Διακριτικές αποστάσεις από τον Παπανδρέου

Σε ένα πρωτοφανές σκηνικό, η Ελλάδα οδηγείται σε πρόωρες εκλογές, με τον φόβο της μετεκλογικής ακυβερνησίας να κυριαρχεί στα κομματικά επιτελεία.
Η δυσαρέσκεια κυριαρχεί στο εκλογικό σώμα: δεν είναι μόνον οι περικοπές μισθών και συντάξεων, που σε πολλές περιπτώσεις φτάνουν και το 40% σε σχέση με το 2009. Είναι και η πολύ μεγάλη αύξηση της ανεργίας – χθες ανακοινώθηκε ότι έφτασε το 21,8%, από το 21,2% τον περασμένο Δεκέμβριο.
Τα στελέχη των κομμάτων εξουσίας φοβούνται ιδιαίτερα την «ψήφο οργής» από πολύ μεγάλα κοινωνικά στρώματα – που κατευθύνεται προς το παρόν σε κόμματα που διακηρύσσουν την αντίθεσή τους στην πολιτική που έχει συμφωνηθεί με τους δανειστές.  
Οπως δείχνουν όλες οι δημοσκοπήσεις, το πολιτικό σκηνικό οδεύει προς κατακερματισμό: η επόμενη Βουλή ενδέχεται να περιλαμβάνει δυνάμεις από – έως και – 8 κόμματα, ενώ ο πήχης του 50%, τουλάχιστον αυτήν τη στιγμή, θεωρείται από τους ειδικούς ως «εφικτός μεν, αλλά δύσκολος» στόχος για ΠΑΣΟΚ και ΝΔ.
Η ατμόσφαιρα αυτή δημιουργεί κλίμα έντασης στους δανειστές της χώρας. Είναι χαρακτηριστικό ότι στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής γίνονται παρασκηνιακές συζητήσεις για τα σενάρια ακυβερνησίας – καθώς οι δανειστές μας επιχειρούν να προσδιορίσουν από τώρα τις κινήσεις τους μπροστά σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο.
Από την άλλη πλευρά, είναι σαφές ότι υπάρχουν δυνάμεις που σε μία τέτοια περίπτωση θα πιέζονταν να συμμετάσχουν σε μία κυβέρνηση συνεργασίας: ως τέτοιες δυνάμεις κατονομάζονται τόσο η ΔΗΜΑΡ όσο και ο ΛΑΟΣ, όπως και οι Οικολόγοι. Ωστόσο, στελέχη των δύο μεγάλων κομμάτων παραδέχονται ότι όσο αυξάνει ο αριθμός των κομμάτων που θα κληθούν να συγκυβερνήσουν τόσο περισσότερα θα είναι τα λειτουργικά προβλήματα της νέας κυβέρνησης.

Απεταξάμην την πρώτη περίοδο διακυβέρνησης Παπανδρέου: αυτό είναι το μήνυμα που στέλνει σε κάθε ευκαιρία ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, επιδιώκοντας να πάρει σαφείς αποστάσεις από τις κυβερνητικές επιλογές που σημάδεψαν πρωτίστως το πρώτο επτάμηνο της κυβέρνησης ΠΑΣΟΚ, για να καταλήξουν στο Μνημόνιο του Μαΐου του 2010.

Προς το παρόν ο πρώην πρωθυπουργός δεν μπαίνει στο κάδρο της κριτικής του διαδόχου του, ωστόσο είναι άδηλο τι θα συμβεί σε περίπτωση που η περιγραφή των αρνητικών δεδομένων του πρόσφατου παρελθόντος αγγίξει τις ευαίσθητες χορδές του Γιώργου Παπανδρέου.

Ο Βαγγέλης Βενιζέλος έχει καταστήσει σαφές στους συνεργάτες του ότι δεν νοείται να «φορτωθεί» εν μέσω μιας αμείλικτης προεκλογικής περιόδου σφάλματα και παραλείψεις του παρελθόντος στα οποία, όπως ο ίδιος λέει, δεν είχε συμμετοχή.

