Η «Τζάκι Κένεντι της Κίνας»

Η τελευταία γυναίκα που είχε αναστατώσει σε τέτοιο βαθμό το καθεστώς του Πεκίνου πρέπει να ήταν η χήρα του Μάο. Σχεδόν 35 χρόνια από τη φυλάκιση της Τζιανγκ Τσινγκ, το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας έχει απέναντί του μια εντελώς διαφορετική γυναίκα. Η Γκου Καϊλάι δεν έχει και πολλή σχέση με την Πολιτιστική Επανάσταση – όσο και αν ο σύζυγός της πάτησε στη νοσταλγία της μαοϊκής περιόδου για να καπαρώσει μια θέση στην κορυφή της ιεραρχίας. Η «Τζάκι Κένεντι της Κίνας», όπως την περιγράφουν συνάδελφοί της δικηγόροι που είχαν την τύχη να τη γνωρίσουν σε ένα ταξίδι της στις Ηνωμένες Πολιτείες, θα ήταν δύσκολο να θυμίζει σε κάτι την τρίτη σύζυγο του Μεγάλου Τιμονιέρη με τα πουκάμισα χωρίς γιακά.

Η Γκου Καϊλάι εκπροσωπούσε ό,τι θα ήθελε να είναι η νέα Κίνα. Ηταν πλούσια, ισχυρή, είχε αυτοπεποίθηση και δίψα για δύναμη, προκαλούσε φόβο και σεβασμό. Το γεγονός ότι συγκέντρωνε αυτά τα χαρακτηριστικά κάνει την πτώση της εκκωφαντική. Η δικηγόρος και αφοσιωμένη σύζυγος του δημοφιλούς Μπο Σιλάι κατηγορείται σήμερα για τον φόνο ενός βρετανού συμβούλου επιχειρήσεων. Η υπόθεση τίναξε στον αέρα τις πολιτικές φιλοδοξίες του γραμματέα της Τσονγκτσίνγκ, ο οποίος βρισκόταν μόλις ένα βήμα πριν από την κατάκτηση μιας θέσης στη Μόνιμη Επιτροπή του Πολίτμπιρο. Ο Μπο καθαιρέθηκε πρώτα από γραμματέας του κόμματος κι έπειτα έχασε τη θέση του στο Πολιτικό Γραφείο. Η Γκου έχει συλληφθεί για τη δολοφονία του Νιλ Χέιγουντ, Βρετανού που δραστηριοποιήθηκε στην Κίνα από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 ως μεσάζων για ξένες επιχειρήσεις που ήθελαν να επενδύσουν στην Κίνα και αναζητούσαν επαφές στην ελίτ του κόμματος.

«ΜΠΙΖΝΕΣ». Σε αυτόν τον κύκλο δισεκατομμυρίων το ζεύγος είχε περίοπτη θέση. Ο Μπο ήταν γραμματέας στην Τσονγκτσίνγκ, μια μητρόπολη 32 εκατομμυρίων κατοίκων, σύμβολο της ταχείας ανάπτυξης της Κίνας. Η Γκου ήταν η δικηγόρος από το γραφείο της οποίας φαίνεται να περνούσαν όλες οι δουλειές. Τα προσόντα της ήταν αδιαμφισβήτητα. Ηταν δυναμική, έξυπνη, γνώριζε πώς να κινείται στο παρασκήνιο, ήξερε να διαπραγματεύεται. Ελάχιστη σημασία είχε το γεγονός ότι ο γραμματέας επέμενε να περιγράφει τη σύζυγό του σαν μια γυναίκα που είχε θυσιάσει τις επαγγελματικές της φιλοδοξίες για να αφιερωθεί στο σπίτι τους και στην ανατροφή του γιου τους. Τις τελευταίες δύο δεκαετίες η Γκου Καϊλάι έκανε «μπίζνες» όχι μόνο στην Κίνα, αλλά και στις ΗΠΑ και στη Βρετανία. Αμερικανοί συνάδελφοί της θα τη θυμούνται να εμφανίζεται πριν από 15 χρόνια στην Αλαμπάμα, έχοντας τον τότε πεντάχρονο γιο της στην αγκαλιά της, για να υπερασπιστεί τα συμφέροντα μιας κινεζικής επιχείρησης. Στις επαγγελματικές κάρτες που είχε μοιράσει εμφανιζόταν ως επικεφαλής της δικηγορικής εταιρείας Ορος Λ. Κάι – από το όνομα του αιγύπτιου θεού του Ουρανού, του Πολέμου και του Κυνηγιού. Το επόμενο βήμα ήταν μια επιχείρηση συμβούλων για ξένες επιχειρήσεις που ήθελαν να κάνουν επενδύσεις στην Κίνα. Η δραστηριότητα αυτή δημιούργησε έναν στενό κύκλο ανάμεσα στο ζεύγος και σε μια ομάδα ξένων. Μεταξύ αυτών ήταν ένας αμερικανός επιχειρηματίας, ένας γάλλος ζωγράφος και ο Βρετανός Νιλ Χέιγουντ.

