Σοκ και στο βάθος νέες κάλπες

Ο εφιάλτης της ακυβερνησίας που προέκυψε από τις χθεσινές εκλογές είναι ίσως η μόνη… ευοίωνη προοπτική για τη συγκρότηση κυβέρνησης συνεργασίας των φιλοευρωπαϊκών δυνάμεων η οποία θα επιδιώξει να διατηρήσει τη χώρα στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Ολα τα υπόλοιπα στοιχεία συνηγορούν σε πρωτοφανές κυβερνητικό χάος, με μια Βουλή 7 κομμάτων, την Αριστερά πάνω από 30% συνολικά και τις αντιμνημονιακές δυνάμεις να ξεπερνούν το 60% του εκλογικού σώματος. Η άλλη επιλογή είναι νέες εκλογές το συντομότερο δυνατόν, ίσως και στις 17 Ιουνίου!

Το σοκ του χθεσινού εκλογικού αποτελέσματος, που ουσιαστικά σήμανε και το οριστικό τέλος του κύκλου της λεγόμενης Μεταπολίτευσης, διαπέρασε ολόκληρο το πολιτικό σύστημα, προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και από σήμερα βάζει τη χώρα στη δίνη μιας πολιτικής κρίσης από την οποία είναι δύσκολο να προβλεφθεί πώς θα ξεφύγει. Βάζει επίσης σε κίνδυνο την ευρωπαϊκή θέση της χώρας ενώ φέρνει πάλι στο προσκήνιο τα σενάρια χρεοκοπίας ή και αποπομπής της χώρας από την ευρωζώνη.

ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ. Οι πολιτικοί αρχηγοί των τριών πρώτων κομμάτων, με τον Αλ. Τσίπρα του ΣΥΡΙΖΑ να αποτελεί πλέον τον ρυθμιστή της κατάστασης, διατύπωσαν ήδη μια πρόταση διεξόδου από την κρίση για τον σχηματισμό κυβέρνησης συνεργασίας, αλλά ο τρόπος που τη διατύπωσαν και οι όροι που έθεσαν περισσότερο αποκλίνουν παρά εμπεριέχουν σημεία σύγκλισης. Τόσο που εύλογα να δημιουργείται η εντύπωση ότι στόχος της πρότασης που υπέβαλαν ήταν, πρώτον, να αποφύγουν την ευθύνη μιας νέας, σύντομης, προσφυγής στις κάλπες, και δεύτερον, να την χρεώσουν στον αντίπαλό τους.

Από σήμερα ξεκινάει η διαδικασία των διερευνητικών εντολών, με τον Αντ. Σαμαρά να την παραλαμβάνει πρώτος και να επιχειρεί εντός τριημέρου να σχηματίσει κυβέρνηση «εθνικής σωτηρίας» με στόχο, όπως ανακοίνωσε, την παραμονή της χώρας στη ζώνη του ευρώ και την επαναδιαπραγμάτευση των όρων του Μνημονίου στην κατεύθυνση της ανάπτυξης. Η πρόταση Σαμαρά απευθύνεται στις φιλοευρωπαϊκες δυνάμεις της χώρας και είναι προφανές ότι πλην του ΠΑΣΟΚ αφορά και τον ΣΥΡΙΖΑ και τη Δημοκρατική Αριστερά.

Με δεδομένο ότι το ΠΑΣΟΚ δεν επιθυμεί πλέον να μετάσχει σε κυβέρνηση συνεργασίας (στη σχετική σύσκεψη στελεχών υπό τον Ευ. Βενιζέλο, μόνο οι Α. Λοβέρδος, Μ. Χρυσοχοΐδης και Χρ. Παπουτσής τάχθηκαν υπέρ της συμμετοχής, όλοι οι άλλοι τάχθηκαν κατά, και υιοθετήθηκε η πρότασή τους), η αποτυχία της διερευνητικής Σαμαρά πρέπει, σε πρώτη φάση, να θεωρείται δεδομένη. Την πρόταση Σαμαρά δεν αποδέχονται ούτε ο ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος θα παραλάβει τη διερευνητική αμέσως μετά, ούτε η Δημοκρατική Αριστερά του Φ. Κουβέλη.

