[Money diary] Τα σημάδια σταθεροποίησης της κινεζικής οικονομίας

Από τις αρχές του έτους η Κίνα έχει ανακοινώσει μια σειρά μέτρων απελευθέρωσης των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών που θεωρήθηκαν από πολλούς στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη ως ένδειξη εμπιστοσύνης της κινεζικής ηγεσίας στην ανάπτυξη της οικονομίας. Στην πραγματικότητα η διεύρυνση της επιτρεπτής διακύμανσης του νομίσματος, η μείωση των περιορισμών εισροών κεφαλαίου στη χώρα και η άδεια σε συνταξιοδοτικά ταμεία να επενδύουν στο χρηματιστήριο δείχνουν ότι υπάρχουν ανησυχίες για το μέλλον της οικονομίας στους κόλπους της κινεζικής ηγεσίας.

Πρόκειται για αμυντικές πρωτοβουλίες προκειμένου να προστατευθεί η οικονομία από πιθανή υποχώρηση του ρυθμού ανάπτυξης αλλά και για να τονωθεί η εγχώρια χρηματαγορά. Η οικονομία επιβραδύνεται καθώς μειώνεται η ζήτηση κινεζικών προϊόντων σε Ευρώπη και ΗΠΑ αλλά και επειδή το μοντέλο ανάπτυξης μέσω (κρατικών) επενδύσεων έχει φτάσει στα όριά του. Η κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος και η κίνηση στις εμπορευματικές μεταφορές παρουσιάζουν σημαντική κάμψη ενώ τα στοιχεία δείχνουν ότι η μεταστροφή στο μοντέλο τόνωσης της ανάπτυξης μέσω της κατανάλωσης πραγματοποιείται με αργούς ρυθμούς.

Λογική κίνηση. Αυτοί είναι οι λόγοι που οδηγούν την κυβέρνηση σε μέτρα απελευθέρωσης της αγοράς συναλλάγματος και σε κίνητρα για την προσέλκυση ξένων επενδύσεων. Το ΔΝΤ και η Ουάσιγκτον επικρότησαν την απόφαση του Πεκίνου να επιτρέψει μια πιο ελεύθερη διακύμανση του γιουάν. Ομως αυτό έγινε για τον ακριβώς αντίθετο λόγο από αυτόν που φαντάζονται οι περισσότεροι. Η Κίνα εκτιμά ότι το νόμισμά της δεν είναι πλέον υποτιμημένο και δεν διαβλέπει κίνδυνο υποχώρησής του έναντι άλλων νομισμάτων. Η κίνηση είναι απολύτως ορθολογική από τη σκοπιά της Κίνας. Αν διατηρούσαν πολύ στενά περιθώρια διακύμανσης του γιουάν και αυστηρό έλεγχο στα επιτόκια, θα τροφοδοτούσαν τις επιδιώξεις Ευρωπαίων και Αμερικανών για περαιτέρω υποχώρηση του νομίσματος. Με άλλα λόγια, ακολουθούν μια πολιτική που παρέχει ασφάλεια για το μέλλον: αν στο εξής υποτιμηθεί το κινεζικό νόμισμα, η Δύση δεν θα μπορεί πλέον να κατηγορήσει την Κίνα. Ας μην αναμένουμε λοιπόν να συνεχιστεί γραμμικά η πορεία μεταρρυθμίσεων αλλά ας αρκεστούμε στην εφαρμογή τους.

Αν στην παρούσα συγκυρία η κινεζική οικονομία απελευθερωνόταν πλήρως, πιθανότατα θα προκαλούσε μία ακόμα ασιατική κρίση και ένα δεύτερο κύμα ύφεσης στις ΗΠΑ.

Ο Σάμιουελ Σέραντεν είναι μέλος του ιδρύματος ερευνών New America Foundation.