντασίας του Ντελούνα.

Τέσσερα χρόνια μετά την εκτέλεση του Ντελούνα, ο Λίμπμαν αποφάσισε να ασχοληθεί με την υπόθεση και ζήτησε από έναν ιδιωτικό ντετέκτιβ να αφιερώσει μία ημέρα αναζητώντας τα ίχνη του Χερνάντεζ. Στο τέλος εκείνης της ημέρας ο ντετέκτιβ είχε αποδείξεις πως ο Κάρλος Χερνάντεζ ήταν υπαρκτό πρόσωπο – κάτι που δεν μπόρεσαν να βρουν εκατοντάδες αστυνομικοί και δικηγόροι μέχρι τότε.

Με τη βοήθεια των φοιτητών ο Λίμπμαν συνέθεσε το πορτρέτο του Χερνάντεζ, ενός αλκοολικού με βίαιο ιστορικό που είχε πάντα επάνω του ένα μαχαίρι με λάμα 8 ιντσών. Είχε συλληφθεί 39 φορές, αλλά παρέμεινε ελάχιστα στη φυλακή για τα εγκλήματά του επειδή ήταν καρφί της Αστυνομίας. Είχε επιτεθεί αρκετές φορές σε βενζινάδικα της περιοχής ενώ είχε και ιστορικό βίας εναντίον των γυναικών. Δύο φορές είχε συλληφθεί ως ύποπτος για τον φόνο το 1979 της Ντάλια Σοσέντα, η οποία μαχαιρώθηκε. Τον Οκτώβριο του 1989, μόλις δύο μήνες πριν από την εκτέλεση, ο Χερνάντεζ καταδικάστηκε σε 10ετή κάθειρξη για απόπειρα δολοφονίας με μαχαίρι μιας άλλης γυναίκας, της Ντίνα Ιμπάνιεζ. Κανείς όμως δεν έκανε τη σύνδεση, παρότι ο Χερνάντεζ καυχιόταν παντού ότι είχε σκοτώσει τη Γουάντα Λόπεζ. Οπως αποδείχθηκε, τις δηλώσεις αυτές τις είχαν μάθει και οι αστυνομικοί της πόλης μερικές εβδομάδες μετά τον φόνο. Και όμως το δικαστήριο επέμενε ότι οι ισχυρισμοί του Ντελούνα για έναν δολοφόνο ονόματι Χερνάντεζ «ήταν φανταστικοί».

Και τα υπόλοιπα στοιχεία αποδείχθηκαν σαθρά. Ενας αυτόπτης μάρτυρας, πάνω στον οποίο βασίστηκε η καταδίκη, είχε δηλώσει πως δεν είναι καθόλου σίγουρος για τον κατηγορούμενο ενώ η Αστυνομία δεν πήρε αποτυπώματα ή δείγματα αίματος από τον τόπο του εγκλήματος – ο οποίος καθαρίστηκε μόλις δύο ώρες μετά τον φόνο. Το αίμα της Λόπεζ είχε βάψει όλο τον τοίχο δίπλα της, όμως στα ρούχα που φορούσε ο Ντελούνα εκείνο το βράδυ δεν βρέθηκε ούτε μια ρανίδα. Οι εισαγγελείς υποστήριξαν ότι πρέπει να ξεπλύθηκε από τη βροχή!