Ενα «σαφάρι» στην ανατομία

Ενας τεράστιος γηραιός ελέφαντας, μια καμηλοπάρδαλη σκαρφαλωμένη στην οροφή, ένας καρχαρίας, μια κατσίκα, ένας άτριχος γορίλλας… Δεν είναι τσίρκο, ούτε ζωολογικός κήπος. Είναι η νέα έκθεση του Γκίντερ φον Χάγκενς, του γερμανού ανατόμου που πρωτοπόρησε εκθέτοντας το ανθρώπινο σώμα κάτω από το δέρμα (The Bodies). Το ίδιο επιχειρεί τώρα και με τα ζώα. Και υπόσχεται σε όσους βρεθούν στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Λονδίνου από αύριο και έως τις 16 Σεπτεμβρίου ένα αξέχαστο σαφάρι στην ανατομία των ζώων.

Τριάντα άνθρωποι εργάστηκαν επί 64.000 ώρες – τρία χρόνια πάνω – κάτω – στην έκθεση «Ζώα, μέσα – έξω». Σε κάθε περίπτωση ακολούθησαν την ίδια διαδικασία: πρώτα τεμάχισαν τα νεκρά ζώα, αμέσως μετά αφαίρεσαν το νερό και το λίπος από τους ιστούς τους και χρησιμοποιώντας την τεχνική της πλαστινοποίησης που βασίζεται σε χημικά πολυμερή, συντήρησαν τα νεύρα, τους μυς και τις αρτηρίες. Στη θέση των οργάνων που δεν ήταν δυνατό να διατηρηθούν, τοποθετήθηκαν πλαστικά άριστης ποιότητας. Και στο τέλος ένα ένα τα κομμάτια μπήκαν ξανά στη θέση τους.

«Στόχος της έκθεσης δεν είναι να προκαλέσει σοκ αλλά να εμπνεύσει» υποστηρίζει στην «Γκάρντιαν» η Αντζελίνα Ουάλεϊ, σύζυγος του Φον Χάγκενς και έμπειρη στην πλαστινοποίηση. «Η ιδέα ενός ζώου – ή ενός ανθρώπου – χωρίς δέρμα είναι τρομακτική», παραδέχεται. «Από τη στιγμή όμως που οι επισκέπτες θα μπουν στο μουσείο και μπορέσουν να δουν την περίπλοκη φύση αυτών των ειδών θα αλλάξουν γνώμη άρδην». Η ίδια θεωρεί πως η έκθεση είναι περισσότερο έργο τέχνης, παρά μάθημα ανατομίας και ελπίζει να θυμίσει στους επισκέπτες πόσο εύθραυστη είναι η φύση.

Και μόνο η τοποθέτησή τους με τρόπο που να μοιάζουν ζωντανά αλλά και η καθαυτή διαδικασία ανάδειξης του «εσωτερικού» τους κόσμου ήταν τεράστια επιχείρηση. «Για κάθε ζώο χρειάστηκαν εβδομάδες, αν όχι μήνες, ανάλογα με το μέγεθος και την πολυπλοκότητα της ανατομής» λέει η Ουάλεϊ και εξηγεί πως χρησιμοποιήθηκαν εργαλεία πάσης φύσεως: από μεγάλους γερανούς έως βελόνες και αλυσίδες. Στους επισκέπτες δίνεται η δυνατότητα να εξερευνήσουν περισσότερα από 100 «γυμνά» ζώα. Μεταξύ αυτών, θα μπορέσουν να παρακολουθήσουν πώς λειτουργεί ο εγκέφαλος ενός αλόγου αλλά και το γαστρεντερικό σύστημα ενός προβάτου.