Ο Ολάντ είναι ο Ρούζβελτ της Ευρώπης

Αντιμέτωπος με το φάσμα της ήττας στις επικείμενες γαλλικές προεδρικές εκλογές, ο Νικολά Σαρκοζί προσπαθεί εντατικά τις τελευταίες ημέρες να διεγείρει τα φοβικά ένστικτα των ψηφοφόρων προειδοποιώντας ότι μια νίκη του Σοσιαλιστή υποψήφιου Φρανσουά Ολάντ θα τρομοκρατήσει τους επενδυτές, θα προκαλέσει «μαζική κρίση εμπιστοσύνης», θα πυροδοτήσει «νέα σειρά κερδοσκοπικών επιθέσεων εις βάρος του ευρώ» και θα κάνει Ελλάδα τη Γαλλία. «Εμείς οι οικονομολόγοι στηρίζουμε τον Ολάντ», απάντησαν χθες στον Πρόεδρο-υποψήφιο συνολικά 42 επιφανείς γάλλοι οικονομολόγοι, κρίνοντας σε κοινό τους άρθρο στη «Monde» το οικονομικό πρόγραμμα του Σοσιαλιστή υποψήφιου περισσότερο αξιόπιστο και τον ίδιο «πιο ικανό να ανορθώσει τη Γαλλία και να συσπειρώσει τους Γάλλους». Ενας όμως από τους υπογράφοντες, ο επονομαζόμενος και «γκουρού των ανισοτήτων» Τομά Πικετί, έκανε ένα βήμα πιο πέρα: χαρακτήρισε τον Φρανσουά Ολάντ «τον επόμενο Ρούζβελτ».

Ο 40χρονος οικονομολόγος, καθηγητής στη Σχολή Οικονομικών του Παρισιού, δεν είναι μέλος του Σοσιαλιστικού Κόμματος, έχει εντούτοις επηρεάσει σημαντικά τον Ολάντ και έχει συζητήσει πολλές φορές με τον ίδιο ή με συμβούλους του. Το οικονομικό πρόγραμμα του Σοσιαλιστή υποψήφιου δεν ενσωματώνει όλες τις προτάσεις του οικονομολόγου, στα βασικά σημεία πάντως συμφωνούν – μάλιστα, το 75% που προτείνει ο Ολάντ ως φορολογικό συντελεστή για τα εισοδήματα άνω του 1 εκατ. ευρώ ετησίως είναι υψηλότερο από το 60% που εισηγείται ο Πικετί. Και οι δύο συμφωνούν επίσης σε ένα σχέδιο ριζικής μεταρρύθμισης του γαλλικού φορολογικού συστήματος, με βάση έναν προοδευτικό συντελεστή σε όλες τις μορφές εισοδήματος που θα παρακρατείται στην πηγή. «Πρέπει να ακούσουμε προσεκτικά τον Πικετί, διότι η ανάλυση που κάνει είναι σωστή – η φορολογία στη Γαλλία είναι το ανάποδο αυτού που θα έπρεπε: όσο πιο πολλά χρήματα κερδίζεις τόσο λιγότερους φόρους πληρώνεις», δήλωσε ο Μισέλ Σαπέν, ο βασικός οικονομικός σύμβουλος του Ολάντ.

