Ο φωτογράφος των σταρ στην υπηρεσία του Σαρκοζί

Στις 8 Φεβρουαρίου, ενώ ταξιδεύει οδικώς προς Βερολίνο προκειμένου να φωτογραφίσει τον σουηδό ηθοποιό Μαξ φον Σίντοφ, ο φωτογράφος Νικολά Γκερέν δέχεται ένα τηλεφώνημα από το Getty, το πρακτορείο του στο Παρίσι. Τον ρωτούν αν, πολιτικά, υπάρχει πιθανότητα να αρνηθεί να φωτογραφίσει κάποιον. «Εκτός αν πρόκειται για κάποιον τύραννο, όχι», τους απαντά. Λίγες ώρες αργότερα τον ενημερώνουν ότι επελέγη προκειμένου να φωτογραφίσει τον Νικολά Σαρκοζί για τις ανάγκες της προεκλογικής αφίσας του.

Ο Γκερέν εκπλήσσεται. Ειδικεύεται στα πορτρέτα σταρ των σινεμά, έχει φωτογραφίσει τον Μάρτιν Σκορτσέζε, τον Ρομάν Πολάνσκι, τον Κλιντ Ιστγουντ, τον Ντέιβιντ Λιντς. Ζητεί να μάθει τι περιμένουν από αυτόν. Του λένε πως θέλουν ένα πορτρέτο που να αναδεικνύει την εμπειρία και την ωριμότητα του Σαρκοζί. «Οι ρυτίδες και τα άσπρα μαλλιά του Προέδρου πρέπει να διατηρηθούν», τον προειδοποιούν. Οι επικοινωνιολόγοι του προέδρου, όμως, κάθονται σε αναμμένα κάρβουνα. Ο Σαρκοζί μισεί να φωτογραφίζεται. Θέλουν να μάθουν τι τύπος είναι ο Γκερέν – είναι ευγενής, χαμογελαστός;

Κυριακή 12 Φεβρουαρίου, ο φωτογράφος φτάνει με δύο βοηθούς του «σε ένα ιδιωτικό διαμέρισμα μετασχηματισμένο σε στούντιο». Του ανακοινώνουν πως έχει 45 λεπτά. Νιώθει άγχος. «Η φωτογράφιση ενός προέδρου είναι μια δουλειά όπως οι άλλες, παράλληλα όμως είναι κάτι διαφορετικό. Υπάρχει ένα πρωτόκολλο. Και εγώ, που συνηθίζω να μιλώ στον ενικό σε όλους!». Του αποκαλύπτουν τη μακέτα της αφίσας. Ενα πορτρέτο τριών τετάρτων, με φόντο θάλασσα και ουρανό, ώστε να υπάρχει χώρος για το σύνθημα: «Η ισχυρή Γαλλία». Ο Σαρκοζί εκμυστηρεύεται στον Γκερέν πως δεν του αρέσει πολύ να τον φωτογραφίζουν. Εκείνος τον προειδοποιεί πως πρέπει να του δώσει κάποιες εντολές. «Ημαστε σε μια διπλωματική σχέση, πολύ “συμφωνία κυρίων”. Βλέποντας το πρόσωπό του είχα την αίσθηση ότι βρισκόμουν μπροστά σε έναν ηθοποιό του Σκορσέζε». Ο φωτογράφος τραβάει περίπου 100 φωτογραφίες. Καθοριστικό ρόλο στην τελική επιλογή θα παίξει η Κάρλα Μπρούνι. «Μα είσαι πολύ ωραίος σε αυτή τη φωτογραφία!», θα πει στον Πρόεδρο. Το μοντάζ γίνεται επιτόπου, η αφίσα αποκαλύπτεται στις 16 Φεβρουαρίου, λίγες ώρες αφότου ο Σαρκοζί ανακοινώνει επισήμως την υποψηφιότητά του.

Η συνέχεια είναι γνωστή: άπειρες ειρωνικές παραλλαγές της αφίσας στο Διαδίκτυο και η αποκάλυψη μιας γκάφας στο twitter. Η θάλασσα στο φόντο είναι το Αιγαίο Πέλαγος. Ο Σαρκοζί μπροστά στη χρεοκοπημένη Ελλάδα… Σημάδι μιας ολέθριας αφίσας; «Μπορούμε να σκεφτούμε, αντίθετα, πως η δύναμη μιας εικόνας είναι να προσελκύει την προσοχή και να πυροδοτεί αντιδράσεις, έστω και ειρωνικές», λέει η Λουίζ Μερζό, καθηγήτρια Επικοινωνιολογίας στη Ναντέρ. «Δεν ξέρω αν έγινε ηθελημένα (οι επικοινωνιολόγοι μας συνήθως δεν είναι τόσο οξυδερκείς), η ίδια η σύνθεση της αφίσας όμως προσκαλεί το ρετουσάρισμα και το κολάζ. Στην εποχή του photoshop και του twitter, αυτή η αφίσα δεν μπορούσε να μείνει ανέπαφη».