Δεν είναι τυχαίο ότι πολύ συχνά φροντίζει να υπενθυμίζει ότι η επικύρωση του πρώτου Μνημονίου τον Μάιο του 2010 έπρεπε να έχει γίνει με 180 ψήφους για να «επισημοποιηθεί» η συνευθύνη των πολιτικών δυνάμεων και δη της Νέας Δημοκρατίας, ενώ προσφάτως αποκάλυψε τη διαφωνία του και με την προσφυγή της χώρας στο ΔΝΤ.

Η πρόσφατη «κλήτευση» των Γιάννη Ραγκούση και Γιώργου Παπακωνσταντίνου για εξηγήσεις σε σχέση με τα πεπραγμένα του κρίσιμου επταμήνου που οδήγησε στην υπογραφή του Μνημονίου κατέδειξε ότι ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ είναι αποφασισμένος να αποκηρύξει κάθε χειρισμό της πρώτης περιόδου που συνδέεται με την οικονομία και το κράτος. «Ηταν οι δύο βασικοί υπουργοί της κυβέρνησης και πρέπει να αιτιολογήσουν κάποιες αποφάσεις», αναφέρουν συνεργάτες του κ. Βενιζέλου επισημαίνοντας ότι εκείνη την περίοδο ο ίδιος επέμενε στις διαρθρωτικές αλλαγές, στη μείωση των δαπανών και όχι στις οριζόντιες περικοπές.

Στην πρόσφατη εκλογική επιτροπή, ωστόσο, όταν μέλη της πρότειναν τη μη συμμετοχή των δύο στελεχών στα ψηφοδέλτια, κάποια άλλα αντέτειναν: «Τότε θα πρέπει να κόψεις και τον Παπανδρέου». Παρ’ όλα αυτά η στάση του Βαγγέλη Βενιζέλου απέναντι στη διακυβέρνηση Παπανδρέου δεν θα είναι αφοριστική. Θα διαχωρίσει τη θέση του όσον αφορά πολλά από τα πεπραγμένα των δυόμισι χρόνων, όμως δεν θα έχει μηδενιστική συμπεριφορά, εξηγούν άνθρωποι του περιβάλλοντός του. Για παράδειγμα, όπως λένε, «δεν μπορεί να μην αναγνωρίσει τα θετικά βήματα που έγιναν με το Ασφαλιστικό».

Πάντως ο Βαγγέλης Βενιζέλος έχει ήδη δείξει τις προθέσεις του από το διάστημα όπου δεν ήταν ακόμη εκλεγμένος πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ. Στη συνέντευξη Τύπου παραμονές της 18ης Μαρτίου μίλησε για καθυστερήσεις, παραλείψεις, αμφισημίες, αρρυθμίες και λάθη που έγιναν, αφήνοντας να εννοηθεί ότι δεν προτίθεται να τα κουκουλώσει.

Μόλις προχθές στον βασικό σχολιασμό της επικαιρότητας που διανέμει το γραφείο Τύπου του ΠΑΣΟΚ αναφέρεται: «Η αποτίμηση της περιόδου από τον Οκτώβριο του 2009 έως την έναρξη του πρώτου προγράμματος της περιόδου από τον Μάιο του 2010 έως τον Ιούνιο του 2011 και της τελευταίας φάσης από τον Ιούνιο του 2011 θα γίνει με ψυχραιμία και με δίκαιο τρόπο. Δεν θα διστάσουμε να πούμε τα πράγματα με το όνομά τους».

Στο ίδιο πνεύμα, λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση των ψηφοδελτίων του ΠΑΣΟΚ σε διαδικτυακή του συνέντευξη (Ενικός) ο κ. Βενιζέλος ανέφερε ότι το σύνθημα «λεφτά υπάρχουν» προκάλεσε ζημιά. «Το σύνθημα προκάλεσε απόλυτη παρεξήγηση, έγινε το έμβλημα μιας λανθασμένης αντίληψης. Εβλαψε το ΠΑΣΟΚ. Εμείς αντιλαμβανόμαστε το λάθος», είπε ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ.Επίσης, για μία ακόμη φορά ανέφερε ότι διαφωνούσε με την απόφαση του Γ. Παπανδρέου να διενεργήσει δημοψήφισμα.