ΑΝΙΣΟΤΗΤΕΣ. Οι μελέτες του Πικετί δείχνουν ότι τρεις δεκαετίες μειούμενων φόρων έχουν διευρύνει σε πολλές χώρες τις εισοδηματικές ανισότητες σε επίπεδα που παραπέμπουν στη δεκαετία του 1920. Ακόμη και στη Γαλλία, τη χώρα της «egalite», οι ανισότητες είναι μεγάλες: το 2010 το 50% των πολιτών με τα χαμηλότερα εισοδήματα κέρδιζαν κατά μέσον όρο 1.500 ευρώ μεικτά τον μήνα ή το 27% του εθνικού εισοδήματος, ενώ το πλουσιότερο 1% περίπου 30.000 ευρώ τον μήνα ή το 11% του εθνικού εισοδήματος. Οι ανισότητες αυτές, επιχειρηματολογεί ο επιφανής οικονομολόγος, απειλούν την κοινωνική σταθερότητα – το αποδεικνύουν τα νέα κινήματα διαμαρτυρίας τύπου Καταλάβετε τη Γουόλ Στριτ• και ο καλύτερος τρόπος αναδιανομής του εισοδήματος είναι οι υψηλότεροι φόροι για τους έχοντες. «Το σχέδιο του Ολάντ για φορολογικό συντελεστή 75% είναι η σωστή απάντηση στο κίνημα Καταλάβετε», δήλωσε ο Πικετί στο πρακτορείο Reuters. «Η ειρωνεία είναι ότι το κίνημα αυτό αναπτύσσεται στις ΗΠΑ, ενώ η πολιτική απάντηση δίνεται στη Γαλλία». Και όμως, υπενθύμισε ο οικονομολόγος, οι «δημευτικοί» φόροι δεν είναι ευρωπαϊκή αλλά αμερικανική εφεύρεση: ο πρόεδρος Φραγκλίνος Ρούζβελτ αύξησε τους οριακούς φορολογικούς συντελεστές άνω του 70% το 1936 ως απάντηση στη Μεγάλη Υφεση και άνω του 90% κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Το αμερικανικό παράδειγμα βρήκε μιμητές στη Βρετανία και στην ηπειρωτική Ευρώπη, όπου τα μεταπολεμικά χρόνια και έως το τέλος της δεκαετίας του 1970 οι ανώτεροι φορολογικοί συντελεστές παρέμειναν ανάλογα υψηλοί. «Φαίνεται ότι η Γαλλία και ο Ολάντ προπορεύονται ελαφρώς σήμερα των υπολοίπων», δήλωσε ο Πικετί. «Ο Ολάντ μπορεί να αποδειχθεί ο νέος Ρούζβελτ».

Ο γάλλος οικονομολόγος, ο οποίος απέκτησε διδακτορικό (από τη LSE) στα 22 του και έχει αφιερώσει τη ζωή του στη μελέτη των εισοδηματικών ανισοτήτων – ο Πολ Κρούγκμαν έχει χαρακτηρίσει τη δουλειά που έχει κάνει από κοινού με τον γάλλο συνάδελφό του Εμανουέλ Σαές «το χρυσό πρότυπο για την έρευνα στις εισοδηματικές ανισότητες» -, απορρίπτει τη θεωρία ότι οι υψηλοί φόροι θα τρέψουν σε φυγή τους πιο ταλαντούχους ανθρώπους. «Σε μια χώρα 65 εκατομμυρίων ανθρώπων», λέει, «θα βρίσκουμε πάντοτε ικανά στελέχη έτοιμα να εργασθούν σε μεγάλες επιχειρήσεις και στον χρηματοπιστωτικό τομέα με ετήσιες απολαβές χαμηλότερες του 1 εκατ. ευρώ, που θα δουλέψουν μάλιστα σκληρά με μόλις 300.000 ή 400.000 ευρώ. Με περισσότερα από 1 εκατ. ευρώ τον χρόνο δεν ανταμείβεις πια την παραγωγική συμπεριφορά, ανταμείβεις την απληστία και το υπερβολικό χρηματοπιστωτικό ρίσκο».

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ. «Καθορίζοντας ένα πρότυπο εξέλιξης των δημόσιων δαπανών αυστηρά χαμηλότερης από εκείνη του ΑΕΠ, ο Φρανσουά Ολάντ δείχνει ότι θέλει ένα κράτος αποτελεσματικό και φειδωλό με το δημόσιο χρήμα», επιχειρηματολογεί ο Πικετί στη «Monde» από κοινού με ακόμη 41 συναδέλφους του οικονομολόγους, ανάμεσά τους ονόματα εξίσου ηχηρά όπως αυτό του Ντανιέλ Κοέν ή του καθηγητή στο Χάρβαρντ Φιλίπ Αγκιόν. «Γυρίζει όμως και την πλάτη στην πολιτική που ακολουθήθηκε από το 2007, η οποία περιορίζει τον εκσυγχρονισμό του κράτους σε μια απλή λογιστική εξίσωση: την κάλυψη μόνο μιας θέσης δημόσιου λειτουργού στους δύο που φεύγουν. Αποκατάσταση της χρηματοπιστωτικής αξιοπιστίας δεν σημαίνει απλώς παίζουμε με τις χρηματοπιστωτικές παραμέτρους, σημαίνει ξαναδίνουμε στο κράτος την έννοια της αποστολής και των ευθυνών του».