Ο βασιλιάς των (νεκρών) ελεφάντων

Το κυνήγι του 74χρονου βασιλιά αποτελεί πλέον μια πολιτική υπόθεση. Το Μεγάλο Σάββατο οι υπήκοοι του Χουάν Κάρλος Α’ πληροφορήθηκαν μεμιάς τρεις αναπάντεχες ειδήσεις. Εμαθαν ότι ο βασιλιάς τους, το ιδιωτικό πρόγραμμα του οποίου είναι απόρρητο, βρισκόταν σε διακοπές στην Μποτσουάνα. Ηταν ένα ταξίδι που οργανώθηκε σε μια περίοδο όπου το βασίλειο δέχεται πρωτοφανή πίεση από τις χρηματαγορές. Με την ίδια ευκαιρία, οι Ισπανοί ανακάλυψαν ότι η Αυτού Μεγαλειότης αφιέρωνε τις διακοπές του σε μια απασχόληση το λιγότερο ασυνήθιστη για τους κοινούς θνητούς: το κυνήγι ελεφάντων. Πληροφορήθηκαν, τέλος, ότι ο βασιλιάς χρειάστηκε να επαναπατριστεί επειγόντως επειδή έπεσε και χτύπησε στο ισχίο ενώ κυνηγούσε τα παχύδερμα. Κοντά στην είσοδο του νοσοκομείου της Μαδρίτης στο οποίο διακομίστηκε αρκετοί Ισπανοί διαδήλωσαν κρατώντας φωτογραφίες μωρών ελεφάντων…

Σε ένα άλλο πλαίσιο, το επεισόδιο μπορεί να είχε προκαλέσει απλώς μερικά χαμόγελα. Στο κάτω κάτω, η φωτογραφία του Χουάν Κάρλος να ποζάρει το 2006 μπροστά από έναν ελέφαντα, τον οποίο είχε μόλις σκοτώσει κατά τη διάρκεια κυνηγιού, δεν τον εμπόδισε να παραμείνει επίτιμος πρόεδρος του WWF, του Παγκόσμιου Ταμείου για τη Φύση… Ωστόσο η βασιλική πτώση ήρθε στη χειρότερη δυνατή στιγμή. Κατ’ αρχάς, διότι η Ισπανία υποφέρει. Το πρόγραμμα αυστηρής λιτότητας, το οποίο εφαρμόζεται εδώ και δύο χρόνια πρώτα από τους Σοσιαλιστές και μετά από τους συντηρητικούς, υποστηρίζεται από τον Χουάν Κάρλος και δεν συνδυάζεται με… εξωτικά σαφάρι. Για να σκοτώσεις έναν ελέφαντα στην Μποτσουάνα πρέπει να πληρώσεις κατά μέσον όρο 37.000 ευρώ, όπως υπολόγισε ο ισπανικός Τύπος. Ο βασιλικός οίκος έσπευσε να διευκρινίσει ότι το κυνήγι του βασιλιά δεν στοίχισε τίποτε στον φορολογούμενο. Η εφημερίδα «Ελ Μούντο» έγραψε ότι διοργανωτής του κυνηγιού ήταν ο Μοχάμεντ Ιγιάντ Καγιάλι, ένας σαουδάραβας επιχειρηματίας που ζει στην Ισπανία και πλήρωσε ολόκληρο τον λογαριασμό. Ο Μοχάμεντ Ιγιάντ Καγιάλι έχει ιδιοκτησίες στη Μαδρίτη και στη Μαρμπέγια και εμφανίζεται ως ο αντιπρόσωπος του σαουδαραβικού βασιλικού οίκου στην Ισπανία.

Οποιος και να πλήρωσε όμως, αυτές οι αφρικανικές πολυτέλειες δημιουργούν εξαιρετικά κακή εντύπωση. Διότι ενώ ο βασιλιάς διασκεδάζει, η ανεργία απελπίζει τον λαό του. Πέντε εκατομμύρια Ισπανοί ψάχνουν δουλειά και το επίδομα ανεργίας έχει διακοπεί για δύο εκατομμύρια από αυτούς. «Η ανεργία των νέων με εμποδίζει να κοιμηθώ», έλεγε ο Χουάν Κάρλος τον περασμένο μήνα. «Η δήλωση αυτή δεν συμβιβάζεται με το κυνήγι ελεφάντων», σχολίασε σε μακροσκελές κύριο άρθρο της η «Ελ Μούντο». Πράγματι, η εικόνα ενός ηλικιωμένου εκατομμυριούχου βασιλιά που προσπαθεί να… καταπολεμήσει την αϋπνία του σκοτώνοντας ζώα στην Αφρική αντί χιλιάδων ευρώ την ημέρα δεν εμπνέει κανένα θετικό συναίσθημα. Ακόμη και οι φιλομοναρχικές εφημερίδες φάνηκε να τον εγκαταλείπουν. Η πιο φιλομοναρχική από όλες, η «ABC», αντί να τον υπερασπιστεί, άρχισε να αναφέρεται στο ενδεχόμενο της διαδοχής του από τον πρίγκιπα Φελίπε. «Ο βασιλιάς έκανε να ξεχειλίσει το ποτήρι της υπομονής μας», έγραψε ο πρώην διευθυντής της εφημερίδας Χοσέ Αντόνιο Θαρθαλέχος.

