[Αποψη] Η ύφεση, το μοντέλο και οι ισορροπίες

Η ύφεση που βιώνει η Ελλάδα θα είναι η μεγαλύτερη των τελευταίων 30 ετών υποστηρίζουν σήμερα οι οικονομολόγοι. Το 2012, η ελληνική οικονομία αναμένεται να συρρικνωθεί 5,5-6,5%, διανύοντας μάλιστα την έκτη συνεχή χρονιά ύφεσης ενώ αν συνεχιστεί η τρέχουσα τάση κάποιοι οικονομολόγοι λένε πως το ελληνικό ΑΕΠ θα πέσει σωρευτικά πάνω από το 25%, επίπεδο ιστορικά πρωτοφανές.

Αν και η δημοσιονομική προσαρμογή κατά 8 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ μέσα σε δύο χρόνια είναι κάτι που καμία άλλη χώρα δεν έχει επιτύχει, εντούτοις κάτι πήγε στραβά στην περίπτωση της Ελλάδας παρατηρούσε η JP Morgan. Η λάθος συνταγή μπορεί να διαφανεί αν συγκρίνει κανείς την ελληνική περίπτωση με το πρόγραμμα προσαρμογής της Ισλανδίας που κρίθηκε τόσο από το ΔΝΤ όσο και από όλους τους οικονομολόγους επιτυχημένο. Τότε, όπως παρατηρεί, αποφασίστηκε να μην πληρώσουν οι φορολογούμενοι τις ζημιές των τραπεζών, να μη γίνουν δημοσιονομικές περικοπές κατά τον πρώτο χρόνο του προγράμματος, να διατηρηθεί και να ενισχυθεί το κράτος πρόνοιας κατά τη διάρκεια της κρίσης και να γίνει συνετή χρήση μέτρων για τον περιορισμένο της διακίνησης κεφαλαίου. Το τελευταίο δεν μπορούσε, ούτως ή άλλως, να πραγματοποιηθεί μέσα σε μία νομισματική ένωση, αλλά και τα προηγούμενα έλειπαν από το ελληνικό πρόγραμμα.

Δεν δόθηκε ελάφρυνση από το χρέος εγκαίρως, όλα τα μέτρα πάρθηκαν μεμιάς και δεν δόθηκε προσοχή στην προστασία των χαμηλών εισοδημάτων σημείωνε η αμερικανική τράπεζα, θεωρώντας πως πλέον ένα σχέδιο Μάρσαλ είναι η καλύτερη ελπίδα της Ελλάδας. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της, απαιτούνται περίπου 20 δισ. ευρώ ή το 10% του ελληνικού ΑΕΠ με την προϋπόθεση βέβαια πως η Ελλάδα θα αλλάξει το γραφειοκρατικό, διοικητικό, φορολογικό και νομικό της μοντέλο για να μπορέσει τουλάχιστον να σταματήσει και ενδεχομένως να αναστρέψει την ύφεση της οικονομίας.

Ενώ πάντως οι φωνές που θεωρούν πλέον περισσότερο πιθανή αλλά και καταστροφική μια ενδεχόμενη έξοδο της Ελλάδας από ευρώ, το μεγάλο ερώτημα αφορά στο κατά πόσον οι υπό διαμόρφωση εγχώριες πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές ισορροπίες θα επιτρέψουν στη χώρα μας να ανακτήσει μέρος της αξιοπιστίας της ώστε αφενός να αποτρέψει την καταστροφή και αφετέρου να βρίσκεται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων όταν η ευρωζώνη θα προωθεί την οικονομική και ώς έναν βαθμό την πολιτική της ολοκλήρωση.