Ο ΣΥΡΙΖΑ, όπως ανακοίνωσε ο κ. Τσίπρας, θα διερευνήσει τις προοπτικές σχηματισμού κυβέρνησης βολιδοσκοπώντας «πρωτίστως τις δυνάμεις της Αριστεράς». Ωστόσο το ΚΚΕ με δήλωση της Αλ. Παπαρήγα ξεκαθάρισε ότι δεν το αφορά μια τέτοια προοπτική. Απομένει προς συνεργασία το μικρότερο κόμμα της νέας Βουλής, η ΔΗΜΑΡ, της οποίας όμως οι ψήφοι δεν αρκούν. Παρασκηνιακά η Κουμουνδούρου άφηνε να εννοηθεί ότι, παρά το γεγονός ότι δεν θα προτείνει συνεργασία στο ΠΑΣΟΚ, θα αποδεχόταν ψήφο ανοχής.

Η προοπτική δεν είναι χωρίς περιεχόμενο: από πλευράς ΠΑΣΟΚ ο Α. Λοβέρδος κατέστησε σαφές ότι το κόμμα θα μπορούσε να δώσει ψήφο ανοχής στον ΣΥΡΙΖΑ αν κατάφερνε να σχηματίσει κυβέρνηση.

ΤΟ ΠΑΣΟΚ. Η πρόταση του ίδιου του ΠΑΣΟΚ, όπως την διατύπωσε ο Ευ. Βενιζέλος λίγο μετά την οριστικοποίηση της εικόνας των αποτελεσμάτων, είναι κυβέρνηση «εθνικής ανάγκης» με τη συμμετοχή όλων των δυνάμεων που τάσσονται υπέρ της ευρωπαϊκής πορείας της χώρας – προφανώς και του ΣΥΡΙΖΑ.

Το δραματικό αποτέλεσμα που κατέγραψε το ΠΑΣΟΚ, το οποίο μαζί με τη βαριά ήττα που σημείωσε η ΝΔ του Αντώνη Σαμαρά, η οποία αν και κέρδισε την πρώτη θέση, υπέστη συντριπτική εκλογική καθίζηση, αποτυπώνουν σε μεγάλο βαθμό τον χαρακτήρα τιμωρίας των δύο άλλοτε κραταιών κομμάτων εξουσίας. ΝΔ και ΠΑΣΟΚ τάχθηκαν επίσημα κατά της προκήρυξης νέων εκλογών, αλλά αυτό έμοιαζε περισσότερο με προσπάθεια να απεκδυθούν κάθε ευθύνης γι’ αυτή την εξέλιξη, η οποία, έτσι όπως διαμορφώνονταν χθες το βράδυ τα πράγματα, φαίνεται αναπόφευκτη.

Από εκεί και πέρα, δεν μπορεί κανείς να παραγνωρίσει ότι μεγάλο εμπόδιο για τον σχηματισμό κυβέρνησης παραμένουν οι μαξιμαλιστικοί στόχοι που έχουν ήδη τεθεί από τους αρχηγούς των κομμάτων: από την επαναδιαπραγμάτευση του Μνημονίου που θέτει ως σημείο σύγκλισης ο κ. Σαμαράς έως την πλήρη ανατροπή του Μνημονίου που θέτει ο κ. Τσίπρας και την απαίτηση του κ. Βενιζέλου «να δοκιμαστούν στην πράξη (σ.σ. στην κυβέρνηση) όσοι θεωρούν ότι το Μνημόνιο μπορεί να χαλαρώσει».

Με τον ξένο Τύπο (και ειδικά τα γερμανικά μέσα) να θέτουν πλέον και θέμα παραμονής της Ελλάδας στη ζώνη του ευρώ μετά τα χθεσινά αποτελέσματα, είναι φανερό ότι τις επόμενες ημέρες η πίεση στην Ελλάδα από τους δανειστές της θα ενταθεί. Πλην όμως τα νέα δεδομένα που έχουν προκύψει από τις εκλογές – σαφής ήττα των πρώην εταίρων στην κυβέρνηση Παπαδήμου, εκτόξευση του ΣΥΡΙΖΑ στη θέση του δεύτερου κόμματος και σαφής άνοδος της πέραν της ΝΔ Δεξιάς (των Ανεξάρτητων Ελλήνων του Π. Καμμένου) σε συνδυασμό με την ηχηρή είσοδο στη Βουλή της νεοφασιστικής Χρυσής Αυγής – καλούν την Ευρώπη να αναθεωρήσει τη στάση της απέναντι στη χώρα μας.