Ακόμη και τα προσχήματα φάνηκε δύσκολο να τηρηθούν. Η βασίλισσα Σοφία περίμενε τέσσερις ημέρες μετά το ατύχημα για να σπεύσει στο προσκέφαλο του συζύγου της, που υποβλήθηκε επειγόντως σε χειρουργική επέμβαση στο ισχίο. Ο λόγος αυτής της καθυστέρησης είναι ότι τη στιγμή που ο Χουάν Κάρλος μεταφερόταν στη Μαδρίτη η βασίλισσα Σοφία άρχιζε ένα ταξίδι στην Ελλάδα, καθώς είχε σχεδιάσει από καιρό να περάσει το Πάσχα με τα αδέλφια της. Παρά το ατύχημα, η βασίλισσα δεν άλλαξε το πρόγραμμά της. Και όταν πήγε τελικά στο νοσοκομείο, έμεινε μόλις 24 λεπτά – τα μέτρησαν οι ισπανοί δημοσιογράφοι. Διότι εδώ και χρόνια ο βασιλιάς και η βασίλισσα θεωρούνται πρώην σύζυγοι. Το έκανε γνωστό τοις πάσι η δημοσιογράφος Πιλάρ Εϊρε, η οποία εξέδωσε πριν από δύο μήνες ένα βιβλίο με τίτλο «Η μοναξιά της βασίλισσας», όπου γράφει ότι οι ερωμένες του Χουάν Κάρλος είναι 1.500. Στην Μποτσουάνα σύντροφος του άνακτα στο κυνήγι ήταν η 46χροη γερμανίδα πριγκίπισσα Κορίνα Σάιν-Βιτγκενστάιν, πρόσωπο-ταμπού για την Ισπανία καθώς θεωρείται η ερωμένη του βασιλιά.

Την Τετάρτη βγαίνοντας από το νοσοκομείο ο βασιλιάς ζήτησε συγγνώμη. «Είμαι πολύ καλύτερα. Λυπάμαι πολύ. Εσφαλα και δεν πρόκειται να ξανασυμβεί», δήλωσε προς τους δημοσιογράφους. Και φάνηκε να αλλάζει το κλίμα. «Ποτέ άλλοτε δεν έχει συμβεί ένας βασιλιάς να ζητεί συγγνώμη για τη συμπεριφορά του», σχολίασε ο Αντόνιο Τόρες ντελ Μοράλ, καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου και ειδικός στα θέματα γύρω από την ισπανική μοναρχία. Την επομένη ο Τύπος χαιρέτισε την «ιστορική» συγγνώμη του βασιλιά.

Η υπόθεση του ελέφαντα είναι το τελευταίο μιας σειράς σκανδάλων που έχουν πλήξει τη δημοτικότητα της βασιλικής οικογένειας. Το σημαντικότερο αφορά τον γαμπρό του βασιλιά, τον Ινιάκι Ουρντανγκαρίν, ο οποίος κατηγορείται για διαφορά και υπεξαίρεση. Το πιο πρόσφατο «εξέθεσε» τον εγγονό τού Χουάν Κάρλος, τον 13χρονο Φροϊλάν, ο οποίος αυτοπυροβολήθηκε στο πόδι. Ο γιος της ινφάντας Ελενα ασκούνταν στη σκοποβολή με «ένα μικρό τουφέκι», εξήγησε η οικογένεια. Για να χρησιμοποιήσει όμως κάποιος νόμιμα πυροβόλο όπλο στην Ισπανία πρέπει να είναι τουλάχιστον 14 ετών…

Μερικοί λένε ότι μπορεί να πλησιάζει ο καιρός για να παραδώσει ο Χουάν Κάρλος τον θρόνο στον πρίγκιπα διάδοχο Φελίπε. Ωστόσο το θέμα είναι κάπως ευαίσθητο για το μέλλον της μοναρχίας, καθώς οι δημοσκοπήσεις έχουν δείξει ότι οι Ισπανοί είναι περισσότερο προσκολλημένοι στο πρόσωπο του Χουάν Κάρλος παρά στον θεσμό• πολλοί δηλώνουν χουανκαρλικοί μάλλον παρά μοναρχικοί. Οι γενιές που έζησαν τη φρανκική δικτατορία (1939-1975) θυμούνται ότι το 1981 ο βασιλιάς συνέβαλε στο να αποτύχει μια απόπειρα στρατιωτικού πραξικοπήματος και έγινε εγγυητής του Συντάγματος. Οι πολιτικοί αξιωματούχοι, οι πολιτιστικές ελίτ και τα μεγάλα μέσα ενημέρωσης έδειχναν μεγάλη ανεκτικότητα προς τη βασιλική οικογένεια. Τώρα όμως στις φωνές αγανάκτησης των αντιμοναρχικών, που είναι κυρίως παρόντες στην Αριστερά, ήρθαν να προστεθούν πιο απρόσμενες φωνές. «Ηρθε η στιγμή για τον αρχηγό του κράτους να επιλέξει ανάμεσα στις υποχρεώσεις του που απορρέουν από τις δημόσιες ευθύνες του και στην παραίτηση που θα του επέτρεπε να απολαύσει μια διαφορετική ζωή», δήλωσε ο υπεύθυνος της οργάνωσης του Σοσιαλιστικού Κόμματος (PSOE) στη Μαδρίτη, ο Τόμας Γκόμες. Μια τέτοια επίθεση στον βασιλιά από κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης είναι πρωτοφανής.

ΕΙΠΕ
Είμαι πολύ καλύτερα. Λυπάμαι πολύ. Εσφαλα και δεν πρόκειται να ξανασυμβεί κατά την έξοδό του από το νοσοκομείο
ΕΙΠΑΝ ΓΙ’ ΑΥΤΟΝ
Ποτέ άλλοτε δεν έχει συμβεί ένας βασιλιάς να ζητεί συγγνώμη για τη συμπεριφορά του
Αντόνιο Τόρες ντελ Μοράλ, καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου και ειδικός σε θέματα γύρω από την ισπανική μοναρχία