Η σφαγή και οι αποζημιώσεις

Ηταν 10 Ιουνίου 1944. Τρεις γερμανικοί λόχοι συναντήθηκαν στο Δίστομο αναζητώντας αντάρτες. Εμαθαν ότι εκείνοι κρύβονταν στο γειτονικό Στείρι. Ο 2ος λόχος κατευθύνθηκε εκεί και έπεσε σε ενέδρα των ανταρτών του ΕΛΑΣ. Η μάχη κράτησε ώρα και έληξε με σημαντικές απώλειες των Ναζί. Οι δυνάμεις των SS οπισθοχώρησαν στο Δίστομο, μαζεύτηκαν στην πλατεία του χωριού και μέχρι να δύσει ο ήλιος έσφαζαν όποιον έβρισκαν μπροστά τους. Οι νεκροί άμαχοι έφτασαν τους 218. Ανάμεσά τους παιδιά και γυναίκες. Εχουν διασωθεί μαρτυρίες για βιασμούς, ακρωτηριασμούς, έμβρυα που ξεριζώθηκαν από την κοιλιά της μητέρας τους.

Το 1997 το Πρωτοδικείο Λιβαδειάς εξέδωσε την πρώτη δικαστική απόφαση που άνοιξε τον δρόμο για τη διεκδίκηση των πολεμικών αποζημιώσεων. Η απόφαση δεν εκτελέστηκε στην Ελλάδα καθώς εξέλειπε η έγκριση του υπουργείου Δικαιοσύνης. Ο πληρεξούσιος δικηγόρος των συγγενών των θυμάτων του Διστόμου Γιάννης Σταμούλης προσέφυγε στην Ιταλία, ζητώντας να επιτραπεί εκεί η εκτέλεση της ελληνικής δικαστικής απόφασης.

Το Ανώτατο Ιταλικό Δικαστήριο άναψε το πράσινο φως. Τον περασμένο Φεβρουάριο όμως το Δικαστήριο της Χάγης δικαίωσε προσφυγή των Γερμανών κατά της Ιταλίας για ετεροδικία.