Θέλεις ν’ αγοράσεις σπίτι; Ραντεβού στο παγκάκι!

Μέχρι πρόσφατα, οι Κουβανοί περνούσαν λίγο ώς πολύ τη ζωή τους παγιδευμένοι στο σπίτι όπου γεννήθηκαν. Καμιά φορά χρησιμοποιούσαν ανεπίσημους μεσίτες – το επάγγελμα ήταν απαγορευμένο – για να ανταλλάξουν κατοικίες. Σε ορισμένες περιπτώσεις και προκειμένου να αποκτήσουν ένα νέο σπίτι, ζευγάρια χώριζαν, ο ένας από τους δύο παντρευόταν τον ιδιοκτήτη, κατόπιν τον ή την χώριζε και παντρευόταν ξανά τον πρώτο σύντροφο.

Τον περασμένο Μάιο όμως, ο Πρόεδρος Ραούλ Κάστρο ανακοίνωσε πως εφεξής οι Κουβανοί έχουν δικαίωμα να πωλούν τα σπίτια τους. Οπως άλλωστε διαβεβαίωσε κατά την πρόσφατη επίσκεψη του Πάπα ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, «η οικονομία μεταρρυθμίζεται προκειμένου να καταστεί βιώσιμος ο σοσιαλισμός».

Η νέα αγορά που ανοίγει εντούτοις, μαζί με εκείνη των μεταχειρισμένων αυτοκινήτων και των κινητών τηλεφώνων, είναι χαοτική. Στο Σαντιάγκο, τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη, για να βρεις έναν μεσίτη – το επάγγελμα παραμένει απαγορευμένο – σε συμβουλεύουν να πας σε ένα συγκεκριμένο παγκάκι του πάρκου. Στην Αβάνα, η κατάσταση είναι κάπως καλύτερη. Η διακύμανση των τιμών όμως είναι τεράστια. Μπορεί κανείς να βρει ένα διαμέρισμα αντί 2.200 δολαρίων (1.650 ευρώ) ή μια έπαυλη αντί 250.000 δολαρίων (187.000 ευρώ). Το Ιντερνετ βρίθει πλέον αγγελιών: «Διπλοκατοικία με τρία υπνοδωμάτια και τρία μπάνια, ταράτσα και πρωτότυπα πλακάκια φλοράλ του 1920 σε γραφικό σημείο της Παλαιάς Αβάνας, 22.000 δολάρια». Ο Γιοέλ Κρους, φοιτητής τεχνολογίας και ο πατέρας του πωλούν το σπίτι τους σε τιμή που ξεπερνά και την πιο άγρια φαντασία τους. Αρκεί να σκεφτεί κανείς πως πατέρας και γιος ζουν με 450 κουβανικά πέσος μηνιαίως (περίπου 19 δολάρια), όσο είναι ο μισθός του πρώτου.

«Είναι απίστευτο» λέει ο Κρους στους «Times». «Στην Κούβα, τα εισοδήματα είναι πολύ χαμηλά και οι τιμές των κατοικιών πολύ υψηλές. Θέλουμε να πωλήσουμε αυτό το σπίτι για να πάρουμε δύο, ώστε να έχουμε από ένα. Είναι 100% νόμιμο». Ο νεαρός συμβουλεύτηκε πρώτα έναν συμβολαιογράφο. Αυτός έστειλε έναν αρχιτέκτονα που του είπε πως οι κατοικίες στην Παλαιά Αβάνα πωλούνται έναντι 250 δολαρίων το τετραγωνικό μέτρο. «Το σπίτι μου είναι 105 τ.μ. Αρα 25.000 δολάρια. Ζητώ όμως 22.000 για να μπορέσω να το πουλήσω εύκολα».

Προς το παρόν, μόνο οι Κουβανοί μπορούν να αγοράσουν και μόνο μέχρι δύο σπίτια ο καθένας: μια πρώτη και μια παραθεριστική κατοικία. Πολλοί εξόριστοι εντούτοις, κυρίως στο Μαϊάμι, διεισδύουν στην αγορά μέσω συγγενών και φίλων στη νήσο. «Το 60% των ανθρώπων που αγοράζουν σπίτια στην Κούβα έχουν κάποια ανάμειξη με άτομα εκτός της χώρας» λέει ο Κρους. «Για έναν 100% Κουβανό, 22.000 δολάρια είναι ένα ποσό που δεν μπορεί να έχει».