Εκρηκτικό κοκτέιλ από τη λιτότητα

Μεγαλώνει συνεχώς η δυσαρέσκεια για τα μέτρα λιτότητας στην ευρωζώνη καθώς στις χώρες όπου επιβάλλεται το ένα πρόγραμμα λιτότητας μετά το άλλο η υπομονή των πολιτών αρχίζει να εξαντλείται, κάτι που προκαλεί ανησυχία για το ενδεχόμενο πολιτικής και κοινωνικής αστάθειας με απρόβλεπτα αποτελέσματα.

Οι λαοί της Ιρλανδίας, της Πορτογαλίας, της Ισπανίας και της Ιταλίας, όπως ακριβώς και ο ελληνικός λαός, αναζητούν φως στο μακρύ τούνελ που καλούνται να διανύσουν.

Σε όλο και περισσότερες χώρες, όμως, το φως στην άκρη του τούνελ μοιάζει πολύ μακρινό. Σε αυτό έχει συμβάλει η έλλειψη αναπτυξιακών πολιτικών και προγραμμάτων για ενίσχυση της απασχόλησης, τα οποία θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν ώς ένα βαθμό μια από τις μεγαλύτερες εστίες αναταραχών που έχει προκαλέσει η λιτότητα, την ανεργία που κυριολεκτικά θερίζει στις χώρες αυτές, ιδιαίτερα ανάμεσα στους νέους.

Παράλληλα οι μειώσεις αποδοχών, η αύξηση στα ωράρια εργασίας και τα χρόνια συνταξιοδότησης, η ανεργία, οι νέοι άμεσοι και έμμεσοι φόροι και η βουτιά της οικονομικής δραστηριότητας (στα ακίνητα, τις επιχειρήσεις κ.λπ.) έχουν προκαλέσει εκρηκτικό κοκτέιλ που επιδεινώνει την κατάσταση.

Τα μέτρα λιτότητας αποτελούν «επικίνδυνη προσέγγιση που θα μπορούσε να προκαλέσει κοινωνικές αναταραχές», προειδοποίησε πρόσφατα ο γάλλος καθηγητής Οικονομικών Ζαν Πολ Φιτουσί όπως ανέφερε το Reuters, ενώ αυξάνονται οι φωνές που ζητούν περισσότερη ανάπτυξη και λιγότερη λιτότητα.

Ακόμη και ο αμερικανός οικονομολόγος Νουριέλ Ρουμπινί προειδοποίησε ότι εκείνο που χρειάζεται τώρα είναι να δοθεί πρωτίστως ελπίδα στους λαούς της Ευρώπης που υφίστανται το ένα πλήγμα μετά το άλλο. «Κοινωνικά και πολιτικά οι λαοί δέχονται τη λιτότητα, αλλά πρέπει να υπάρχει φως στην άκρη του τούνελ». Χρειάζεται «ανάπτυξη, θέσεις εργασίας, εισοδήματα», διαφορετικά θα ενταθούν οι κοινωνικές αντιδράσεις όπως είναι οι διαδηλώσεις και οι απεργίες που απειλούν ακόμη και ολόκληρες κυβερνήσεις, είπε ο Ρουμπινί σύμφωνα με το Reuters.

Τα παραδείγματα είναι χαρακτηριστικά. Στην Ιρλανδία και την Πορτογαλία, τις δύο χώρες που μαζί με την Ελλάδα έχουν λάβει βοήθεια από την Ευρωπαϊκή Ενωση και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο με αντάλλαγμα σκληρά Μνημόνια, οι αντιδράσεις μεγαλώνουν συνεχώς.

Το ίδιο συμβαίνει επίσης στην Ισπανία και την Ιταλία, τις δύο χώρες που έχουν αποφύγει να πέσουν στην «αγκαλιά» της ΕΕ και του ΔΝΤ, αλλά έχουν αναγκαστεί να προχωρήσουν σε επίπονες μεταρρυθμίσεις για να μειώσουν χρέη και ελλείμματα.