Δημόσιο: ο παλιός είναι… παραβάτης

Εχουν διανύσει τουλάχιστον δύο δεκαετίες στους δαιδάλους της γραφειοκρατίας ανακαλύπτοντας τα κενά και τις αδυναμίες του συστήματος. Αρκετοί βαδίζουν προς το τέλος της καριέρας τους, ίσως τους χωρίζουν λίγα χρόνια πριν από τη συνταξιοδότηση. Αυτοί είναι στην πλειονότητά τους οι δημόσιοι υπάλληλοι που διαπράττουν σοβαρά πειθαρχικά παραπτώματα, όπως προκύπτει από έρευνα των «ΝΕΩΝ» με βάση στοιχεία που δίνει για πρώτη φορά στη δημοσιότητα το Σώμα Επιθεωρητών Δημόσιας Διοίκησης.

Στα στοιχεία που ανέλυσαν «ΤΑ ΝΕΑ» για την περίοδο 2005-2010 το 69,5% των δημοσίων υπαλλήλων που υπέπεσαν σε παραπτώματα, όπως παράβαση καθήκοντος και αναξιοπρεπή ή ανάξια διαγωγή, ήταν Α’ βαθμού. Τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο δεν είχε θεσπιστεί το νέο βαθμολόγιο – μισθολόγιο. Οσοι ανήκαν στον ανώτερο βαθμό έπρεπε να έχουν τουλάχιστον 20 χρόνια υπηρεσίας και κάποιοι λογικά επρόκειτο να βγουν στη σύνταξη. Σύμφωνα με τους επιθεωρητές, υπάρχουν διάφορες ερμηνείες του μεγάλου ποσοστού αυτής της κατηγορίας.

Συνήθως οι πιο παλαιοί υπάλληλοι έχουν μάθει τα κόλπα, ίσως έχουν αποκτήσει περισσότερο θάρρος και την άνεση του… βετεράνου με τον καιρό. Γνωρίζουν καλά πώς λειτουργεί (ή καλύτερα πώς συχνά υπολειτουργεί) η δημόσια διοίκηση. Κουβαλώντας πολλά χρόνια στις πλάτες τους πιθανόν να έχουν μεγαλύτερη στήριξη από τα συνδικαλιστικά τους σωματεία. Δεν είναι λίγες οι φορές, σύμφωνα με επιθεωρητές και πρώην διοικητές του ΙΚΑ, κατά τις οποίες οι συνδικαλιστές πιέζουν υπηρεσιακά συμβούλια για πιο ευνοϊκή μεταχείριση των παραβατών ή για μη μετάθεση υπαλλήλων. Εφόσον κάποιοι πλησιάζουν στη συνταξιοδότηση ενδεχομένως να αισθάνονται ότι κανένας δεν μπορεί να τους αγγίξει. Αλλωστε η διαδικασία επιβολής ποινών συχνά είναι τόσο χρονοβόρα ώστε όταν επιβληθεί ως κύρωση η μείωση αποδοχών, η προσωρινή ή οριστική παύση, ο παραβάτης μπορεί να έχει ήδη αποχαιρετήσει την υπηρεσία ως συνταξιούχος.

Η λίστα των πειθαρχικών παραπτωμάτων που απασχόλησε το Σώμα Επιθεωρητών Δημόσιας Διοίκησης αφορούσε 3.096 υποθέσεις σε βάθος πενταετίας. Τα περισσότερα πειθαρχικά παραπτώματα στη λίστα (πάνω από τα μισά) στριμώχνονται το διάστημα 2009-2010, όταν άρχισαν να ξεδιπλώνονται στη χώρα μας οι συνέπειες της οικονομικής κρίσης. Από την ανάλυση των στοιχείων προκύπτει ότι οι περισσότεροι παραβάτες είναι μοιρασμένοι στις κατηγορίες ΠΕ (Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης) και ΔΕ (Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης). Οι απόφοιτοι ΑΕΙ κάλυπταν το 42,7% των παραβατών και εκείνοι που είχαν τελειώσει Λύκειο ή εξατάξιο Γυμνάσιο αντιστοιχούσαν στο 41,8%. Το ποσοστό των αποφοίτων ΤΕΙ ήταν μόλις 9,3% και των υπαλλήλων υποχρεωτικής εκπαίδευσης 6,1%. Οι πιο «δημοφιλείς» κλάδοι παραβατών ήταν των εκπαιδευτικών όλων των βαθμίδων με 310 υποθέσεις και των εφοριακών με 220 παραβάτες.

ΟΙ ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ. Εως σήμερα δεν είχε γίνει κάποια προσπάθεια ποιοτικής αξιοποίησης αντίστοιχων στοιχείων με σκοπό την καταπολέμηση της παραβατικότητας στο Δημόσιο. Πρόσφατα τέθηκε σε ισχύ, μετά και τη δημοσίευση της σχετικής νομοθετικής ρύθμισης στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, το νέο πειθαρχικό δίκαιο που προβλέπει αυστηρότερες ποινές για τους επίορκους δημοσίους υπαλλήλους. Ωστόσο με τη συμμετοχή ανώτερων δικαστικών λειτουργών και μελών του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους στα πειθαρχικά συμβούλια, στερεί από τον γενικό επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης τη δυνατότητα υποβολής ενστάσεων σε υποθέσεις και τελεσίδικες πειθαρχικές αποφάσεις όπου δεν έχει ασκήσει ο ίδιος τη δίωξη. «Δεν μπορώ να καταλάβω τον λόγο αυτής της κατάργησης. Η δικαιολογία ότι μετέχουν δικαστές στα συμβούλια δεν ευσταθεί γιατί οι υπουργοί και οι δήμαρχοι διατηρούν το δικαίωμα ενστάσεων. Εύχομαι αυτό το μέτρο να μην αποβεί εις βάρος της καλής λειτουργίας της δημόσιας διοίκησης, αν και φοβάμαι ότι θα διαψευστώ», λέει ο γενικός επιθεωρητής Δημόσιας Διοίκησης Λέανδρος Ρακιντζής.

Από τις 3.096 υποθέσεις της περιόδου 2005-2010 τις οποίες εξετάσαμε ο κ. Ρακιντζής άσκησε ένσταση για 507, όπου διαπιστώθηκε ότι οι παραβάτες είχαν «πέσει στα μαλακά». Από εκείνες τις περιπτώσεις στις 207 οι δημόσιοι υπάλληλοι είχαν απαλλαγεί πλήρως από τα πρωτοβάθμια συμβούλια. Υπήρχαν και άλλοι, που είχαν γλιτώσει με… γραπτή επίπληξη.