Η καλή χημεία ίσως φέρει την αλλαγή στην ΕΕ

Με «ανοιχτές αγκάλες» υποδέχεται η Ανγκελα Μέρκελ τον Φρανσουά Ολάντ σήμερα στην πρώτη του επίσκεψη στο Βερολίνο, λίγες ώρες μετά την ορκωμοσία του ως Προέδρου της Γαλλίας. Το είχε δηλώσει η ίδια μετά τη νίκη του Ολάντ στις προεδρικές εκλογές. Θα είναι «πρώτη ευκαιρία για αλληλογνωριμία σε βάθος», έλεγε χθες ο εκπρόσωπος της Μέρκελ. Μετά την επίσημη υποδοχή, θα ακολουθήσει δείπνο εργασίας στην Καγκελαρία με το «μενού» λίγο – πολύ δεδομένο: Δημοσιονομικό Σύμφωνο και μέτρα οικονομικής ανάπτυξης στην ΕΕ.

Η αποψινή πρώτη επαφή Μέρκελ – Ολάντ έχει τις δυσκολίες της. Η Καγκελάριος είχε μείνει πιστή μέχρι τέλους στον Νικολά Σαρκοζί, αρνούμενη προεκλογικά να συναντηθεί με τον Σοσιαλιστή υποψήφιο. Ο Φρανσουά Ολάντ, από την πλευρά του, προεκλογικά έδινε την εντύπωση ότι «θέλει να απελευθερώσει την ευρωπαϊκή ήπειρο από τη Μέρκελ», γράφει το «Σπίγκελ» στο τελευταίο του τεύχος. Ωστόσο οι συνεργάτες του Ολάντ διαβεβαίωναν τους Γερμανούς ότι δεν θέλει πραγματικά επαναδιαπραγμάτευση του Συμφώνου, θα αρκούσε να συμπληρωθεί με ένα πακέτο αναπτυξιακών μέτρων.

Το επιτελείο της Μέρκελ, παρά τους όρκους πίστης στον Σαρκοζί, είχε αρχίσει να προλειαίνει πολιτικά το έδαφος για την εποχή Ολάντ. Κυβερνητικά στελέχη υπενθύμιζαν με κάθε ευκαιρία ότι ήδη από τον περασμένο Ιανουάριο η Καγκελάριος προωθεί τη συζήτηση για την ανάπτυξη στην ΕΕ. Ούτε θα είχε πρόβλημα με μια συμπλήρωση αναπτυξιακού περιεχομένου στο Δημοσιονομικό Σύμφωνο. Τη ζητά επίμονα και η αντιπολίτευση στη Γερμανία, τις ψήφους της οποίας χρειάζεται η Μέρκελ για να κυρωθούν στη Βουλή το Σύμφωνο και ο μόνιμος μηχανισμός σταθερότητας ESM.

Στην Καγκελαρία του Βερολίνου αναζητούν τις θετικές για τη Μέρκελ πτυχές της νίκης Ολάντ, οι άνθρωποι της Μέρκελ μιλούν στο μεταξύ απευθείας με το επιτελείο του Ολάντ. «Η Μέρκελ πιστεύει ότι ο Ολάντ θα τη βοηθήσει να βελτιώσει την εικόνα της στην ΕΕ. Ανησυχεί για το αντιγερμανικό κλίμα που υπάρχει σε πολλές χώρες της Ευρώπης, οι οποίες υποφέρουν με τα προγράμματα λιτότητας. Ως εκ τούτου θα είναι ευπρόσδεκτη, ακόμα και αν ο Ολάντ ισχυριστεί ότι αυτός άλλαξε τη γραμμή των Γερμανών», γράφει το «Σπίγκελ».