Τα προσόντα της Γκου συναγωνίζονταν εκείνα του συζύγου της. Και οι δύο ήταν παιδιά της ελίτ, «πριγκιπόπουλα» ένδοξων προγόνων που είχαν δώσει τη ζωή τους για την επανάσταση. Η Καϊλάι γνώρισε τον Σιλάι στα μέσα της δεκαετίας του 1980 σε ένα επαγγελματικό της ταξίδι στο Νταλιάν, όπου εκείνος ήταν δήμαρχος και παντρεμένος. Η δεύτερη ιδιότητα αποδείχθηκε ότι είχε ελάχιστη σημασία. Η ερωτική σχέση έφερε μια εγκυμοσύνη, η εγκυμοσύνη ένα διαζύγιο, το διαζύγιο έναν νέο γάμο. Το ζεύγος ένωνε τις δυνάμεις του στον δρόμο προς την εξουσία και το χρήμα. Κληρονόμος ενός ηρωικού ονόματος, με χάρισμα και μπόλικη φιλοδοξία, ο Μπο δεν θα ξέφευγε από την προσοχή του καθεστώτος που θα του προσέφερε μια πολύτιμη ώθηση στα σκαλιά της κομματικής ιεραρχίας. Η θέση του γραμματέα στο χρυσωρυχείο της Τσονγκτσίνγκ ήταν το τελευταίο σκαλοπάτι που πρόλαβε να πατήσει προτού πέσει. Από το χέρι φαίνεται να τον τράβηξε η πιστή σύζυγος. Η Γκου Καϊλάι χρεώνεται το πτώμα που βρέθηκε σε ξενοδοχείο της πόλης. Εκτελεστικό όργανο είναι πιθανότατα ένα μέλος του βοηθητικού προσωπικού που υπακούει τυφλά στην κυρία του.

ΣΤΕΝΟΣ ΚΥΚΛΟΣ. Το πτώμα του Νιλ Χέιγουντ βρέθηκε τον περασμένο Νοέμβριο. Εκεί τοποθετείται χρονικά η αρχή της πτώσης μιας «Τζάκι» που γεννήθηκε πριν από 53 χρόνια στο Πεκίνο και η οποία, αν βρεθεί ένοχη, κινδυνεύει ακόμη και με εκτέλεση. Τίποτε δεν προδίκαζε ένα τέτοιο μέλλον όταν η Καϊλάι σπούδαζε παγκόσμια ιστορία και δημοσιογραφία στο Πανεπιστήμιο του Πεκίνου και στη συνέχεια νομικά και διεθνείς σχέσεις. Εκείνο το ταξίδι στις Ηνωμένες Πολιτείες, πριν από 15 χρόνια, ήταν η ευκαιρία που άρπαξε από τα μαλλιά. Η επιτυχής υπεράσπιση των κινεζικών συμφερόντων στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού τής χάρισε φήμη στην πατρίδα της, η οποία ενισχύθηκε ακόμη περισσότερο με το βιβλίο της «Πώς να κερδίσετε μια μήνυση στις Ηνωμένες Πολιτείες». «Το θάρρος είναι πιο σημαντικό από τη γνώση», συμβούλευε τους αναγνώστες της. Ηταν η εποχή όπου η Γκου Καϊλάι θα περνούσε τον περισσότερο καιρό στο Πεκίνο, μαζί με τον γιο της, τους γονείς της, αλλά και τον πατέρα του συζύγου της και ένδοξο επαναστάτη Μπο Γιμπό. Στις αρχές του 2000 θα συνόδευε τον γιο της στο Λονδίνο για να φοιτήσει σε δύο από τα πιο γνωστά ιδιωτικά σχολεία της βρετανικής πρωτεύουσας. Το γεγονός ότι σε ένα από αυτά τα σχολεία είχε φοιτήσει και ο Νιλ Χέιγουντ δεν ήταν καθόλου συμπτωματικό. Ο νεκρός σύμβουλος επιχειρήσεων ήταν στον στενό κύκλο της οικογένειας, ο άνθρωπος που θα οδηγούσε τον γιο στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης.

Αυτό που απομένει να γραφτεί είναι το τελευταίο κεφάλαιο της ιστορίας – εκείνο που θα ρίξει φως στο μυστήριο και θα αποκαλύψει την αιτία του φόνου. Οπως συμβαίνει συχνά σε αυτές τις περιπτώσεις, πίσω από τη λάμψη υπάρχει αρκετό σκοτάδι. Λέγεται ότι η Γκου υπέφερε από σοβαρή κατάθλιψη τα τελευταία χρόνια. Ο βασικός της φόβος ήταν ότι θα έπεφτε θύμα προδοσίας. Η Γκου Καϊλάι εκπροσωπεί σήμερα αυτό που δεν θα ήθελε να γίνει η νέα Κίνα.