[Πρόσωπα] Σαράντα χρόνια στην απομόνωση

Πώς θα ήθελε το σπίτι του ένας άνθρωπος που έχει περάσει 40 χρόνια σε ένα κελί στην απομόνωση; «Δεν ονειρεύομαι σπίτια. Θα ήμουν ικανοποιημένος αν ήμουν έξω στον δρόμο, ακόμη και αν ήμουν άστεγος», λέει ο Χέρμαν Ουάλας στο ντοκιμαντέρ «Το σπίτι του Χέρμαν» που προβάλλεται σήμερα στο Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Hot Docs του Καναδά.

Στις 17 Απριλίου ο Ουάλας και ο φίλος του Αλμπερτ Γούντφοξ είχαν μια επέτειο που ντροπιάζει το ποινικό σύστημα των ΗΠΑ. Σαν την ημέρα εκείνη, πριν από 40 χρόνια, τους έκλεισαν στην απομόνωση στην περιβόητη φυλακή Αγκόλα της Λουιζιάνας. Και από τότε πέρασαν 14.610 ημέρες κλειδωμένοι 23 ώρες το 24ωρο, ο καθένας σε ένα κελί 2,5 Χ 2 μ. Το ντοκιμαντέρ βασίστηκε σε τηλεφωνικές συνομιλίες ανάμεσα στον Ουάλας και στον σκηνοθέτη Ανγκάντ Μπάλα, στις οποίες ο 70χρονος πλέον φυλακισμένος μιλάει για τις τέσσερις δεκαετίες που πέρασε στην απομόνωση. «Μπορώ να κάνω σχεδόν τέσσερα βήματα προτού αγγίξω την πόρτα», λέει περιγράφοντας το κελί του. «Το έχω συνηθίσει και αυτό είναι ένα ζήτημα… Το να βρίσκεσαι μέσα σε ένα κλουβί για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα δημιουργεί προβλήματα. Συρρικνώνεται το μυαλό, συρρικνώνεται ο άνθρωπος. Μπορεί να μην το αισθάνεσαι, μπορεί να μην το ξέρεις, μπορεί να νομίζεις ότι είσαι εντάξει, όμως αυτό που συμβαίνει είναι ότι έχεις περιέλθει σε κατάσταση απάθειας».

Ο Ουάλας είχε φυλακιστεί το 1967 για ληστεία τράπεζας στην Αγκόλα, που θεωρούνταν τότε η χειρότερη φυλακή των ΗΠΑ. Μαζί με τον Γούντφοξ και έναν τρίτο μαύρο, τον Ρόμπερτ Κινγκ, ίδρυσαν εκεί έναν πυρήνα των Μαύρων Πανθήρων για να οργανώσουν τους αφροαμερικανούς τροφίμους εναντίον της κακομεταχείρισης. Στις 17 Απριλίου 1972 ένας δεσμοφύλακας, ο Μπρεντ Μίλερ, δολοφονήθηκε κατά τη διάρκεια μιας εξέγερσης. Την ίδια ημέρα οι «3 της Αγκόλας», όπως έγιναν στη συνέχεια γνωστοί, κατηγορήθηκαν για τον φόνο και κλείστηκαν στην απομόνωση.

Από τότε επιμένουν ότι είναι αθώοι και επικαλούνται στοιχεία σύμφωνα με τα οποία ο «αυτόπτης μάρτυρας» που κατέθεσε εναντίον τους είχε δωροδοκηθεί από τη διεύθυνση της φυλακής που ήθελε να τους τιμωρήσει για την πολιτική δράση τους. Εκατόν πενήντα συμβούλια εξέτασαν την εξωφρενική διάρκεια της κράτησής τους σε απομόνωση και… τους έστειλαν πίσω στα κελιά τους. «Πρόκειται για καταπάτηση ανθρωπίνων δικαιωμάτων αθώων ανθρώπων», δήλωσε τις προάλλες ο Ρόμπερτ Κινγκ, ο οποίος αποφυλακίστηκε το 2001 αφού η καταδίκη του ανατράπηκε. Πρόσθεσε ότι φοβάται πολύ για τους πρώην συγκρατουμένους του όταν σκέπτεται πως έχουν μείνει στην απομόνωση δέκα χρόνια περισσότερα από εκείνον. Η Διεθνής Αμνηστία συγκέντρωσε 65.000 υπογραφές στο αίτημα για την αποφυλάκιση των Ουάλας και Γούντφοξ. Υπογραμμίζει ότι ο παρατεταμένος εγκλεισμός τους στην απομόνωση αποτελεί μορφή ωμής και απάνθρωπης μεταχείρισης, που απαγορεύεται από το Σύνταγμα των ΗΠΑ και το διεθνές δίκαιο.