«Μόνο από τα ντοκιμαντέρ μαθαίνουμε την αλήθεια»

Επαναφορά στο παρελθόν για τον Ρόμπερτ Ρέντφορντ, αλλά και στον ρόλο που τον σημάδεψε και τον χαρακτήρισε ως λαγωνικό της δημοσιογραφίας με το όνομα Γούντγουορντ στην ταινία «Ολοι οι άνθρωποι του προέδρου».

Γιατί; Για έναν ουσιώδη λόγο, όπως εξηγεί ο ίδιος ο βετεράνος σταρ του Χόλιγουντ. Λάτρης μιας δημοκρατικής Αμερικής με απεριόριστο σεβασμό στα δικαιώματα όλων των πολιτών. Φιλελεύθερος μέχρι μυελού οστών.

Απόδειξη οι ταινίες του. Απόδειξη η αξιοπρέπειά του. Απόδειξη οι οικολογικές ανησυχίες του. Απόδειξη η διοργάνωση του ετήσιου Φεστιβάλ Σάντανς που φιλοξενεί ταινίες ανεξάρτητης παραγωγής από όλον τον κόσμο. Ετσι, λόγου χάριν, από αυτό το φεστιβάλ προέκυψε ένας Κουέντιν Ταραντίνο.

Για έναν λόγο λοιπόν επιστροφή στο Γουότεργκεϊτ και στο παρελθόν. «Γιατί το ντοκιμαντέρ», όπως εξηγεί στις συνεντεύξεις του (ανάμεσά τους στους «New York Times» και στο βρετανικό δίκτυο BBC), «είναι αυτή τη στιγμή το πιο πρόσφορο μέσο και ο καλύτερος αγωγός “διαρροής” της αλήθειας. Στον τόπο μου ο κόσμος αναρωτιέται από πού, δηλαδή από ποιο μέσο, θα μάθει την αλήθεια».

Γιατί αυτό; «Επειδή τα μέσα ενημέρωσης στην Αμερική εκπίπτουν διαρκώς από εκείνη την εποχή. Ετσι, το ντοκιμαντέρ είναι τώρα ό,τι ήταν τότε η δημοσιογραφία».

Καμία αυταπάτη όμως. «Οχι», λέει, «κανένα ντοκιμαντέρ και καμία ταινία δεν μπορούν να αλλάξουν την πολιτική ή να ρίξουν μια κυβέρνηση. Το μοναδικό πράγμα που μπορεί να κάνει μια ταινία είναι να πλασάρει μόδα».

Ταυτόχρονα, καταλυτικός και για τη σχέση του με την πολιτική. «Ούτε που μου πέρασε από το μυαλό να θέσω υποψηφιότητα για το Κογκρέσο. Αλλωστε όποιος επαγγελματίας πολιτικός ισχυριστεί ότι στις τηλεοπτικές εμφανίσεις του είναι αληθινός, φυσικός και εκφράζει τον πραγματικό του εαυτό λέει ψέματα ή πλανάται».

Από τις πρώτες κινηματογραφικές εμφανίσεις του, πάντα με ανθρώπινες ιστορίες δημοκρατικού, πολιτικού προσανατολισμού. Οχι τόσο του Χόλιγουντ, όσο ως ζεν πρεμιέ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Το 1966, μόλις 30 ετών, στην αντιρατσιστική ταινία «Η καταδίωξη» με πρωταγωνιστή τον Μάρλον Μπράντο. Το 1969 στο θρυλικό «Οι δύο δραπέτες» («Butch Kassidy and the Sundance Kid») στο πλευρό του Πολ Νιούμαν. Το 1972 «Ο υποψήφιος», το πορτρέτο ενός ωραίου που προορίζεται για μεγάλη πολιτική καριέρα. Το 1973 «Τα καλύτερά μας χρόνια», όπου ερωτεύεται την κομμουνίστρια Μπάρμπρα Στράιζαντ. Το 1975 στο αξεπέραστο θρίλερ «Τρεις ημέρες του Κόνδορα» εναντίον της CIA. Και το 1985 «Πέρα από την Αφρική», ερωτευμένος με τη Μέριλ Στριπ. Ωστόσο το ένα και μοναδικό Οσκαρ το κέρδισε ως σκηνοθέτης του «Ordinary People» («Συνηθισμένοι άνθρωποι»).

Το υλικό του ντοκιμαντέρ αποτελείται από συνεντεύξεις και αποκαλυπτικά αυθεντικά στιγμιότυπα του Γουότεργκεϊτ. Μάλιστα η ιστορία στην αρχή περνάει στα ψιλά, σαν μια κλοπή τρίτης κατηγορίας που μπορεί να συνέβαινε ακόμη και σε ένα σπίτι ή σε κάποια γραφεία. Ο Μπομπ Γούντγουορντ και ο Καρλ Μπέρνστιν όμως αρχίζουν να οσμίζονται ψητό. Οι «διαρρήκτες» που είχαν μπουκάρει στα κεντρικά γραφεία του κόμματος των Δημοκρατικών στην Ουάσιγκτον είναι απλώς οι καρπαζοεισπράκτορες ενός πολιτικού σκανδάλου που σαν αυτό δεν ξανάγινε στην Αμερική.