[Πρόσωπα] Ο θρόνος και οι αμβλώσεις

Η «άνοιξη των λαών» θα φτάσει άραγε μέχρι το πριγκιπάτο του Λίχτενσταϊν; Ενας άνεμος εξέγερσης πνέει εδώ και μερικές εβδομάδες στο τέταρτο μικρότερο κράτος της Ευρώπης (160,5 τ.χ.), που είναι και η τελευταία απόλυτη μοναρχία στη Γηραιά Ηπειρο. Ψηλά στον πύργο του που δεσπόζει στην πρωτεύουσα Βαντούζ ο κληρονομικός πρίγκιπας Αλόις είναι οργισμένος: «Ο πριγκιπικός οίκος δεν είναι έτοιμος να αναλάβει τις πολιτικές ευθύνες του παρά μόνον εφόσον διαθέτει τα απαραίτητα εργαλεία. Διαφορετικά θα αποσυρθούμε πλήρως από την πολιτική ζωή» τόνισε.

Τα «απαραίτητα εργαλεία» είναι ακριβώς η απόλυτη εξουσία που διαθέτει ο πρίγκιπας επί των 36.000 υπηκόων του. Εχει δικαίωμα να μπλοκάρει με βέτο οποιονδήποτε νόμο ή δημοψήφισμα. «Ολόκληρη η χώρα εξαρτάται από τον πρίγκιπα: το Κοινοβούλιο, η κυβέρνηση, η δικαιοσύνη» εξηγεί στη γαλλική «Λε Φιγκαρό» ο δημοσιογράφος Ζίγκβαρντ Βόλβεντ, εκπρόσωπος της επιτροπής πολιτών «Ναι, για να μετράει η ψήφος σου». Ο πρίγκιπας είναι αρχηγός του κράτους και μπορεί να διαλύσει το Κοινοβούλιο, να παύσει την κυβέρνηση και να κυβερνά με διατάγματα. Μπορεί επίσης να αρνηθεί τον διορισμό ενός δικαστή και να βάλει τέλος σε οποιαδήποτε ποινική έρευνα.

Ομως δεν χρειάζεται να ασκεί αυτές τις εξουσίες διότι ακόμη και η απειλή για βέτο οδηγεί στην αποτυχία οποιαδήποτε μεταρρύθμιση. Στα τέλη του 2011, κατά την υποβολή σε δημοψήφισμα ενός νομοσχεδίου περί αμβλώσεων, ο 43χρονος πρίγκιπας Αλόις, ο οποίος είναι πατέρας τεσσάρων παιδιών, είχε προειδοποιήσει ότι θα ασκήσει βέτο αν ο λαός ενέκρινε το νομοσχέδιο. Το νομοσχέδιο απορρίφθηκε, όμως μετά την υπονόμευσή του από τον πρίγκιπα το κίνημα πολιτών αποφάσισε να ζητήσει την κατάργηση του πριγκιπικού βέτο. «Μια λαϊκή απόφαση πρέπει να ισχύει για όλους, αυτό σημαίνει δημοκρατία» υπογράμμισε ο Πολ Φογκτ, μέλος τής εν λόγω επιτροπής.

Ωστόσο ο πρίγκιπας δεν δείχνει διάθεση συμβιβασμού. Στο μοναδικό κράτος του κόσμου, μαζί με τη Σαουδική Αραβία, που φέρει το όνομα της οικογένειας η οποία το κυβερνά, ο Αλόις φον ουντ τσου Λίχτενσταϊν αποκλείει το ενδεχόμενο να επιτρέψει να χρησιμοποιηθεί το όνομά του για να εφαρμοστεί μια πολιτική που ο ίδιος δεν εγκρίνει. Και έχει αποδειχθεί δύσκολη η συγκέντρωση, ώς την ερχόμενη Τρίτη, των 1.500 υπογραφών που απαιτούνται για να διεξαχθεί το δημοψήφισμα. «Εδώ είναι σαν χωριό, όλοι γνωρίζονται μεταξύ τους» λέει ο Βόλβεντ. «Δεν θέλουν να γίνει γνωστό ότι τάχθηκαν υπέρ του δημοψηφίσματος» διότι «η μοναρχία είναι μια παράδοση με βαθιές ρίζες και ο κόσμος φοβάται ότι θα χάσει την ταυτότητα και το βιοτικό επίπεδό του, αν η μοναρχία εξαφανιστεί». Από την άλλη, η πριγκιπική οικογένεια επιμένει πως η κατάργηση του πριγκιπικού βέτο μπορεί να σταθεί μόνο με μια πρωτοβουλία για την κατάργηση της μοναρχίας. Ομως, ακόμη και σ’ αυτή την περίπτωση, αν ο πρίγκιπας δεν μείνει ικανοποιημένος από το αποτέλεσμα δεν θα έχει παρά να ασκήσει βέτο…