Τυποποιημένα προϊόντα και τηγανητά με… χημικά

Συστάσεις προς βρετανικές εταιρείες σε προϊόντα των οποίων εντοπίστηκαν υψηλές συγκεντρώσεις ακρυλαμιδίου απηύθυνε η Υπηρεσία Τροφίμων στη Βρετανία. Το ακρυλαμίδιο που παράγεται σε τρόφιμα κατά το μαγείρεμά τους σε υψηλές θερμοκρασίες είναι χημική ουσία η οποία έχει ενοχοποιηθεί για τον κίνδυνο πρόκλησης καρκίνου. Σε ανάλογες συστάσεις έχει προχωρήσει και ο ΕΦΕΤ προς ελληνικές εταιρείες, αφού συγκεντρώσεις ακρυλαμιδίου διαπιστώνονται κατά τους ελέγχους του Φορέα και σε προϊόντα ελληνικών εταιρειών.

Η βρετανική υπηρεσία τροφίμων (Food Standards Agency) εντόπισε υψηλά επίπεδα της χημικής ουσίας σε 13 προϊόντα. Πρόκειται για τυποποιημένα τρόφιμα καθημερινής κατανάλωσης από τσιπς έως στιγμιαίο καφέ και μπισκότα, τα περισσότερα εκ των οποίων παρασκευάζονται από γνωστές φίρμες της αγοράς. Οι Βρετανοί – που δημοσιοποίησαν μάλιστα τόσο τα ονόματα των εταιρειών όσο και τα καταστήματα δειγματοληψίας – τονίζουν ότι δεν υπάρχει άμεσος λόγος ανησυχίας για τους πολίτες και δεν χρειάζεται να σταματήσουν να καταναλώνουν αυτά τα προϊόντα. Ωστόσο, συνέστησε στις εταιρείες να μειώσουν τα επίπεδα του ακρυλαμιδίου αφού η μακροχρόνια κατανάλωση τροφίμων με τη χημική ουσία θα μπορούσε να αυξήσει την πιθανότητα πρόκλησης καρκίνου.

ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ. Το ακρυλαμίδιο παράγεται κυρίως σε τρόφιμα όπως οι πατάτες και τα δημητριακά κατά το μαγείρεμα σε υψηλή θερμοκρασία (μεγαλύτερη των 120 βαθμών), π.χ. τηγάνισμα ή ψήσιμο σε φούρνο ή σχάρα. Σύμφωνα με τους ειδικούς, έχει αποδεδειγμένες καρκινογόνους ιδιότητες σε πειραματόζωα. Οι πρώτες έρευνες για την επικινδυνότητά του δημοσιεύτηκαν το 2002 από σουηδούς επιστήμονες.

Οι ελληνικές Αρχές πάντως σημειώνουν ότι δεν υπάρχει ιδιαίτερος λόγος να ανησυχεί το κοινό για τα προϊόντα που κυκλοφορούν στην ελληνική αγορά. Εως σήμερα, σημειώνουν, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν έχει θεσπίσει ανώτατα όρια για το ακρυλαμίδιο: υπάρχουν ενδεικτικές τιμές και με βάση αυτές γίνονται οι έλεγχοι.

Ο ΕΦΕΤ. «Παρακολουθούμε το θέμα και είμαστε συνεχώς σε επαφή με τις εταιρείες τροφίμων, πάντα με στόχο και γνώμονα να μειώνουν τις συγκεντρώσεις ακρυλαμιδίου. Μάλιστα κάποιες από αυτές έχουν περιορίσει τις συγκεντρώσεις. Θεωρώ πως από τη στιγμή που δεν υπάρχει θεσπισμένο όριο δεν πρέπει να υπάρχει πανικός», λέει στα «ΝΕΑ» ο διευθυντής της διεύθυνσης εργαστηριακών ελέγχων του ΕΦΕΤ δρ Κωνσταντίνος Μπαρμπέρης. Συμπληρώνει μάλιστα πως «από τους ελέγχους που διενεργούμε παρατηρούμε ότι προϊόντα των ελληνικών εταιρειών έχουν χαμηλότερες συγκεντρώσεις ακρυλαμιδίου σε σύγκριση με αντίστοιχα εταιρειών στο εξωτερικό».

Το 2010 αρκετά προϊόντα που ελέγχθηκαν από τον ΕΦΕΤ είχαν συγκεντρώσεις σε παρόμοια υψηλά επίπεδα με αυτά που ανακοίνωσε προσφάτως η βρετανική Υπηρεσία. Για παράδειγμα, οι Βρετανοί έκαναν συστάσεις στις εταιρείες για τσιπς που είχαν συγκεντρώσεις ακρυλαμιδίου 1.859 μικρογραμμάρια ανά κιλό και 1.141 μικρογραμμάρια ανά κιλό. Αντίστοιχα ο ΕΦΕΤ βρήκε πατατάκια με μέγιστη τιμή τα 3.670 μικρογραμμάρια ανά κιλό. Η μέση τιμή των 22 δειγμάτων ήταν 1,526,5 μικρογραμμάρια. Ωστόσο, ο Ελληνικός Φορέας τονίζει ότι δεν ακολουθεί την ίδια πρακτική με τη βρετανική υπηρεσία τροφίμων, δηλαδή δεν δημοσιοποιεί τα ονόματα των εταιρειών.