Η παρατεταμένη ύφεση στην ευρωζώνη δεν συμφέρει ούτε τη Γερμανία. Η μετατόπιση του κέντρου βάρους στην ανάπτυξη μετά τη μάχη του Δημοσιονομικού Συμφώνου ήταν αναμενόμενη. Και η Μέρκελ μιλάει για ανάπτυξη. Αλλά θέλει «βιώσιμη ανάπτυξη» μέσω δομικών μεταρρυθμίσεων, όχι ανάπτυξη με νέα κρατικά χρέη. Κόκκινη γραμμή για το Βερολίνο παραμένει το Δημοσιονομικό Σύμφωνο. Ο υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε απέκλεισε χθες, ακόμα μία φορά, επαναδιαπραγμάτευση του Συμφώνου. «Δεν μπορούμε ύστερα από εκλογές να αλλάζουμε συμφωνίες που έχουμε υπογράψει. Πώς μπορούμε να αλλάξουμε ένα Σύμφωνο που έκλεισε με 27 υπογραφές;», είπε στο Βερολίνο πριν αναχωρήσει για τις Βρυξέλλες και τη συνεδρίαση του Eurogroup. Την επιχειρηματολογία αυτή θα αναπτύξει και η Μέρκελ στον Ολάντ. Γερμανοί σχολιαστές περιμένουν ότι θα αποδυναμωθούν πολλές προεκλογικές υποσχέσεις του Ολάντ, όταν μάλιστα ο ίδιος δηλώνει ταυτόχρονα ότι θέλει και τη δημοσιονομική εξυγίανση της Γαλλίας. Η Καγκελάριος γνωρίζει επίσης πως ο νέος Πρόεδρος της Γαλλίας δεν μπορεί να φύγει από το Βερολίνο με άδεια χέρια. Η Μέρκελ είναι έτοιμη να δεχτεί το λεγόμενο ευρωπαϊκό ομόλογο έργων για τη χρηματοδότηση μεγάλων ευρωπαϊκών προγραμμάτων. Επίσης δεν έχει βασικές αντιρρήσεις στο σχέδιο του Ολάντ να αυξηθεί το ίδιο κεφάλαιο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων στα 10 δισ. ευρώ, από τα οποία η Γερμανία θα πρέπει να καταβάλει 1,6 δισ. ευρώ.

Η στενή σχέση της Μέρκελ με τον Σαρκοζί σφυρηλατήθηκε μόλις τα τελευταία χρόνια, κατά τη διάρκεια της ευρωκρίσης. Η πρώτη περίοδος δεν ήταν καθόλου αρμονική. Το νέο γαλλογερμανικό δίδυμο Ολάντ – Μέρκελ είναι καταδικασμένο να επιτύχει, μπορεί μάλιστα να εξελιχθεί σε αχτύπητο. Το δίδυμο Μέρκελ – Σαρκοζί κάλυπτε μόνο το συντηρητικό φιλελεύθερο στρατόπεδο. Αντίθετα, Μέρκελ και Ολάντ καλύπτουν τόσο το κεντροδεξιό όσο και το κεντροαριστερό φάσμα. Αν καταφέρουν βρουν κοινή γραμμή πλεύσης, αυτό θα ενισχύσει τη θέση και των δύο έναντι της αντιπολίτευσης στη χώρα τους, επισημαίνει ο σχολιαστής. Και οι αποφάσεις τους θα έχουν μεγαλύτερη αποδοχή στους λαούς της Ευρώπης από ό,τι είχαν οι αποφάσεις του δίδυμου Μέρκελ – Σαρκοζί.

Αλλωστε ταιριάζει πολύ περισσότερο και η «χημεία» μεταξύ τους. Μέρκελ και Ολάντ είναι, και οι δύο, προσγειωμένοι πραγματιστές και η προσέγγισή τους μπορεί να έρθει πολύ πιο γρήγορα από όσο φαντάζεται κανείς. Εστω και αν η «ανοιχτή αγκαλιά» της Μέρκελ μείνει στην πρώτη συνάντηση με τον Ολάντ απόψε χωρίς τα φιλιά που αντάλλαζε παλαιότερα με τον Σαρκοζί.