[Πρόσωπα] Δυνατό αουτσάιντερ

«Οταν οικονομολόγοι από την Παγκόσμια Τράπεζα επισκέπτονται φτωχές χώρες για να διανείμουν μετρητά και συμβουλές, λένε σταθερά στις κυβερνήσεις να απορρίπτουν τα ρουσφέτια και να τοποθετούν σε κάθε σημαντική θέση τον καλύτερο διαθέσιμο υποψήφιο. Είναι μια καλή συμβουλή. Η Παγκόσμια Τράπεζα θα πρέπει και η ίδια να την ακολουθήσει. Οταν θα διορίσει τον επόμενο πρόεδρό της, το διοικητικό συμβούλιο της τράπεζας θα πρέπει να απορρίψει τον υποψήφιο του μετόχου με τη μεγαλύτερη επιρροή, της Αμερικής, και να επιλέξει την Νγκόζι Οκόντζο-Ιουεάλα της Νιγηρίας».

Στην κούρσα για την προεδρία της Παγκόσμιας Τράπεζας, στην οποία μετέχουν επίσης ο Κολομβιανός Χοσέ Αντόνιο Οκάμπο και ο εκλεκτός του Μπαράκ Ομπάμα Τζιμ Γιονγκ Κιμ, το περιοδικό «Economist» τάχθηκε με το παραπάνω άρθρο αναφανδόν υπέρ του αουτσάιντερ, της 57χρονης Νιγηριανής. Πολλοί άλλοι αναλυτές υποστηρίζουν επίσης πως πρέπει, επιτέλους, να σπάσει το σχεδόν 70ετές «δυοπώλιο» που θέλει τις ΗΠΑ και την Ευρώπη να αναλαμβάνουν την ηγεσία της Παγκόσμιας Τράπεζας και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου αντιστοίχως. Η Παγκόσμια Τράπεζα ήταν το εργαλείο με το οποίο στη δεκαετία του 1990 επιβλήθηκε η διαρθρωτική προσαρμογή στην Αφρική, «μια βάναυση οικονομική πολιτική που κατέστρεψε τον βιοπορισμό εκατομμυρίων και προκάλεσε ρήξη του κοινωνικού ιστού και τρομερή ανασφάλεια», επισημαίνει στον βρετανικό «Ομπζέρβερ» ο Ρίτσαρντ Ντόουντεν, διευθυντής της Βασιλικής Αφρικανικής Εταιρείας. Ετσι, προσθέτει, θα είχε τεράστια συμβολική αξία να τεθεί επικεφαλής της Παγκόσμιας Τράπεζας μια Αφρικανή, όπως η Οκόντζο-Ιουεάλα.

Η Νγκόζι Οκόντζο-Ιουεάλα εργάζεται καθημερινά από τις 6 το πρωί ώς τις 11 το βράδυ. Γεννήθηκε το 1954, όταν η Νιγηρία εξακολουθούσε να είναι βρετανική αποικία, και φοίτησε σ’ ένα από τα καλύτερα σχολεία της χώρας. Στα 18 της πήγε στις ΗΠΑ και σπούδασε οικονομικά στο Χάρβαρντ και το MIT. Αρχισε να εργάζεται για την Παγκόσμια Τράπεζα και παντρεύτηκε έναν χειρουργό, τον Ικέμπα, με τον οποίο απέκτησε μία κόρη και τρεις γιους.

Το 2003, ο Ολουσεγκούν Ομπασάντζο, πρώτος πρόεδρος της Νιγηρίας μετά τη στρατιωτική δικτατορία, έπεισε την Οκόντζο-Ιουεάλα να γίνει υπουργός Οικονομικών. Η ομάδα της διαπίστωσε πως στο μισθολόγιο του Δημοσίου υπήρχαν 5.000 περισσότερα ονόματα απ’ όσους ανθρώπους εμφανίζονταν για δουλειά και ξεχώρισε τους πραγματικούς εργαζόμενους από τα «φαντάσματα». Κήρυξε πόλεμο στην κουλτούρα της μίζας, απολύοντας αξιωματούχους και υπουργούς και στέλνοντας εκατοντάδες στη φυλακή. Εβαλε στόχο πολιτικούς και στρατιωτικούς αξιωματούχους που έκλεβαν πετρέλαιο. Απέκτησε ισχυρούς εχθρούς που ξεκίνησαν εναντίον της εκστρατεία δυσφήμησης και απειλών. «Οταν πολεμάς τη διαφθορά, η διαφθορά έχει την τάση να αντεπιτίθεται», λέει εκείνη. Εξαναγκάστηκε σε παραίτηση το 2006, επέστρεψε στην Ουάσιγκτον με την οικογένειά της και το 2007 ανέλαβε θέση διευθύντριας της Παγκόσμιας Τράπεζας. Πέρυσι επέστρεψε στο υπουργείο Οικονομικών υπό τον πρόεδρο Γκούντλακ Τζόναθαν και πολλοί λένε πως μόνο κατ’ όνομα δεν είναι πρωθυπουργός.